Η σημερινή ημέρα, 14η Νοεμβρίου, τιμάται διεθνώς ως Παγκόσμια Ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη, μια επέτειος που θεσπίστηκε από τη Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη (IDF) και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO).
Η επιλογή της συγκεκριμένης ημερομηνίας μόνο τυχαία δεν είναι: αποτελεί τα γενέθλια του Frederick Banting, του επιστήμονα που μαζί με τον Charles Best διαμόρφωσε την ανακάλυψη που άλλαξε για πάντα την ιατρική – την ινσουλίνη, τον Οκτώβριο του 1921.
Η ετήσια εκστρατεία σκοπό έχει να ενημερώσει, να αφυπνίσει και να ενεργοποιήσει το κοινό παγκοσμίως γύρω από την πρόληψη του διαβήτη, τη σωστή διαχείρισή του και την αντιμετώπιση των επιπλοκών του, με έμφαση στις καρδιαγγειακές παθήσεις. Στόχος: η ενίσχυση της υγείας, η βελτίωση της ποιότητας ζωής και η προστασία των εκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν καθημερινά με τη νόσο.
Ειδικά ιατρεία καρδιάς και διαβήτη σε όλη τη χώρα
Στην Ελλάδα, η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία (ΕΚΕ), υπό τον πρόεδρο Κωνσταντίνο Τούτουζα και την Ομάδα Εργασίας «Καρδιά & Διαβήτης» με επικεφαλής τον καθηγητή Καρδιολογίας Ιγνάτιο Οικονομίδη, έχει αναλάβει μια σημαντική πρωτοβουλία: τη δημιουργία εξειδικευμένων ιατρείων σε όλη τη χώρα.
Σε αυτά συνεργάζονται καρδιολόγοι, ενδοκρινολόγοι και παθολόγοι ειδικευμένοι στον διαβήτη, με κοινό στόχο:
- την πρόληψη και έγκαιρη ανίχνευση καρδιαγγειακών νοσημάτων σε άτομα με διαβήτη ή προδιαβήτη
- την παροχή ολιστικής και ολοκληρωμένης φροντίδας
- τη σωστή ρύθμιση του σακχάρου
- τον έλεγχο των παραγόντων κινδύνου, όπως πίεση, χοληστερόλη και σωματικό βάρος
- την εξασφάλιση εύκολης πρόσβασης σε εξειδικευμένες ιατρικές ομάδες με συντονισμένη αντιμετώπιση
Οι πρωτοβουλίες αυτές αποτελούν κρίσιμο όπλο στη μάχη κατά της νόσου και των επιπλοκών της.
Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης;
Ο Σακχαρώδης Διαβήτης είναι μια χρόνια μεταβολική διαταραχή που οδηγεί σε υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα, εξαιτίας αντίστασης στην ινσουλίνη ή μειωμένης παραγωγής της. Διακρίνεται σε διάφορους τύπους, με πιο συχνούς:
- Διαβήτης Τύπου 1
Αυτοάνοση μορφή, όπου ο οργανισμός δεν παράγει καθόλου ινσουλίνη. Εμφανίζεται κυρίως σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες.
- Διαβήτης Τύπου 2
Η πιο κοινή μορφή, συνδεδεμένη συχνά με την παχυσαρκία, τον καθιστικό τρόπο ζωής και τη γήρανση. Ο οργανισμός δεν χρησιμοποιεί σωστά την ινσουλίνη και σταδιακά παράγει όλο και λιγότερη.
Οι σοβαρές επιπλοκές του διαβήτη
Η ανεπαρκής ρύθμιση του σακχάρου μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές που επηρεάζουν κυρίως το καρδιαγγειακό σύστημα:
- Καρδιοαγγειακά νοσήματα
Έμφραγμα
Καρδιακή ανεπάρκεια
Εγκεφαλικό επεισόδιο
- Διαβητική νεφροπάθεια
Προοδευτική επιβάρυνση των νεφρών, με κίνδυνο νεφρικής ανεπάρκειας και ανάγκης αιμοκάθαρσης.
- Περιφερική αγγειοπάθεια και νευροπάθεια
Προκαλούν έλκη, λοιμώξεις στα κάτω άκρα και μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε ακρωτηριασμό.
- Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια
Σοβαρή επιπλοκή που μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια όρασης ή τύφλωση.
Ανησυχητικά στοιχεία: η παγκόσμια εικόνα του διαβήτη
- 537 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με διαβήτη
- 1 στους 11 πάσχει από διαβήτη τύπου 2
- Στην Ελλάδα πάνω από 1 εκατομμύριο άτομα έχουν διαβήτη ή προδιαβήτη
- Το 1/3 των ασθενών δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν
- Οι διαβητικοί έχουν 2–3 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιοπάθειας
- Στις ΗΠΑ, κάθε 80 δευτερόλεπτα ένα άτομο με διαβήτη νοσηλεύεται λόγω καρδιαγγειακών προβλημάτων
- Άτομα με διαβήτη τύπου 2 έχουν διπλάσιο κίνδυνο θανάτου από καρδιοπάθεια ή εγκεφαλικό σε σχέση με όσους δεν έχουν τη νόσο
Τα στοιχεία αναδεικνύουν την αναγκαιότητα ενημέρωσης και έγκαιρης διάγνωσης.
Ποιοι πρέπει να ελέγχονται για διαβήτη
Έλεγχος σακχάρου συνιστάται όταν:
- Υπάρχει υπερβολικό βάρος (ΔΜΣ ≥25) σε συνδυασμό με έναν ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου:
- Οικογενειακό ιστορικό
- Υπέρταση ή καρδιοπάθεια
- Διαταραχές λιπιδίων
- Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
- Ενδείξεις αντίστασης στην ινσουλίνη
2. Υπάρχει ιστορικό προδιαβήτη
3. Υπήρξε διαβήτης κύησης
4. Η ηλικία είναι άνω των 45 ετών
5. Υπάρχει λοίμωξη HIV
Αν τα αποτελέσματα είναι φυσιολογικά, ο έλεγχος επαναλαμβάνεται κάθε τρία χρόνια ή συχνότερα, ανάλογα με τους παράγοντες κινδύνου.
Θεραπεία και διαχείριση: Δύο βασικοί πυλώνες
Η αντιμετώπιση του διαβήτη βασίζεται σε:
1. Αλλαγές στον τρόπο ζωής
- Ρύθμιση βάρους
- Διακοπή καπνίσματος
- Υγιεινή διατροφή
- Τουλάχιστον 30 λεπτά καθημερινής άσκησης
- Παρακολούθηση αρτηριακής πίεσης και χοληστερόλης
2. Φαρμακευτική αγωγή
- Τα νεότερα αντιδιαβητικά φάρμακα βελτιώνουν τη ρύθμιση του σακχάρου και μειώνουν σημαντικά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
- Η σταθερή και προσεκτική διαχείριση μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές και να εξασφαλίσει μια υγιή, ποιοτική ζωή για τους ασθενείς.
