Τι επισημαίνει το BBC για την κρίση στην ελληνική κτηνοτροφία
Η εξάπλωση της ευλογιάς των προβάτων προκαλεί έντονη ανησυχία στην ελληνική κτηνοτροφία, με το BBC να αφιερώνει εκτενές ρεπορτάζ για τους κινδύνους που απειλούν πλέον τη φέτα, το κορυφαίο εξαγώγιμο προϊόν της χώρας και προστατευόμενη ονομασία προέλευσης στην ΕΕ.
Η παραγωγή της στηρίζεται κατά 70% στο πρόβειο γάλα, γεγονός που καθιστά την επιδημία κρίσιμη για την επάρκεια της πρώτης ύλης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το BBC, η υποχρεωτική θανάτωση κοπαδιών λόγω των πρωτοκόλλων βιοασφάλειας έχει οδηγήσει στην απώλεια περίπου 417.000 ζώων. Το πλήγμα αυτό έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την προμήθεια γάλακτος, με μικρά τυροκομεία να αναφέρουν σημαντικές δυσκολίες και πιθανότητα νέων ανατιμήσεων αν η κατάσταση δεν σταθεροποιηθεί.
Για τους κτηνοτρόφους, η απώλεια των κοπαδιών τους δεν είναι μόνο οικονομική. «Ένιωσα πως δεν μπόρεσα να προστατεύσω τα ζώα μου», αναφέρει παραγωγός στο BBC που είδε ολόκληρο το κοπάδι της να θανατώνεται, περιγράφοντας το βαθύ ψυχολογικό βάρος που συνοδεύει μια τέτοια διαδικασία.
Τα πρώτα κρούσματα της ιογενούς λοίμωξης εμφανίστηκαν στη βόρεια Ελλάδα τον Αύγουστο του 2024. Παρά τα μέτρα περιορισμού, μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου του 2025 είχαν καταγραφεί 1.702 περιστατικά. Κάθε επιβεβαιωμένο κρούσμα συνεπάγεται υποχρεωτική θανάτωση ολόκληρου του κοπαδιού, γεγονός που στερεί από την αγορά πολύτιμο πρόβειο και κατσικίσιο γάλα.
Το BBC επισημαίνει ότι περίπου το 80% του ελληνικού πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος καταλήγει στην παραγωγή φέτας. Δεδομένου ότι η φέτα διαθέτει ευρωπαϊκή προστασία ονομασίας προέλευσης, μπορεί να παραχθεί μόνο στην Ελλάδα. «Το Ηνωμένο Βασίλειο εξακολουθεί να σέβεται την απόφαση αυτή και μετά το Brexit», σημειώνει το ρεπορτάζ.
Το 2024, οι εξαγωγές φέτας έφτασαν τα 785 εκατομμύρια ευρώ. Από αυτά, τα 520 εκατ. κατευθύνθηκαν σε κράτη της ΕΕ και τα 90 εκατ. στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Το ζήτημα των αποζημιώσεων και η πίεση για εμβολιασμό
Οι αποζημιώσεις που λαμβάνουν οι κτηνοτρόφοι κυμαίνονται από 132 έως 220 ευρώ ανά ζώο, ποσά που θεωρούν ανεπαρκή σε σχέση με τις πραγματικές απώλειες. Παράλληλα, οι παραγωγοί ζητούν την άμεση έγκριση μαζικών εμβολιασμών, όπως εφαρμόζεται σε χώρες όπως η Βουλγαρία και η Τουρκία.
Η κυβέρνηση ωστόσο εμφανίζεται επιφυλακτική, καθώς ένας γενικευμένος εμβολιασμός θα μπορούσε να χαρακτηρίσει την Ελλάδα ως ενδημική χώρα, εξέλιξη που ενδέχεται να δημιουργήσει εμπόδια στις εξαγωγές γάλακτος και φέτας.
Σύμφωνα με το BBC, υπάρχουν εκτιμήσεις ότι ίσως έχουν γίνει έως και ένα εκατομμύριο παράνομοι εμβολιασμοί, γεγονός που δείχνει το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκονται πολλοί παραγωγοί. Παράλληλα, η καθυστέρηση στη σύσταση της επιστημονικής επιτροπής και η διαχείριση των πρώτων κρουσμάτων έχουν προκαλέσει έντονη κριτική προς την κυβέρνηση.
Η δικαιοσύνη έχει ήδη ζητήσει έρευνες για πιθανές παραβιάσεις μέτρων βιοασφάλειας, ενώ οι κτηνοτρόφοι υποστηρίζουν ότι η καθυστέρηση της πολιτείας επέτρεψε στην ασθένεια να εξαπλωθεί πιο γρήγορα.
Οι κτηνοτρόφοι της Θεσσαλίας και άλλων περιοχών πιέζουν για επίσημη έγκριση μαζικού εμβολιασμού, τονίζοντας ότι πρόκειται για το μόνο μέτρο που αποδίδει στις γειτονικές χώρες.
Οι κανόνες της ΕΕ επιτρέπουν τον μαζικό εμβολιασμό σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης και οι παραγωγοί καλούν την κυβέρνηση να ζητήσει άμεσα πρόσβαση στα αποθέματα εμβολίων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
