Την ώρα που η διεθνής κοινότητα είναι στραμμένη στη Μέση Ανατολή με τα «στρατόπεδα» να είναι πλέον ξεκάθαρα εντύπωση προκαλεί η δημόσια παρέμβαση του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, μέσω του κρατικού δικτύου TRT που επιδιώκει να επανατοποθετήσει την Τουρκία στο σκηνικό.
Του Γιάννη Κωτσαλά
Ο Φιντάν επιλέγει να υιοθετήσει μια ρητορική που τον διαφοροποιεί αισθητά από τις παραδοσιακές ισορροπίες του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, φωτογραφίζοντας τον εαυτό του ως τον επόμενο, «ορθολογικό» συνομιλητή της Δύσης.
Ενώ ο Ερντογάν συχνά αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στην ισλαμική περιφερειακή αλληλεγγύη και τις σχέσεις με τη Δύση, ο Φιντάν εμφανίζεται ασυνήθιστα επικριτικός απέναντι στην Τεχεράνη. Η επιλογή του να χαρακτηρίσει τις ιρανικές επιθέσεις εναντίον των χωρών του Κόλπου ως «λανθασμένη στρατηγική» λειτουργεί ως πιστοποιητικό ευθυγράμμισης με τα συμφέροντα των ΗΠΑ και της Ευρώπης.
«Η επίθεση του Ιράν στις χώρες του Κόλπου είναι μια λανθασμένη στρατηγική… Ο μεγάλος πόλεμος που βιώνουμε σήμερα είναι ο πόλεμος με το Ιράν. Όπως προβλέψαμε, εξαπλώνεται σε ολόκληρη την περιοχή», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η ανάλυση του Φιντάν στερείται της συνήθους θρησκευτικής ρητορικής του τουρκικού κατεστημένου. Περιγράφει το Ιράν ως έναν παράγοντα που εκβιάζει την παγκόσμια σταθερότητα, σε πλήρη αντίθεση με τον Τούρκο Πρόεδρο που συχνά αναφέρεται σε «αδελφούς»:
«Το Ιράν υιοθετεί τη στρατηγική “αν φύγω, θα πάρω μαζί μου και την περιοχή”, στοχεύοντας ειδικά σε ενεργειακές υποδομές κρίσιμες για την παγκόσμια οικονομία… Καθώς δέχεται επίθεση, προσπαθεί να δημιουργήσει ένα στοιχείο πίεσης».
Η επισήμανση αυτή για την «ενεργειακή ασφάλεια» είναι μια γλώσσα που κατανοούν απόλυτα οι Βρυξέλλες και η Ουάσιγκτον. Ο Φιντάν αυτοπροβάλλεται ως ο εγγυητής που μπορεί να «διαβάσει» την απειλή και να την οριοθετήσει. Ίσως, όμως, το πιο αποκαλυπτικό σημείο ήταν η ψυχρή αναφορά στο ενδεχόμενο αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη, ένα θέμα-ταμπού για τον Ερντογάν:
«Ποιοι είναι οι στόχοι των επιτιθέμενων;… Υπάρχει η άποψη για την εξάλειψη των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν, αλλά και μια προοπτική στρατιωτικής επιχείρησης που στοχεύει σε αλλαγή καθεστώτος. Ανάλογα με το ποιος στόχος επιδιώκεται, αλλάζει ο χαρακτήρας και οι κίνδυνοι του πολέμου».
Το συμπέρασμα είναι σαφές: ο Χακάν Φιντάν θέλει να δείξει ότι η Τουρκία της επόμενης δεκαετίας δεν μπορεί να παραμείνει απομονωμένη. Παίρνει αποστάσεις από τον αντιδυτικό λαϊκισμό και τοποθετείται ως ο ρεαλιστής ηγέτης της επόμενης μέρας.
«Ήδη εργαζόμαστε για να αποτρέψουμε την επιδείνωση της κατάστασης, συνενώνοντας τις δυνάμεις μας», κατέληξε, υποδηλώνοντας ότι η Άγκυρα —υπό τη δική του καθοδήγηση— επιθυμεί να είναι μέρος της διεθνούς λύσης.
Για έναν «δελφίνο», αυτή η στρατηγική διαφοροποίηση είναι το πρώτο βήμα για τη διεθνή νομιμοποίηση στην κούρσα της διαδοχής και η Ελλάδα θα πρέπει να προσαρμοστεί στην… προσαρμοστικότητά του Φιντάν που δείχνει να είναι πιο ευέλικτος και λιγότερο προβλέψιμος από τον Ερνογάν.
