Η αποστολή χιλιάδων Αμερικανών στρατιωτών στη Μέση Ανατολή εντείνει τα σενάρια για πιθανή στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ κατά του Ιράν, με ένα από τα βασικά ερωτήματα να αφορά τον στόχο μιας τέτοιας κίνησης.
Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι η κατάληψη του νησιού Χαργκ, βασικού ενεργειακού κόμβου στο βόρειο τμήμα του Περσικού Κόλπου, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 90% των εξαγωγών πετρελαίου της Τεχεράνης. Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι άλλα νησιά ενδέχεται να έχουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς επηρεάζουν άμεσα τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.
Επτά νησιά – Αμπού Μούσα, Μεγάλο και Μικρό Τούνμπ, Χενγκάμ, Κεσμ, Λαράκ και Ορμούζ – συγκροτούν αυτό που ερευνητές αποκαλούν «αμυντικό τόξο» του Ιράν, εξηγεί το CNN.
Σύμφωνα με μελέτη του 2022, η γεωγραφική τους διάταξη επιτρέπει στην Τεχεράνη να ελέγχει τη θαλάσσια κυκλοφορία στο στενό, καθώς μεγάλα πλοία και δεξαμενόπλοια αναγκάζονται να κινούνται κοντά σε αυτά λόγω των ρηχών νερών.
Ιδιαίτερα κρίσιμα θεωρούνται τα Αμπού Μούσα, Μεγάλο και Μικρό Τούνμπ, καθώς μπορούν να αποτελέσουν σημεία επίθεσης από ταχύπλοα των Φρουρών της Επανάστασης, ναρκοθέτηση ή χρήση drones. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν χαρακτηρίσει τα νησιά αυτά «αβύθιστα αεροπλανοφόρα», υπογραμμίζοντας τη στρατηγική τους αξία.
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης έχει ήδη ενισχύσει την παρουσία του σε αυτά τα νησιά, με τον διοικητή του να δηλώνει ότι το Ιράν έχει τη δυνατότητα να πλήξει εχθρικές βάσεις, πλοία και στόχους στην περιοχή.
Σύμφωνα με αναλυτές, για να μπορέσουν οι ΗΠΑ να διασφαλίσουν τη διέλευση ναυτικών δυνάμεων στον Κόλπο – ειδικά σε περίπτωση αποβατικής επιχείρησης στο Χαργκ – θα πρέπει πρώτα να εξουδετερώσουν τις ιρανικές θέσεις στα νησιά αυτά.
Ήδη έχουν τεθεί σε ετοιμότητα δυνάμεις περίπου 5.000 στρατιωτών, συμπεριλαμβανομένων μονάδων πεζοναυτών και περίπου 1.000 στρατιωτών της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας. Εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν δύο αποβατικές μονάδες για την επίτευξη «συντριπτικής ισχύος».
Η μεταφορά στρατευμάτων θα μπορούσε να γίνει είτε μέσω θαλάσσης είτε αεροπορικά. Τα αποβατικά μέσα περιλαμβάνουν ειδικά σκάφη που μπορούν να προσεγγίσουν ακτές, όμως η είσοδός τους στον Κόλπο ενέχει κινδύνους, καθώς θα πρέπει να περάσουν από περιοχές που ελέγχονται από ιρανικές δυνάμεις, όπως τα νησιά Ορμούζ, Λαράκ, Κεσμ και Χενγκάμ, αλλά και από την ηπειρωτική ακτογραμμή του Ιράν.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι το νησί Λαράκ, στην είσοδο του Στενού, αποτελεί ιδιαίτερα κρίσιμο στόχο, καθώς από εκεί το Ιράν θα μπορούσε να πλήξει πλοία που επιχειρούν να εισέλθουν στον Κόλπο.
Εναλλακτικά, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιχειρήσουν αεροπορική ρίψη δυνάμεων, ωστόσο αυτό θα σήμαινε λιγότερο εξοπλισμό στο πεδίο, ενώ τα εναέρια μέσα είναι ευάλωτα σε αντιαεροπορικά συστήματα.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, μια επιχείρηση κατάληψης νησιών θα μπορούσε να διαρκέσει από δύο ημέρες έως και δύο εβδομάδες. Σε περίπτωση επιτυχίας, θα επέτρεπε στις ΗΠΑ να εγκαταστήσουν ραντάρ και στρατιωτικές δυνάμεις, ελέγχοντας τη δραστηριότητα στο Στενό και στερώντας από το Ιράν κρίσιμες βάσεις επιχειρήσεων.
Ωστόσο, η διατήρηση του ελέγχου αυτών των νησιών θα απαιτούσε μόνιμη δύναμη κατοχής περίπου 1.800 έως 2.000 στρατιωτών, οι οποίοι θα ήταν εκτεθειμένοι σε επιθέσεις με πυραύλους, drones και πυροβολικό από το ιρανικό έδαφος.
Παράλληλα, αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις έχουν ήδη ξεκινήσει πλήγματα σε ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων υποδομών σε νησιά όπως τα Αμπού Μούσα και Τούνμπ, προετοιμάζοντας ενδεχομένως το έδαφος για μελλοντικές επιχειρήσεις.
Οι στρατιωτικές επιλογές συνοδεύονται και από πολιτικές προκλήσεις. Τα νησιά Αμπού Μούσα και Τούνμπ αποτελούν αντικείμενο διαμάχης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από το 1971, όταν το Ιράν ανέλαβε τον έλεγχό τους. Τα Εμιράτα έχουν προσφύγει στα Ηνωμένα Έθνη και δεν αποκλείουν προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο.
Σε αυτό το πλαίσιο, μια πιθανή αμερικανική κατάληψη των νησιών δημιουργεί διλήμματα: αν επιστραφούν στο Ιράν, μπορεί να προκληθεί ένταση με τα Εμιράτα· αν αποδοθούν σε άλλη πλευρά, ενδέχεται να υπονομευθεί η σταθερότητα μιας μελλοντικής ιρανικής κυβέρνησης.
Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι παρατείνει κατά 10 ημέρες την προθεσμία για ενδεχόμενα πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές του Ιράν, έως τις 6 Απριλίου, ώστε να δοθεί χρόνος στις διαπραγματεύσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ ανέφερε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος, ωστόσο ο υπουργός Άμυνας ξεκαθάρισε ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται.
Οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο δείχνουν ότι ο έλεγχος κρίσιμων γεωγραφικών σημείων, όπως τα νησιά στο Στενό του Ορμούζ, μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός, ενώ κάθε στρατιωτική επιλογή συνοδεύεται από σημαντικό κόστος, κινδύνους και γεωπολιτικές συνέπειες.
