Για ολοκληρωτική νίκη κάνει λόγο ο Τραμπ – Γιορτάζουν στην Τεχεράνη για τη «συντριπτική ήττα των ΗΠΑ»
Μια εξέλιξη που δημιουργεί προσδοκίες αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή καταγράφηκε τις τελευταίες ώρες, καθώς επιτεύχθηκε συμφωνία για κατάπαυση του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων μεταξύ των Ηνωμένες Πολιτείες και του Ιράν, με τις δύο πλευρές να προχωρούν παράλληλα σε δέσμευση για άμεση έναρξη διαπραγματεύσεων.
Η συμφωνία, που προέκυψε έπειτα από έντονη διπλωματική κινητικότητα και με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, έρχεται μετά από σαράντα ημέρες πολεμικών συγκρούσεων, δημιουργώντας ένα πρώτο παράθυρο ευκαιρίας για πολιτική διευθέτηση της κρίσης. Ωστόσο, οι δύο πλευρές ξεκαθαρίζουν ότι η κατάπαυση του πυρός έχει προσωρινό χαρακτήρα και συνδέεται άμεσα με την πρόοδο των συνομιλιών.
Από την πλευρά της Ηνωμένες Πολιτείες, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα κατηγορηματικός ως προς την έκβαση της συμφωνίας, δηλώνοντας στο Γαλλικό Πρακτορείο: «πλήρη και ολοκληρωτική νίκη» και συμπληρώνοντας: «μια πλήρη και ολοκληρωτική νίκη. 100%. Δεν έχω καμιά αμφιβολία γι’ αυτό». Παράλληλα, έθεσε ως βασική προϋπόθεση για τον οριστικό τερματισμό της σύγκρουσης τη διευθέτηση του πυρηνικού ζητήματος, τονίζοντας: «Θα επιλυθεί πλήρως, αλλιώς δεν θα αποδεχθώ» τον τερματισμό του πολέμου.
Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι η Κίνα διαδραμάτισε ρόλο στην προσέγγιση της Τεχεράνη προς τις διαπραγματεύσεις, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Αυτό θέλω να πω», όταν ρωτήθηκε για την πιθανή συμβολή του Πεκίνου.
Στο επιχειρησιακό επίπεδο, η συμφωνία συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, καθώς το Ιράν ανακοίνωσε ότι προτίθεται να ανοίξει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ για διάστημα δύο εβδομάδων, υπό συγκεκριμένους όρους. Ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Αμπάς Αραγτσί, ξεκαθάρισε ότι η απόφαση αυτή εξαρτάται από την παύση των αεροπορικών επιθέσεων: «Αν οι επιθέσεις εναντίον του Ιράν σταματήσουν, οι ισχυρές ένοπλες δυνάμεις μας θα σταματήσουν τις αμυντικές επιχειρήσεις τους», ενώ πρόσθεσε: «Για περίοδο δύο εβδομάδων, θα είναι εφικτή η ασφαλής διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ σε συντονισμό με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις και λαμβανομένων υπόψη των τεχνικών περιορισμών».
Παράλληλα, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν ανακοίνωσε ότι «Αποφασίστηκε στο ανώτατο επίπεδο ότι το Ιράν θα διεξαγάγει, για περίοδο δύο εβδομάδων» διαπραγματεύσεις «με την αμερικανική πλευρά στο Ισλαμαμπάντ», με πληροφορίες να τοποθετούν την έναρξη των συνομιλιών την Παρασκευή.
Ωστόσο, η ιρανική πλευρά διευκρινίζει ότι «Αυτό δεν σημαίνει το τέλος του πολέμου» και υπογραμμίζει πως η οριστική παύση των εχθροπραξιών θα εξαρτηθεί από τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης της εκεχειρίας μόνο «εάν υπάρξει συμφωνία των δυο πλευρών».
Στην ίδια ανακοίνωση, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία του Ιράν στον Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών υποστηρίζει ότι, μετά από σαράντα ημέρες συγκρούσεων, «σχεδόν όλοι οι στόχοι του πολέμου έχουν επιτευχθεί» και ότι οι ιρανικές δυνάμεις «οδήγησαν τον εχθρό σε ιστορική αδυναμία και διαρκή ήττα». Παράλληλα, τονίζεται ότι η χώρα «δεν αποδίδει καμία σημασία σε οποιαδήποτε μορφή τελεσιγράφου εκδίδεται από τον εχθρό» και ότι θα συνεχίσει τη σύγκρουση «για όσο διάστημα απαιτηθεί» εάν δεν διασφαλιστούν οι στρατηγικοί της στόχοι.
Στο διπλωματικό σκέλος, η Τεχεράνη έχει καταθέσει στις ΗΠΑ, μέσω του Πακιστάν, ένα εκτενές σχέδιο δέκα σημείων, το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ρυθμιζόμενη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, τερματισμό των επιχειρήσεων κατά του λεγόμενου «άξονα της Αντίστασης», αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από τις βάσεις στην περιοχή, πλήρη αποζημίωση προς το Ιράν, άρση των κυρώσεων και αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων. Το σχέδιο προβλέπει επίσης την κατοχύρωση των συμφωνηθέντων μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Παράλληλα, ιρανικά μέσα αναφέρουν ότι στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων τίθεται και το ζήτημα της συνέχισης του πυρηνικού προγράμματος της χώρας, συμπεριλαμβανομένου του εμπλουτισμού ουρανίου, ως βασικό σημείο διεκδίκησης.
Σημαντική είναι και η στάση του Ισραήλ, καθώς σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, η ισραηλινή κυβέρνηση αποδέχθηκε την κατάπαυση του πυρός.
