Ποιος ήταν ο ρόλος του Πακιστάν στην εκεχειρία ΗΠΑ – Ιράν
Σε μια σημαντική κίνηση που φέρνει μια πρώτη ανάσα αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, το Ιράν συμφώνησε στην πρόταση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για εκεχειρία δύο εβδομάδων. Η εξέλιξη αυτή γεννά συγκρατημένη αισιοδοξία, ενώ μειώνει, έστω και προσωρινά, τον κίνδυνο νέας μεγάλης κλιμάκωσης των συγκρούσεων.
Η εύθραυστη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν διαμορφώθηκε μετά από εντατικές διπλωματικές διαβουλεύσεις τις τελευταίες ώρες, με το Πακιστάν να αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο ως διαμεσολαβητής ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.
Όπως μεταδίδει το BBC, οι συνομιλίες προχωρούσαν με γρήγορους ρυθμούς μέχρι και την τελευταία στιγμή. Το Πακιστάν λειτουργούσε ως «γέφυρα», μεταφέροντας μηνύματα ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Σύμφωνα με ανώνυμη πηγή που επικαλείται το βρετανικό δίκτυο, στις επαφές συμμετείχε ένας πολύ περιορισμένος κύκλος αξιωματούχων, ενώ το κλίμα χαρακτηρίστηκε «σοβαρό και συγκρατημένο, αλλά με μια νότα ελπίδας ότι θα υπάρξει πράγματι παύση των εχθροπραξιών».
Το Πακιστάν διατηρεί παραδοσιακά πολύ στενούς δεσμούς με το Ιράν, μοιράζονται σύνορα και η σχέση τους χαρακτηρίζεται συχνά ως «αδελφική». Ταυτόχρονα, διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που το κατέστησε ικανό να παίξει τον ρόλο του αξιόπιστου μεσολαβητή τις τελευταίες εβδομάδες.
Ο πρόεδρος Τραμπ έχει εκφραστεί επανειλημμένα με θετικά σχόλια για τον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων του Πακιστάν, τον Στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, τον χαρακτηρίζοντας ως τον «αγαπημένο» του στρατάρχη και σημειώνοντας ότι γνωρίζει καλά το Ιράν.
Η συμφωνία δεν ήταν καθόλου δεδομένη. Οι πρόσφατες εξελίξεις, όπως η ισραηλινή επίθεση κατά του Ιράν και η ιρανική απάντηση με πλήγματα στη Σαουδική Αραβία, είχαν περιπλέξει ακόμη περισσότερο το τοπίο. Ο Πακιστανός υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ δήλωσε στο κοινοβούλιο ότι μέχρι πρόσφατα υπήρχε αισιοδοξία, αλλά η κατάσταση παρέμενε εξαιρετικά κρίσιμη.
Με αυστηρό ύφος τοποθετήθηκε και ο ίδιος ο Στρατάρχης Μουνίρ, τονίζοντας ότι οι επιθέσεις εναντίον της Σαουδικής Αραβίας υπονομεύουν τις προσπάθειες για ειρηνική επίλυση. Αναλυτές εκτιμούν ότι αυτή η στάση ενισχύει την πίεση προς την Τεχεράνη, ιδίως λόγω της αμυντικής συμφωνίας που έχει το Πακιστάν με τη Σαουδική Αραβία (η οποία δεν έχει ενεργοποιηθεί ακόμη).
Λίγο μετά τα μεσάνυχτα (τοπική ώρα Πακιστάν), ο πρωθυπουργός της χώρας Σεχμπάζ Σαρίφ ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι «οι διπλωματικές προσπάθειες προχωρούν σταθερά, δυναμικά και με αποφασιστικότητα, με προοπτική να οδηγήσουν σε ουσιαστικά αποτελέσματα σύντομα». Παράλληλα, ζήτησε από τον Τραμπ να δώσει παράταση δύο εβδομάδων και από το Ιράν να ανοίξει το Στενό του Ορμούζ για το ίδιο διάστημα, ως χειρονομία καλής θέλησης.
Λίγο πριν τις 05:00 τα ξημερώματα, ανακοινώθηκε τελικά η επίτευξη της εκεχειρίας. Το Πακιστάν προσκάλεσε τις δύο πλευρές να συναντηθούν στο Ισλαμαμπάντ στις 10 Απριλίου, με στόχο την εξεύρεση μιας πιο μόνιμης λύσης.
Παρότι η προσωρινή εκεχειρία αποτελεί θετικό βήμα, το BBC επισημαίνει ότι η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστη. Δεν έχει οικοδομηθεί ακόμη εμπιστοσύνη ανάμεσα στις δύο πλευρές, ενώ οι βασικές τους θέσεις εξακολουθούν να είναι βαθιά ριζωμένες.