Ο Ράντεφ καλείται να βγάλει τη Βουλγαρία από τη διαφθορά, όμως η Ε.Ε. ανησυχεί αν ο νικητής των εκλογών αποδειχτεί βλαβερός για τα δικά της σχέδια
Αυτό που κυρίως ενδιαφέρει τους Βούλγαρους ψηφοφόρους είναι να μπει ένα φρένο στη διαφθορά, που έχει ρημάξει τη χώρα τους, και να ανέβει το βιοτικό τους επίπεδο, ώστε να πάψουν να είναι, μαζί με εμάς, οι φτωχότεροι στην Ευρώπη.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Οι εκλογές της περασμένης Κυριακής κρίθηκαν ουσιαστικά πάνω σ’ αυτά τα δύο εσωτερικά ζητήματα. Για τις Βρυξέλλες, όμως, το βασικό μέλημα ήταν αν ο νέος πρωθυπουργός είναι «φιλορώσος» ή όχι.
Τελικά ο Ρούμεν Ράντεφ, «φιλορώσος» κατά την Ε.Ε., «πραγματιστής», όπως δηλώνει ο ίδιος, επικράτησε με σαρωτική νίκη κερδίζοντας το 45% των ψήφων. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό, αν σκεφτεί κανείς ότι είναι η πρώτη φορά από το 1997 που ένα βουλγαρικό κόμμα έχει επαρκείς έδρες για να κυβερνήσει μόνο του και δεν θα χρειαστεί να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού.
Ο Ράντεφ νίκησε με τέτοια ποσοστά μιλώντας για αλλαγή και καταπολέμηση της διαφθοράς και της ολιγαρχίας, όχι για την εξωτερική πολιτική. Αλλά οι Βρυξέλλες έχουν τη δική τους, μονοθεματική, αγωνία. Τυπικά οφείλουν να δείξουν πως σέβονται τη λαϊκή ετυμηγορία. Ουσιαστικά το πρόβλημά τους είναι ότι ο Ράντεφ αντιτίθεται στις αναποτελεσματικές αντιρωσικές κυρώσεις και στην «πανάκριβη» στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο. «Είναι μια νίκη της ηθικής επειδή ο λαός απέρριψε την αλαζονεία των παλιών κομμάτων και δεν υποχώρησε στα ψέματα και στους χειρισμούς τους» δήλωσε ο Ράντεφ.
Η Βουλγαρία έχει δοκιμάσει διάφορες κυβερνήσεις, έχει γίνει μέλος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά όσον αφορά την οικονομική ευημερία των πολιτών της παραμένει στον πάτο. Παρεμπιπτόντως, οι Βούλγαροι μπορούν πια να παρηγορηθούν, αφού υπάρχουν και χειρότερα. Η αγοραστική δύναμη του μισθού στην Ελλάδα κατρακύλησε κάτω και από τη δική τους. Με το αποτέλεσμα της Κυριακής το παλιό πολιτικό σύστημα γκρεμίστηκε.
Είχαν προηγηθεί το 2021 μαζικές διαδηλώσεις που έριξαν τη διεφθαρμένη φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση Μπορίσοφ. Τώρα οι Βούλγαροι ελπίζουν ότι θα απελευθερωθούν από τη βρόμικη ελίτ που τους κυβερνούσε με ατιμωρησία, όμως η Ε.Ε. για ένα πράγμα ενδιαφέρεται: Αν ο Ράντεφ αποδειχτεί βλαβερός για τα δικά της σχέδια. Αν, δηλαδή, τους βγει «ο νέος Ορμπαν», πάνω που λογάριαζαν ότι ξεμπέρδεψαν με τον παλιό.
Ο 62χρονος Ρούμεν Ράντεφ, πρώην διοικητής της βουλγαρικής αεροπορίας, εξελέγη δύο φορές πρόεδρος και έγινε πολύ δημοφιλής στη χώρα. Τον Ιανουάριο του 2026 παραιτήθηκε για να κατέβει στον προεκλογικό αγώνα. Στο θέμα της Ρωσίας φρόντισε να κρατήσει αόριστη στάση. Θέλει «πρακτικές σχέσεις με τη Μόσχα, βασισμένες στον αμοιβαίο σεβασμό και στην ίση μεταχείριση». Ζητάει την επανέναρξη της ελεύθερης ροής ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
«Η Βουλγαρία θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να ακολουθήσει την ευρωπαϊκή της πορεία» δήλωσε, προσθέτοντας: «Μια ισχυρή Βουλγαρία και μια ισχυρή Ευρώπη χρειάζονται κριτική σκέψη και πραγματισμό. Η Ευρώπη έχει πέσει θύμα της ίδιας της της φιλοδοξίας να είναι ηθικός ηγέτης σε έναν κόσμο με νέους κανόνες». Η Βουλγαρία έχει ιδιαίτερους δεσμούς με τη Ρωσία, τόσο πολιτισμικά όσο και θρησκευτικά. «Είμαστε το μόνο κράτος της Ε.Ε. που είναι ταυτόχρονα σλαβικό και ορθόδοξο» είπε ο Ράντεφ πρόσφατα.
«Κατεβαίνοντας» για πρωθυπουργός, απευθύνθηκε σε ένα ευρύ φάσμα της κοινωνίας με σημαία του την καταπολέμηση της διαφθοράς. Πήρε ψήφους τόσο από φιλορώσους όσο και από φιλοευρωπαίους. Το πιθανότερο είναι να κρατήσει μια μέση στάση, παρουσιάζοντας όποια απόφασή του ως υπεράσπιση του εθνικού συμφέροντος. Για παράδειγμα, να μην μπλοκάρει τη βοήθεια που στέλνει η Ε.Ε. στην Ουκρανία, αλλά να διασφαλίσει τη φθηνή ρωσική ενέργεια ώστε να στηρίξει την οικονομία του.
Το Βερολίνο έχει ιδιαίτερο συμφέρον να συνεχίσει η Σόφια να εξάγει όπλα στο Κίεβο. Η Βουλγαρία είναι σημαντικός προμηθευτής πυρομαχικών και εκρηκτικών στην Ουκρανία, κυρίως μέσω της γειτονικής Ρουμανίας. Ο Ράντεφ δηλώνει αντίθετος στην πώληση του βουλγαρικού αποθέματος όπλων της σοβιετικής εποχής στην Ουκρανία, επειδή «παρατείνουν έναν πόλεμο που η Ουκρανία δεν μπορεί να κερδίσει». Παρόμοιο επιχείρημα διατύπωνε και ο απερχόμενος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπαν.
Αλλά αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο το Βερολίνο είναι η στάση του Ράντεφ στο κομμάτι της στρατιωτικής παραγωγής στη χώρα. Δηλαδή να μην επιβάλει βέτο στην κατασκευή όπλων από ιδιωτικές εταιρίες στη Βουλγαρία για την Ουκρανία. Τον Οκτώβριο του 2025 η γερμανική εταιρία όπλων Rheinmetall ανακοίνωσε κοινοπραξία ύψους 1 δισ. ευρώ με τη βουλγαρική VMZ, το μεγαλύτερο εργοστάσιο όπλων στη Βουλγαρία, για την παραγωγή έως και 100.000 βλημάτων 155 χιλιοστών ετησίως. Το σχέδιο προβλέπει επίσης την κατασκευή ενός νέου ξεχωριστού εργοστασίου πυρίτιδας στην ίδια περιοχή. Η Rheinmetall θα έχει μερίδιο 51% στην εταιρία.
Πάντως, ο Ράντεφ εκτιμάται ότι δεν θα προκαλέσει πρόβλημα στους σχεδιασμούς της γερμανικής πολεμικής βιομηχανίας. Αν και αντιτίθεται στις στρατιωτικές προμήθειες προς την Ουκρανία, τον Αύγουστο του 2025, σε επίσκεψη -ως πρόεδρος τότε της Βουλγαρίας- στα κεντρικά γραφεία της Rheinmetall στη Γερμανία, δήλωνε: «Η Βουλγαρία γίνεται μέρος του ευρωπαϊκού αμυντικού οικοσυστήματος». Επειδή ο Ράντεφ δεν θεωρείται δεδομένος, η Ε.Ε. θα κάνει παζάρι μαζί του. Ετσι θα μπορούσε ο νέος πρωθυπουργός της Βουλγαρίας να συνεχίσει, π.χ., τις εξαγωγές όπλων στην Ουκρανία, με αντάλλαγμα να εξαιρεθεί από την Ε.Ε. η χώρα του από την οικονομική στήριξη στο Κίεβο.
ΡΟΥΜΕΝ ΡΑΝΤΕΦ
Νικητής εκλογών στη Βουλγαρία
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Γεννήθηκε το 1963 στο Ντιμίτροβγκραντ της Βουλγαρίας. Αποφοίτησε με χρυσό μετάλλιο από το μαθηματικό λύκειο στο Χάσκοβο το 1982. Το 1987 αποφοίτησε πρώτος από την τάξη του στη Σχολή Πολεμικής Αεροπορίας. Το 2000 έγινε Διδάκτωρ Στρατιωτικών Επιστημών στη βελτίωση της τακτικής εκπαίδευσης αεροπορίας και της προσομοίωσης αερομαχίας. Το 2003 αποφοίτησε με άριστα από το Κολέγιο Πολεμικής Αεροπορίας Maxwell των ΗΠΑ με μεταπτυχιακό στις στρατηγικές σπουδές. Εχει πάνω από 1.400 ώρες πτήσης στην καριέρα του ως πιλότος μαχητικών. Το 2014-2016 διετέλεσε διοικητής της πολεμικής αεροπορίας. Τον Νοέμβριο του 2016 εξελέγη πρόεδρος της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας με άμεση ψηφοφορία και σχεδόν το 60% των ψήφων. Τον Νοέμβριο του 2021 επανεξελέγη για δεύτερη θητεία. Παραιτήθηκε τον Ιανουάριο του 2026 και προχθές κέρδισε με αυτοδυναμία τις βουλευτικές εκλογές με το κόμμα του Προοδευτική Βουλγαρία.
