Την στιμή που ο εφιάλτης μιας νέας ενεργειακής αναταραχής να πλανάται ξανά πάνω από την Ευρώπη, οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου γεμίζουν με ρυθμούς που προκαλούν ήδη έντονη ανησυχία για τον επόμενο χειμώνα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η πληρότητα βρίσκεται σήμερα κοντά μόλις στο 37%, ποσοστό που απέχει σημαντικά από τα επίπεδα ασφαλείας που θεωρούνται αναγκαία ώστε να αποφευχθούν νέες πιέσεις στην αγορά, αλλά και στους λογαριασμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στους χαμηλούς ρυθμούς αναπλήρωσης των αποθεμάτων, αλλά επεκτείνεται και στη στρατηγική που ακολουθούν πολλές ευρωπαϊκές ενεργειακές εταιρείες. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, αρκετοί μεγάλοι παίκτες επιλέγουν να καθυστερήσουν τις αγορές ποσοτήτων φυσικού αερίου, προσδοκώντας ότι η γεωπολιτική ένταση στον Περσικό Κόλπο θα αποκλιμακωθεί τους επόμενους μήνες και οι τιμές θα υποχωρήσουν.
Η τακτική αυτή, ωστόσο, ενέχει σοβαρό ρίσκο. Εάν η κρίση παραταθεί ή υπάρξουν νέες αναταράξεις στην τροφοδοσία, η Ευρώπη ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν χειμώνα περιορισμένης επάρκειας και εκρηκτικών τιμών. Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλες εταιρείες του κλάδου, όπως η Equinor, προειδοποιούν ήδη πως με τα σημερινά δεδομένα οι αποθήκες δύσκολα θα φτάσουν το επιθυμητό επίπεδο πληρότητας του 80% πριν από την έναρξη της χειμερινής περιόδου.
Τι κάνουν οι μαζικές αγορές για την κάλυψη των αποθεμάτων
Οι φόβοι αυτοί ενισχύονται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι οι μαζικές αγορές για την κάλυψη των αποθεμάτων αναμένεται να συμπέσουν με τους μήνες υψηλής θερινής ζήτησης, δηλαδή τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο δημιουργεί τις προϋποθέσεις για νέα ανοδική έκρηξη στις τιμές, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές οικονομίες εξακολουθούν να πιέζονται από τον πληθωρισμό και το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Καθοριστικός παράγοντας παραμένει η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών ροών. Η πιθανότητα να παραμείνει κλειστό ή να συνεχιστούν οι σοβαρές διαταραχές στην περιοχή προκαλεί έντονη νευρικότητα στις αγορές, καθώς οποιαδήποτε εμπλοκή θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέο κύμα ανατιμήσεων όχι μόνο στο πετρέλαιο αλλά και στο φυσικό αέριο. Ακόμη όμως και σε περίπτωση αποκλιμάκωσης, αναλυτές της αγοράς εκτιμούν ότι οι τιμές δύσκολα θα επιστρέψουν στα επίπεδα που επιθυμούν οι καταναλωτές.
Ήδη το ευρωπαϊκό συμβόλαιο TTF κινείται κοντά στα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας αισθητή άνοδο μέσα στην τελευταία εβδομάδα. Παράλληλα, πληθαίνουν οι εκτιμήσεις που δεν αποκλείουν ακόμη και διπλασιασμό των τιμών τον προσεχή χειμώνα, με ορισμένα σενάρια να κάνουν λόγο ακόμη και για επίπεδα της τάξης των 100 ευρώ/MWh, εφόσον συνεχιστούν οι γεωπολιτικές πιέσεις και η αδυναμία ταχείας αναπλήρωσης των αποθεμάτων.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Κομισιόν εξετάζει ήδη μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης. Χθες, στέλεχος της Κομισιόν ανέφερε ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να μειώσει τη χρήση φυσικού αερίου κατά 15% μέσα στη χρονιά, μέσω ενίσχυσης της ενεργειακής αποδοτικότητας και λήψης πρόσθετων μέτρων εξοικονόμησης. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις, πέρα από γενικές συστάσεις προς τα κράτη-μέλη και την αγορά.
