Αν και φέτος η βιτρίνα των αριθμών και της ψηφιακής τεχνολογίας είναι εντυπωσιακή, απέχει δραματικά από τις ανάγκες στο πεδίο
- Από το Νίκο Σώκο
Η έλευση της αντιπυρικής περιόδου για το έτος 2026 βρίσκει τη χώρα μας ενώπιον της γνώριμης απειλής, καθώς κάθε καλοκαίρι έχει γίνει ρουτίνα να καίγεται η μισή Ελλάδα.
Η κλιματική κρίση αποτελεί τη νέα πραγματικότητα που επιβάλλει τη διαρκή αναθεώρηση των εθνικών μηχανισμών ασφαλείας. Φέτος, η κυβέρνηση προσέρχεται στη μάχη με ένα νέο, θεσμικό οπλοστάσιο, αυξημένα κονδύλια και ενισχυμένη ψηφιακή επιτήρηση. Αρκεί; Όχι απαντούν οι πυροσβέστες και η Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Το στίγμα των κυβερνητικών προθέσεων έδωσε χθες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος προήδρευσε σε ευρεία σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Ο πρωθυπουργός εξέπεμψε μήνυμα επιχειρησιακής ετοιμότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης, το Πυροσβεστικό Σώμα παρατάσσεται φέτος με 18.804 πυροσβέστες, 4.299 οχήματα, 21 μονάδες δασοκομάντος και έναν στόλο 80 έως 85 εναέριων μέσων.
Παράλληλα, η κυβέρνηση επενδύει στην πρόληψη μέσω του προγράμματος «AntiNero», διαθέτοντας 82 εκατ. ευρώ για το 2026 (αγγίζοντας τα 667 εκατ. στην πενταετία) για καθαρισμούς και αντιπυρικές ζώνες σε κρίσιμα περιαστικά δάση, όπως ο Υμηττός και το Σέιχ Σου, με την παράλληλη επιστράτευση 100 βάσεων drones 24ωρης επιτήρησης.
Εν τω μεταξύ, στο κομμάτι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το υπουργείο Εσωτερικών προχώρησε στην κατανομή 50 εκατ. ευρώ προς τους 332 δήμους της χώρας και τους Συνδέσμους τους (47,5 εκατ. και 2,5 εκατ. αντίστοιχα). Το ποσό αυτό εμφανίζεται αυξημένο κατά 25% (10 εκατ. ευρώ περισσότερα) σε σχέση με το 2025, με στόχο τη χρηματοδότηση κρίσιμων προληπτικών δράσεων, όπως ο καθαρισμός της βλάστησης στη ζώνη μείξης δασών – πόλεων, η συντήρηση του δασικού οδικού δικτύου και η προμήθεια εξοπλισμού.
Θεωρητική επάρκεια
Η θεωρητική επάρκεια των σχεδίων δείχνει να έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την πραγματικότητα της υποστελέχωσης. Μιλώντας στη «δημοκρατία», ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος (ΠΟΕΥΠΣ) Νικόλαος Λαυράνος έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, διαμηνύοντας ότι το προσωπικό δεν επαρκεί. «Θα ανταπεξέλθουμε άλλη μια φορά με αυτοθυσία και επαγγελματισμό, αλλά η αλήθεια πρέπει να ειπωθεί, θα είμαστε περισσότεροι από ποτέ, αλλά και πάλι όχι αρκετοί» τόνισε ο κ. Λαυράνος. Ο ίδιος εξήγησε ότι η πρόσληψη των 600 Πυροσβεστών Επί Θητεία (ΠΕΘ) για την επαρχία έχει παγώσει, με την Ομοσπονδία να αναμένει συνάντηση με τον νέο υπουργό Ευάγγελο Τουρνά.
Ομως, ίσως το χειρότερο που προκύπτει, σχετικά με τους πυροσβέστες, αφορά την εσωτερική αποδιοργάνωση του Σώματος: «Λόγω της δημιουργίας νέων δομών, οι υφιστάμενοι πυροσβεστικοί σταθμοί υποστελεχώνονται δραματικά. Οι συνάδελφοι καταβάλλουν υπερεργασία που αγγίζει τα όρια της εξόντωσης. Αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με δικές μας μετρήσεις πάντα, η υπηρεσία χρωστάει συνολικά 3 εκατ. ρεπό και 550.000 ημέρες κανονικής άδειας σε όλο το προσωπικό. Πολλοί συνάδελφοι οδηγούνται στα δικαστήρια, δικαιώνονται και πληρώνονται τα δεδουλευμένα τους. Ομως, ζητάμε την άμεση εφαρμογή της κάρτας εργασίας».
Αναφερόμενος, τέλος, στο πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», που υπόσχεται τον εκσυγχρονισμό του στόλου και νέα Canadair έως το 2030-2031, ο κ. Λαυράνος έθεσε το ζήτημα στη σωστή του βάση: «Τα drones και οι θερμικές κάμερες είναι σημαντικά εργαλεία, αλλά ας μην έχουμε αυταπάτες: αν δεν πατήσει ο πυροσβέστης στο πεδίο, η φωτιά δεν σβήνει, αυτή τη στιγμή οι ανάγκες είναι απρόβλεπτες και ο μηχανισμός υποστελεχωμένος».
Τοπική Αυτοδιοίκηση: Χρήματα που δεν φτάνουν και υπηρεσίες… ενός ανθρώπου!
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο δήμαρχος Παιανίας και πρόεδρος του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ) Ισίδωρος Μάδης. Ο κ. Μάδης, διοικώντας έναν ημιαστικό δήμο που βρίσκεται διαρκώς στη δίνη του κυκλώνα των δασικών πυρκαγιών, αναγνώρισε τη θετική χειρονομία της αύξησης των κονδυλίων, αλλά μας διαβεβαίωσε ότι η αύξηση των χρημάτων προς τους δήμους και τους συνδέσμους, αν και σημαντική, δεν κλείνει τις τεράστιες τρύπες.
Ο δήμαρχος Παιανίας ανέδειξε δύο δομικές αδυναμίες του συστήματος που ναρκοθετούν την αποτελεσματικότητα της Πολιτικής Προστασίας σε τοπικό επίπεδο. Πρώτον, το ζήτημα του εποχικού προσωπικού. Αν και η αντιπυρική περίοδος διαρκεί πλέον εξίμισι μήνες, η Πολιτεία εγκρίνει κονδύλια για πρόσληψη υπαλλήλων μόνο για πέντε μήνες, ενώ υποστήριξε ότι οι συμβάσεις αυτές πρέπει να γίνουν τουλάχιστον δεκάμηνες.
Δεύτερον, η τραγική υποστελέχωση των δημοτικών υπηρεσιών. Στον δικό του δήμο, το γραφείο Πολιτικής Προστασίας στελεχώνεται από έναν και μοναδικό υπάλληλο! Πόσα πράγματα να προλάβει να φέρει εις πέρας ένας άνθρωπος; Ακόμη και στον ΣΠΑΥ -τον διαδημοτικό σύνδεσμο 12 δήμων που λειτουργεί ως το «μάτι και το αυτί» της Πυροσβεστικής στον Υμηττό, όπου είναι μεταξύ άλλων και υπεύθυνος για ειδικές δεξαμενές μεγάλης χωρητικότητας, οι οποίες χρησιμοποιούνται άμεσα από τα πυροσβεστικά ελικόπτερα και οχήματα, το μόνιμο προσωπικό ανέρχεται σε μόλις έξι άτομα. Ο κ. Μάδης κατέληξε ότι αν και ο νόμος για την «Ενεργή Μάχη» είναι αναμφίβολα στη σωστή κατεύθυνση, χρειάζεται μια γενναία στελέχωση των δήμων.
Στο ίδιο έργο θεατές!
Η Πολιτική Προστασία δεν είναι μια άσκηση επί χάρτου ούτε μια παρουσίαση ψηφιακών συστημάτων. Είναι μια μάχη που κρίνεται στο πεδίο από ανθρώπους με σάρκα και οστά. Οταν οι πυροσβέστες οδηγούνται στη μάχη εξουθενωμένοι, φορτωμένοι με αμέτρητα οφειλόμενα ρεπό και απλήρωτες υπερωρίες, και οι δήμοι καλούνται να ανταπεξέλθουν υποστελεχωμένοι, τότε το αφήγημα καταρρέει.
