«Ο Χριστός δεν πλησίασε τους “τέλειους”, αλλά τους κουρασμένους και πληγωμένους» λέει στη «δ» ο πρωτοπρεσβύτερος Χαράλαμπος Παπαδόπουλος
Η πρόσφατη τραγωδία στην Ηλιούπολη, με την αυτοκτονία δύο 17χρονων κοριτσιών, άνοιξε ξανά τη συζήτηση γύρω από την ψυχική πίεση, τη μοναξιά και τον φόβο της αποτυχίας που βιώνουν σήμερα πολλοί έφηβοι. Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο πρωτοπρεσβύτερος Χαράλαμπος Παπαδόπουλος, γνωστός στο κοινό ως π. Λίβυος, μιλά για μια κοινωνία που συχνά μαθαίνει στα παιδιά να συνδέουν την αξία τους με τις επιδόσεις και την επιτυχία. Με αφορμή και το συγκινητικό γράμμα που είχε γράψει στον γιο του για τις πανελλαδικές, στο οποίο ουσιαστικά τον επιβραβεύει για την «αποτυχία» του, τονίζει πως οι γονείς χρειάζεται να προσφέρουν αγάπη και αποδοχή χωρίς όρους. Οπως επισημαίνει, ακόμα και μια αποτυχία μπορεί να γίνει αφετηρία ελπίδας, ωρίμανσης και βαθύτερου νοήματος ζωής.
Το τελευταίο διάστημα βλέπουμε όλο και περισσότερους εφήβους να λυγίζουν κάτω από το βάρος της αποτυχίας, της μοναξιάς και της ψυχικής πίεσης. Πιστεύετε ότι οι νέοι σήμερα μεγαλώνουν με περισσότερο φόβο και λιγότερη ελπίδα;
Ναι, το πιστεύω. Τα παιδιά σήμερα μεγαλώνουν μέσα σε μια κοινωνία που τα αξιολογεί συνεχώς. Μαθαίνουν από νωρίς ότι πρέπει να αποδείξουν κάτι για να αξίζουν. Να πετύχουν, να ξεχωρίσουν, να είναι συνεχώς «αρκετά». Και έτσι κουράζονται πριν καν αρχίσουν να ζουν.
Ζούμε στην εποχή της υπερσύνδεσης, αλλά και της βαθιάς μοναξιάς. Πολλά παιδιά δεν φοβούνται μόνο την αποτυχία, φοβούνται μήπως δεν αγαπηθούν αν αποτύχουν. Εκεί βρίσκεται το πιο μεγάλο τραύμα.
Οι νέοι χρειάζονται ξανά ελπίδα, νόημα και πίστη. Να ακούσουν ότι η αξία τους δεν εξαρτάται από επιδόσεις και βαθμούς. Ο Χριστός δεν πλησίασε τους «τέλειους», αλλά τους κουρασμένους και πληγωμένους ανθρώπους. Και αυτό είναι ίσως το πιο παρηγορητικό μήνυμα του Θεού προς τον σύγχρονο άνθρωπο.
Πόσο σημαντικό είναι τελικά οι γονείς να μάθουν να αγαπούν τα παιδιά τους πέρα από βαθμούς, επιδόσεις και κοινωνικές προσδοκίες;
Είναι καθοριστικό. Ενα παιδί δεν πρέπει ποτέ να αισθανθεί ότι είναι το «βιογραφικό» των γονιών του ή η προέκταση των ανεκπλήρωτων ονείρων τους. Πολλές φορές οι γονείς, χωρίς να το θέλουν, περνούν στα παιδιά το δικό τους άγχος. Και τότε το παιδί δεν ακούει «Σε αγαπώ». Ακούει: «Πρέπει να πετύχεις για να αξίζεις».
Το σημαντικότερο δώρο ενός γονιού είναι να γίνει ασφαλές καταφύγιο. Να μπορεί το παιδί να επιστρέψει έπειτα από μια αποτυχία χωρίς να νιώθει ότι έχασε την αξία του. Η αληθινή αγάπη, όπως μας τη φανερώνουν ο Χριστός και το Ευαγγέλιο, δεν είναι ανταμοιβή επίδοσης. Είναι αποδοχή προσώπου. Ετσι αγαπά ο Θεός τον άνθρωπο.
Τι σημαίνει για εσάς η «καλύτερη αποτυχία» και πώς μπορεί ένας έφηβος να μετατρέψει μια απογοήτευση σε αφετηρία ζωής και όχι σε αδιέξοδο;
Η «καλύτερη αποτυχία» είναι εκείνη που δεν σε διαλύει, αλλά σε ξυπνά. Που σε βοηθά να καταλάβεις ότι η ζωή δεν είναι ένας διαγωνισμός τελειότητας. Ολοι κάποια στιγμή θα πέσουμε. Το θέμα είναι τι θα πιστέψουμε εκείνη τη στιγμή. Αν πιστέψεις ότι «τελείωσες», τότε η αποτυχία γίνεται σκοτάδι. Αν όμως καταλάβεις ότι η αξία σου δεν ταυτίζεται με μια επίδοση, τότε μπορεί να γίνει αρχή ωρίμανσης και αλήθειας.
Πολλές φορές μέσα στις ρωγμές μας αρχίζουμε να ψάχνουμε ουσιαστικά τον Θεό, την προσευχή, τον Χριστό και το πραγματικό νόημα της ζωής. Και τότε μια ήττα μπορεί να γίνει ένας καινούργιος δρόμος.
«Αυτό που λείπει είναι η εμπειρία τής άνευ όρων αγάπης»
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα που θέλετε να δώσετε σήμερα σε έναν νέο άνθρωπο που αισθάνεται ότι απέτυχε στη ζωή του πριν καν ξεκινήσει;
Οτι η ζωή του δεν τελείωσε. Ενας βαθμός, μια αποτυχία ή μια δύσκολη περίοδος δεν μπορούν να καθορίσουν ολόκληρη την ύπαρξή του.
Θα ήθελα να πω σε κάθε νέο άνθρωπο ότι δεν χρειάζεται να γίνει τέλειος για να αξίζει να αγαπηθεί. Και ότι πολλές φορές το πιο γενναίο πράγμα δεν είναι να πετύχεις, αλλά να συνεχίσεις ενώ μέσα σου έχεις κουραστεί.
Να μη μείνει μόνος. Να μιλήσει. Η σιωπή πολλές φορές γίνεται φυλακή. Η πίστη και η σχέση με τον Χριστό δεν εξαφανίζουν μαγικά τον πόνο, αλλά μπορούν να δώσουν δύναμη και ελπίδα όταν όλα μοιάζουν σκοτεινά. Ο Θεός δεν εγκαταλείπει τον άνθρωπο στις πιο δύσκολες στιγμές του.
Τι είναι αυτό που σας προβληματίζει περισσότερο στη σύγχρονη εφηβεία και τι πιστεύετε ότι λείπει περισσότερο από τα παιδιά σήμερα;
Νομίζω πως λείπει η αίσθηση ότι κάποιος πραγματικά τα ακούει. Οχι να τα διορθώνει συνεχώς, αλλά να τα ακούει χωρίς φόβο και βιασύνη.
Τα παιδιά σήμερα έχουν ανάγκη από παρουσία, χρόνο, ουσιαστική σχέση. Με προβληματίζει ότι πολλά νιώθουν πως πρέπει να είναι συνεχώς δυνατά και χαρούμενα. Και όταν λυγίζουν, ντρέπονται. Η πίστη επίσης λείπει. Οχι ως υποχρέωση, αλλά ως εμπειρία νοήματος και ελπίδας.
Ο άνθρωπος δεν αντέχει να ζει χωρίς νόημα. Τελικά, αυτό που λείπει περισσότερο είναι η εμπειρία της άνευ όρων αγάπης. Να ξέρει ένας νέος άνθρωπος ότι, ακόμη κι αν αποτύχει ή χαθεί, παραμένει πολύτιμος στα μάτια του Θεού. Αυτό ακριβώς φανερώνει ο Χριστός με τη ζωή και την αγάπη Του.
