Κάπνισμα, παχυσαρκία και χρόνιες ασθένειες «γονατίζουν» τη χώρα
Στις ευρωπαϊκές χώρες με το μεγαλύτερο φορτίο χρόνιων νοσημάτων και τις πιο εμφανείς δυσκολίες στη διαχείριση και πρόληψή τους συγκαταλέγεται η Ελλάδα, σύμφωνα με νέα έκθεση του ΟΟΣΑ, η οποία καταγράφει ανησυχητικά στοιχεία για τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τον καρκίνο, τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και τα χρόνια αναπνευστικά προβλήματα.
Τα στοιχεία της έκθεσης
Η μελέτη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης κατατάσσει τη χώρα στο λεγόμενο «Cluster G», μαζί με την Τσεχία, την Πολωνία και τη Ρουμανία, δηλαδή στην ομάδα χωρών που εμφανίζουν υψηλό φορτίο μη μεταδοτικών νοσημάτων, αυξημένους πρόωρους θανάτους και αδυναμία αποτελεσματικού ελέγχου βασικών παραγόντων κινδύνου όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία και η χαμηλή φυσική δραστηριότητα.
Στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκονται τα λεγόμενα DALYs (Disability-Adjusted Life Years), δηλαδή τα «έτη ζωής προσαρμοσμένα ως προς την αναπηρία». Πρόκειται για δείκτη που αποτυπώνει τόσο τα χρόνια ζωής που χάνονται λόγω πρόωρου θανάτου όσο και τα χρόνια που ζει ένας ασθενής με σοβαρή νόσο ή αναπηρία. Όσο υψηλότερος είναι ο δείκτης, τόσο μεγαλύτερη θεωρείται η επιβάρυνση για τον πληθυσμό αλλά και για το ίδιο το σύστημα υγείας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, η Ελλάδα καταγράφει 7.207 DALYs ανά 100.000 κατοίκους στα καρδιαγγειακά νοσήματα, όταν ο μέσος όρος της ΕΕ27+2 βρίσκεται στις 6.823 μονάδες. Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στον καρκίνο, όπου η χώρα εμφανίζει 6.748 DALYs ανά 100.000 κατοίκους, αισθητά υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 5.789.
Αντίστοιχα επιβαρυμένη είναι η κατάσταση και στα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, με την Ελλάδα να εμφανίζει 1.291 DALYs ανά 100.000 πληθυσμού έναντι 1.126 στον μέσο όρο της ΕΕ. Στον διαβήτη τύπου 2 ο δείκτης διαμορφώνεται στα 961 DALYs ανά 100.000 κατοίκους, κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 983.
Καπνιστές και παχυσαρκία στους άμεσους παράγοντες κινδύνου
Η έκθεση συνδέει ευθέως την εικόνα αυτή με συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου που καταγράφονται στη χώρα. Η Ελλάδα εμφανίζει ποσοστό καπνιστών 29%, παχυσαρκία που αγγίζει το 34% και κατανάλωση περίπου 7 λίτρων καθαρής αλκοόλης ανά ενήλικα ετησίως. Με βάση αυτά τα δεδομένα, η χώρα συγκαταλέγεται στις υψηλότερες θέσεις του ΟΟΣΑ ως προς το κάπνισμα και την παχυσαρκία.
Ο ΟΟΣΑ σημειώνει ότι το 77% του φορτίου των καρδιαγγειακών νοσημάτων στην Ελλάδα σχετίζεται με τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου, όπως η κακή διατροφή, η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή και το κάπνισμα. Για τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 55%, ενώ για τον καρκίνο το 45%.
Ιδιαίτερα ανησυχητικοί είναι και οι δείκτες θνησιμότητας. Στα καρδιαγγειακά νοσήματα, η Ελλάδα εμφανίζει δείκτη θνησιμότητας 473 θανάτων ανά 100.000 κατοίκους, όταν ο μέσος όρος της ΕΕ27+2 είναι 409. Για τον καρκίνο, ο δείκτης φτάνει τα 343 άτομα ανά 100.000, αρκετά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 271.
Στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 η Ελλάδα εμφανίζει χαμηλότερο δείκτη θνησιμότητας, με 17 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους έναντι 22 στην Ευρώπη, ωστόσο οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πολλές φορές ο διαβήτης καταγράφεται ως συνοδός παράγοντας και όχι ως άμεση αιτία θανάτου.
Παράλληλα, στα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα η θνησιμότητα φτάνει τα 55 άτομα ανά 100.000 κατοίκους, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται στα 45.
Η έκθεση του ΟΟΣΑ καταλήγει ότι η Ελλάδα χρειάζεται ισχυρότερες πολιτικές πρόληψης, καλύτερο έλεγχο των παραγόντων κινδύνου, επενδύσεις στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και αποτελεσματικότερη διαχείριση των χρόνιων ασθενειών, προκειμένου να περιοριστεί το αυξανόμενο βάρος των μη μεταδοτικών νοσημάτων και οι πρόωροι θάνατοι.
