Τη μόνιμη ένταξη της Παναγίας Σουμελά στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO επιδιώκουν φορείς της Τραπεζούντας, οι οποίοι προχώρησαν πρόσφατα σε σύσκεψη με αντικείμενο τις ενέργειες και τις διαδικασίες που απαιτούνται για την αναβάθμιση του καθεστώτος του ιστορικού μοναστηριού.
Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, στη σύσκεψη συμμετείχαν εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, του πολιτιστικού και τουριστικού τομέα, καθώς και υπηρεσιακοί παράγοντες, με βασικό στόχο την προώθηση του φακέλου.
Η Μονή της Παναγίας Σουμελά βρίσκεται ήδη από το 2000 στον προσωρινό κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, ωστόσο οι τοπικές Αρχέςθεωρούν ότι η πλήρης ένταξη θα ενισχύσει σημαντικά τη διεθνή προβολή της περιοχής.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάδειξη της πολιτιστικής και ιστορικής αξίας του μνημείου, αλλά και στην ενίσχυση των υποδομών γύρω από τη Μονή – ζητούμενο, όπως με πάρα πολλά ελληνικά μνημεία, η αύξηση της επισκεψιμότητας.
Το ζήτημα αποκτά πάντως ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για το ελληνικό κοινό, καθώς η Μονή Σουμελά αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σύμβολα του ποντιακού ελληνισμού και απόδειξη της ιστορικής παρουσίας των Ελλήνων στον Πόντο.
Παράλληλα, η συζήτηση γύρω από την UNESCO επαναφέρει και τα ερωτήματα για το κατά πόσο το διεθνές καθεστώς προστασίας αρκεί για τη διατήρηση της ιστορικής και θρησκευτικής φυσιογνωμίας ενός μνημείου.
