Η κυβέρνηση Τραμπ προτίθεται, κατά τα έτη 2027-2031, να προμηθευτεί περίπου 50.000 όπλα κρούσης, δηλαδή πολλαπλάσια ποσότητα των 7.000 όπλων που προέβλεπε αντίστοιχα ο Μπάιντεν
- Του Περικλή Ζορζοβίλη
Η τεράστια σημασία της επάρκειας και του προσιτού κόστους των επιθετικών και αμυντικών όπλων που βάλλονται από τα διάφορα οπλικά συστήματα αποτελεί αδιαμφισβήτητη διαπίστωση από τις συνεχιζόμενες πολεμικές συρράξεις σε Ουκρανία και Ιράν. Πλέον με ταχύτατο ρυθμό αναπτύσσονται ανά τον κόσμο όπλα που μπορούν να παραχθούν μαζικά σε ποσότητες ασύλληπτες για τα μέχρι σήμερα δεδομένα, με υποπολλαπλάσιο κόστος και παρόμοια καταστρεπτικά αποτελέσματα επί του στόχου.
Οι τεράστιες καταναλώσεις όπλων που έχουν καταγραφεί από το 2022 και μετά έχουν φέρει την «παραδοσιακής λειτουργίας» βιομηχανική βάση της Δύσης στα όριά της. Πάρα την πάροδο πέντε ετών, δεν έχει επιτευχθεί ακόμη η απαραίτητη βιομηχανική κινητοποίηση ώστε η εφοδιαστική αλυσίδα να υποστηρίξει παραγωγή που θα επιτρέψει την ικανοποίηση των καταναλώσεων αλλά και την αναπλήρωση των αποθεμάτων.
Για παράδειγμα, η ανακοινωθείσα στις αρχές του 2026 αύξηση κατά 316%, από 96 σε 400 μονάδες, της ετήσιας παραγωγής των πυραύλων του κορυφαίου σήμερα αμερικανικού συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας THAAD θα απαιτήσει περί τα επτά έτη, παρά τις μαζικές επενδύσεις της κατασκευάστριας Lockheed Martin και των κύριων υποκατασκευαστών της (όπως, π.χ., η BAE Systems, που θα τετραπλασιάσει την ετήσια παραγωγή των υπέρυθρων εντοπιστών των πυραύλων) στον εκσυγχρονισμό και την επέκταση περισσότερων από 20 παραγωγικών εγκαταστάσεων ανά τις ΗΠΑ. Πέντε έτη θα απαιτηθούν για τον υπερτριπλασιασμό της ετήσιας παραγωγής πυραύλων Patriot Advanced Capability-3 Missile Segment Enhancement (PAC-3 MSE) από 600 μονάδες που είναι σήμερα σε 2.000 μονάδες το 2030.
Η στροφή προς τα μαζικής παραγωγής φθηνά όπλα σηματοδοτεί επίσης ουσιώδη μεταβολή στη φιλοσοφία ανάπτυξης και επιχειρησιακής χρήσης των πλατφορμών. Στην περίπτωση της αεροπορίας των ΗΠΑ, στην προσέγγιση «high-low mix», δηλαδή τον συνδυασμό μικρού αριθμητικά στόλου, υψηλού κόστους, προηγμένης τεχνολογίας και υψηλών επιδόσεων υπερ-μαχητικών που μπορούν να διεισδύσουν και να επιβιώσουν σε υψηλού επιπέδου απειλής εχθρικό εναέριο χώρο με μεγαλύτερο αριθμητικά στόλο μαχητικών χαμηλότερου κόστους και επιδόσεων που στερούνται μεν ικανότητα διείσδυσης και επιβίωσης, αλλά μπορούν να προσβάλουν στόχους από μεγάλη απόσταση με υψηλών επιδόσεων (και κόστους όπλα).
Η προσέγγιση υιοθετήθηκε τη δεκαετία του 1970 με τα F-15 Eagle / F-16 Fighting Falcon και συνεχίζει μέχρι σήμερα με τα F-22 Raptor / F-35 Lighting II, αλλά πλησιάζει, εάν δεν έχει ήδη υπερβεί, τα όριά της. Προκαταρκτικές εκτιμήσεις φέρουν το υπό ανάπτυξη νέο αμερικανικό υπερ-μαχητικό F-47 να έχει μοναδιαίο κόστος 300 εκατ. δολάρια (258 εκατ. ευρώ), αλλά με βάση την εμπειρία είναι αρκετά πιθανόν να αποδειχθούν συντηρητικές. Πάντως με τη μέχρι στιγμής φορά των πραγμάτων η πραγματικότητα ίσως δικαιώσει το θρυλικό στέλεχος της αεροδιαστημικής βιομηχανίας Νόρμαν Ρ. Ογκαστιν, που μεταξύ άλλων διετέλεσε και πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Lockheed Martin.
To 1986 στο βιβλίο του με τους «52 νόμους του Ογκαστιν», όπου με χιουμοριστική διάθεση συμπύκνωσε τις εμπειρίες από την καριέρα του, σε σχέση με την εκθετική αύξηση του κόστος των στρατιωτικών αεροσκαφών, διατύπωσε τον 16ο Νόμο: «Το έτος 2054, ολόκληρος ο αμυντικός προϋπολογισμός [των ΗΠΑ] θα αρκεί για την αγορά ενός και μόνο τακτικού αεροσκάφους… το οποίο θα πρέπει να μοιράζονται το Ναυτικό και η Αεροπορία από έξι μήνες κάθε χρόνο, με το Σώμα των Πεζοναυτών να το δανείζεται την επιπλέον ημέρα κατά τα δίσεκτα έτη»!
Πλέον διαφαίνεται μία εναλλακτική προσέγγιση, η οποία, εφόσον εγκριθεί από τα νομοθετικά σώματα των ΗΠΑ, θα αποκτήσει σάρκα και οστά. Στο αμυντικό πρόγραμμα μελλοντικών ετών (FYDP: Future Years Defense Program), που αποτελεί μία μη δεσμευτική, πενταετή πρόβλεψη δαπανών που επικαιροποιείται σε ετήσια βάση από το υπουργείο Αμυνας των ΗΠΑ, η κυβέρνηση του προέδρου Τραμπ δημοσιοποιεί την πρόθεσή της κατά τα οικονομικά έτη 2027-2031 να προμηθευτεί περίπου 50.000 όπλα κρούσης, δηλαδή πολλαπλάσια ποσότητα των 7.000 όπλων που προέβλεπε το αντίστοιχο FYDP που είχε εκδοθεί πριν από δύο χρόνια επί προεδρίας Μπάιντεν.
Πρόκειται για όπλα χαμηλού κόστους, υψηλής ακρίβειας και μακρού βεληνεκούς, που αναπτύσσονται από μη παραδοσιακούς προμηθευτές και τα οποία θα μπορούν να αφεθούν από μαχητικά, βομβαρδιστικά ή ακόμα και αεροσκάφη μεταφορών. Ας σημειωθεί πάντως ότι στο νέο FYDP η απαίτηση για υψηλού κόστους όπλα δεν περιορίζεται. Για παράδειγμα, η ετήσια παραγγελία για τον κόστους 1,5 εκατ. δολαρίων και βεληνεκούς 1.000 χλμ. πύραυλο πλεύσης AGM-158B JASSM-ER, τον οποίο σχεδιάζει να προμηθευτεί η Πολεμική Αεροπορία για τον εξοπλισμό των F-16C/-D Block 72 Viper και F-35A Lightning II, το οικονομικό έτος 2028 θα ανέλθει στις 898 μονάδες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας προσέγγισης αποτελεί η εκτοξευόμενη από αέρος έκδοση του πολυηχητικού (ταχύτητα ανώτερη των Mach 5, περίπου 6.200 χλμ./ώρα), μέγιστου βεληνεκούς 1.000 χλμ. βαλλιστικού πυραύλου Blackbeard που αναπτύσσει η νεοφυής (start-up) Castelion που ιδρύθηκε πριν από τέσσερα χρόνια από πρώην υπαλλήλους της Space X του Ιλον Μασκ.
Το μοναδιαίο κόστος του Blackbeard υπολογίζεται σε λιγότερο από 400.000 δολάρια και το τρέχον οικονομικό έτος το ναυτικό των ΗΠΑ θα προμηθευτεί 343 πυραύλους για να εξοπλίσει μαχητικά F/A-18E/-F Super Hornet και επιπλέον 4.157 τα οικονομικά έτη 2027-2031. Παράλληλα ο στρατός των ΗΠΑ αποφάσισε την ακύρωση της ανάπτυξης της βεληνεκούς 1.000 χλμ. έκδοσης Increment 4 του βαλλιστικού πυραύλου PrSM (Precision Strike Missile) που εκτοξεύεται από τους Πολλαπλούς Εκτοξευτές Πυραύλων (ΠΕΠ) M270A2 MLRS (η έκδοση M270A0 βρίσκεται σε υπηρεσία με τον Ελληνικό Στρατό) και HIMARS και την αντικατάσταση της από τον Blackbeard.
Στην «εποχή των προσιτών όπλων» που ανατέλλει η χώρα μας είναι υποχρεωμένη να υλοποιήσει τη μετάβασή της. Ως χρήστης, καθώς για τις δεδομένες οικονομικές δυνατότητες τα προσιτά όπλα θα επιτρέψουν τη δημιουργία υψηλών αποθεμάτων και κατά συνέπεια θα μεγιστοποιήσουν την προβολή ισχύος, αλλά και ως εταίρος στην ανάπτυξη και παραγωγή τους, στο πλαίσιο εθνικών, διμερών και πολυεθνικών προγραμμάτων.
Παρακάμπτονται οι παραδοσιακοί υποκατασκευαστές
Η «συνταγή» της Castelion για ανάπτυξη και μαζική παραγωγή υψηλών επιδόσεων όπλων χαμηλού κόστους εδράζεται στην παράκαμψη των «παραδοσιακών» υποκατασκευαστών της αεροδιαστημικής βιομηχανίας οι οποίοι παράγουν υψηλού κόστους εξαρτήματα πιστοποιημένα για τις ακραίες συνθήκες κατά την εκτόξευση ενός πυραύλου, σε χαμηλούς ρυθμούς. Αντίθετα, η εταιρία προμηθεύεται χαμηλού κόστους ηλεκτρονικά, αντλίες και λοιπά εξαρτήματα από την αυτοκινητοβιομηχανία που λειτουργεί σε υψηλούς ρυθμούς παραγωγής, που στη συνέχεια προσαρμόζει για αεροδιαστημική χρήση. Ταυτόχρονα, εκ των ενόντων αναπτύσσει και παράγει συστήματα θερμικής προστασίας, προωθητικά και πυραυλοκινητήρες.
Ομως το FYDP δεν περιλαμβάνει μόνο πολυηχητικά όπλα αλλά και την προμήθεια 26.910 υποηχητικών πυραύλων πλεύσης, μοναδιαίου κόστους 335.000 δολαρίων ΗΠΑ (288.750 ευρώ), στο πλαίσιο του προγράμματος FAMM (Family of Affordable Mass Munitions: οικογένεια προσιτών πυρομαχικών μαζικής παραγωγής) σε δύο διαμορφώσεις: για μαχητικά και βομβαρδιστικά, και συσκευασμένους σε παλέτες που θα εκτοξεύονται από τον χώρο μεταφοράς φορτίου μεταφορικών αεροσκαφών όπως τα C-17 Globemaster III και C-130J Super Hercules. Οπως και στην περίπτωση των πολυηχητικών όπλων οι προμηθευτές του FAMM, οι τρεις εταιρίες Anduril, CoAspire και Zone 5 Technologies, κάθε άλλο παρά «παραδοσιακοί» προμηθευτές.
