Μαρμάρινη αναθηματική πλάκα στη μνήμη του κομιτατζή Γκότσε Ντέλτσεφ (1872-1903) τοποθέτησαν αυθαίρετα και προκλητικά Βούλγαροι εθνικιστές στο μισοερειπωμένο κωδωνοστάσιο του εγκαταλελειμμένου χωριού Καρυές, με παλαιότερη ονομασία Μπάνιτσα, ανατολικά της Ορεινής Σερρών.
Η πλάκα, στην οποία απεικονίζεται η μορφή του, αναγράφει: «Γκότσε Ντέλτσεφ. Σε αυτό το μέρος στις 4 Μαΐου 1903 έπεσε (1872–1903)». Κάτω από τη φωτογραφία του Βούλγαρου επαναστάτη σημειώνεται: «Βούλγαρος επαναστάτης και βοεβόδας, απόφοιτος της Στρατιωτικής Σχολής της Σόφιας. Έζησε και αγωνίστηκε για την ελευθερία των Βουλγάρων στη Μακεδονία και την Αδριανούπολη. Αιώνια η μνήμη του!».
Η ύπαρξη της πλάκας στο μισοερειπωμένο καμπαναριό προκαλεί ερωτήματα, καθώς μέχρι πρόσφατα παρέμενε άγνωστο ποιοι ακριβώς και πότε την τοποθέτησαν. Αναφορές στο θέμα κάνουν τις τελευταίες ημέρες ενημερωτικά μέσα στη Σόφια και τα Σκόπια, δημοσιεύοντας μάλιστα φωτογραφίες που εικονίζουν δύο άνδρες να τοποθετούν την πλάκα στο καμπαναριό.
Το LionNews.gr βρέθηκε στο εγκαταλελειμμένο χωριό και επιβεβαίωσε επιτόπου τα όσα μετέδωσαν τις προηγούμενες ημέρες μέσα ενημέρωσης σε Σόφια και Σκόπια.
Το χωριό Καρυές κατέχει ξεχωριστή θέση στη βουλγαρική ιστοριογραφία, καθώς εκεί, στις 4 Μαΐου 1903, σκοτώθηκε ο Γκότσε Ντέλτσεφ κατά τη διάρκεια συμπλοκής με απόσπασμα του οθωμανικού στρατού. Ο τάφος του παρέμεινε στο χωριό έως τον Β΄ Π.Π., όταν, κατά την περίοδο της βουλγαρικής κατοχής (1941–1944), τα οστά του μεταφέρθηκαν αρχικά στη Βουλγαρία και αργότερα στα Σκόπια. Ερευνητές υποστηρίζουν πως μόνο μέρος των οστών ξεθάφτηκε και μεταφέρθηκε στη Σόφια, ενώ τα υπόλοιπα εξακολουθούν να βρίσκονται θαμμένα στις Καρυές.
Ο Ντέλτσεφ, που θεωρείται εθνικός ήρωας τόσο στη Βουλγαρία όσο και στη Βόρεια Μακεδονία, βρισκόταν τότε με τους άνδρες του στην περιοχή στο πλαίσιο της δράσης της ΕΜΕΟ. Η περίοδος εκείνη χαρακτηριζόταν από έντονες εθνικές αντιπαραθέσεις στη Μακεδονία, με συγκρούσεις ανάμεσα σε βουλγαρικές κομιτατζίδικες ομάδες, ελληνικούς πατριαρχικούς πληθυσμούς και οθωμανικές αρχές. Ο ίδιος σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια σύγκρουσης με οθωμανικές δυνάμεις.
Μετά το 1913 και την ενσωμάτωση της περιοχής στον εθνικό κορμό, ο βουλγαρικός πληθυσμός εγκατέλειψε το χωριό, το οποίο μετονομάστηκε σε Καρυές. Με το πέρασμα των χρόνων αυτό ερήμωσε και σήμερα διασώζονται μόνο το κωδωνοστάσιο και τμήματα της παλιάς εκκλησίας.
Το σημείο εξακολουθεί μέχρι σήμερα να προσελκύει Βούλγαρους αλλά και Βορειομακεδόνες επισκέπτες, οι οποίοι αποτίουν φόρο τιμής στον Ντέλτσεφ, ένα πρόσωπο που παραμένει αντικείμενο ιστορικής και εθνικής διαμάχης ανάμεσα στις δύο χώρες.
Το 2022, κατά την επίσκεψη της τότε Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου στη Σόφια, ο Βούλγαρος ομόλογός της -και σημερινός πρωθυπουργός- Ρούμεν Ράντεφ έθεσε δημόσια το θέμα κατασκευής μνημείου για τον Ντέλτσεφ στις Καρυές. «Η Βουλγαρία και η Ελλάδα έχουν αφήσει στην άκρη όλες τις αντιφάσεις του παρελθόντος και αποτελούν σήμερα πρότυπο και παράδειγμα στρατηγικής συνεργασίας και κατανόησης», είχε δηλώσει τότε ο Ράντεφ, συμπληρώνοντας: «Δεν βλέπω κανένα πρόβλημα με την Ελλάδα, η οποία είναι κυρίαρχο κράτος και νοιάζεται για τα μνημεία στην επικράτειά της, να παρέχει μια ευκαιρία για ένα τέτοιο μνημείο, ειδικά επειδή ο Γκότσε Ντέλτσεφ είναι υπέρμαχος της ελευθερίας όλων των λαών».
Από την πλευρά της, η τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε απαντήσει: «Εάν υπάρξει αίτημα για τοποθέτηση αναμνηστικής πλάκας για τον Γκότσε Ντέλτσεφ στο χωριό Μπάνιτσα Σερρών, οι αρμόδιες αρχές θα το εξετάσουν».
Παραμένει άγνωστο εάν υπήρξε αίτημα προς τις ελληνικές Αρχές. Ωστόσο, η τελευταία μαρμάρινη πλάκα φέρεται να τοποθετήθηκε από μέλη εθνικιστικής ακτιβιστικής ομάδας. Δεν είναι η πρώτη φορά που Βούλγαροι εθνικιστές επιχειρούν να τοποθετήσουν αναθηματική πλάκα στις Καρυές, χωρίς προηγούμενη επίσημη άδεια.
Πηγή: lionnews.gr
