Η επαναφορά του ζητήματος των Τσάμηδων, με την εκδήλωση μέσα στη Βουλή της Αλβανίας για τη «Γενοκτονία» τους από την Ελλάδα, προκαλεί για τους εξής, μεταξύ των πολλών άλλων, λόγους: Πρώτον, για το πολιτικό και ιστορικό θράσος των συνεργατών των Γερμανών ναζί κατακτητών και σημερινών συνεταίρων του Ερντογάν και, δεύτερον, για τον ελλαδικό φτωχό και ακατέργαστο πολιτικό λόγο, που αδρανεί και σιωπά σε ακόμα μία πρόκληση του αλβανικού και τουρκικού εθνικισμού.
Του Θεοφάνη Μαλκίδη*
Μετά την κατάρρευση του καθεστώτος του Κόμματος Εργασίας της Αλβανίας, το 1991, ο αλβανικός εθνικισμός έφερε στην επικαιρότητα το ζήτημα των Τσάμηδων, των συνεργατών των Γερμανών και των Ιταλών κατακτητών. Τον Μάρτιο του 1991 ιδρύθηκε ο Πολιτικός – Πατριωτικός Σύλλογος «Τσαμουριά», με κύριο σκοπό την αναγνώριση και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των Τσάμηδων. Οι Τσάμηδες έχουν ιδρύσει κόμματα, το ένα συμμετέχει στη σημερινή κυβέρνηση, ενώ ο «Σύνδεσμος της Τσαμουριάς» δημιούργησε 100μελή «εξόριστη» Βουλή, η οποία έγινε μέλος της «οργάνωσης υπο-αντιπροσωπευμένων λαών» του ΟΗΕ το 1995.
Οι ίδιοι διατείνονται επίσης ότι έχουν δημιουργήσει τον απελευθερωτικό στρατό της Τσαμουριάς, «με σκοπό την απελευθέρωση των εδαφών που τους ανήκουν»! Δηλαδή, η Θεσπρωτία, η Αρτα, η Πρέβεζα και τα Ιωάννινα, αυτά που έχουν αποδεχθεί όλα τα πολιτικά κόμματα της Αλβανίας, ακόμα και η Ακαδημία Επιστημών των Τιράνων στην έκδοσή της για το αλβανικό εθνικό ζήτημα!
Το 1994, με τον νόμο 7839, η αλβανική Βουλή καθιέρωσε ομόφωνα την 27η Ιουνίου κάθε έτους ως «ημέρα Γενοκτονίας των Τσάμηδων» (!), ενώ στο ψήφισμά της η Βουλή («για τη διευθέτηση του ζητήματος της Τσαμουριάς και άρσης του εμπολέμου») αναφέρεται πως «τo θέμα των Τσάμηδων από ιστορική και νομική πλευρά όσο και ανθρώπινων δικαιωμάτων αποτελεί υποχρέωση της αλβανικής κυβέρνησης, η οποία απορρέει από δεσμευτικές αποφάσεις του αλβανικού κοινοβουλίου». Παράλληλα ζητάει από την Ελλάδα να προχωρήσει άμεσα στην αναγνώριση του Κοσσυφοπεδίου.
Σε ό,τι αφορά το ζήτημα των περιουσιών, υποστηρίζεται από την αρμόδια επιτροπή του αλβανικού Κοινοβουλίου ότι η αξία τους φτάνει περίπου το ένα δισεκατομμύριο δολάρια, ενώ με βάση τον σύλλογο «Τσαμουριά» η συνολική αξία των περιουσιών στο τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου ήταν 340 εκατομμύρια δολάρια, η οποία με τη σημερινή αξία υπολογίζεται στα 2,5 δισ. δολάρια. Περιουσίες οι οποίες πρέπει να αποδοθούν από την Ελλάδα, μαζί με τους τόκους, μαζί επίσης με τις ιθαγένειες.
Υπενθυμίζεται ότι οι Τσάμηδες βαρύνονται με εγκλήματα πολέμου στη διάρκεια της Κατοχής, με πιο γνωστό τη μαζική δολοφονία 201 Ελλήνων στην Παραμυθιά Θεσπρωτίας την 29η Σεπτεμβρίου 1943, γι’ αυτό και υπάρχουν 1.700 σχετικές καταδικαστικές αποφάσεις από τα δικαστήρια δωσίλογων. Είναι γεγονός ότι το «ζήτημα» των Τσάμηδων αποτελεί για την αλβανική πλευρά θέμα το οποίο ξεπερνά τις εσωτερικές του διαστάσεις και συνδέεται άμεσα με την αλβανική εξωτερική πολιτική (παραστάσεις στους Ελληνες Προέδρους της Δημοκρατίας το 2000 και το 2005, κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψής τους στην Αλβανία, και βεβαίως με τις δηλώσεις του πρωθυπουργού Ράμα και της υπουργού Εξωτερικών).
Η στάση των κατά καιρούς αλβανικών κυβερνήσεων, οι οποίες θέτουν το «ζήτημα» στην ελληνική πλευρά, θεωρώντας ότι υφίστανται σε όλες τις διαστάσεις του περιουσίες, αποζημίωση, απόδοση ιθαγένειας, επιστροφή των Τσάμηδων και των απογόνων τους στην Ελλάδα, δεν αποτελεί απλώς διαχείριση ενός θέματος για εσωτερικούς λόγους συνοχής, την ώρα μάλιστα που συζητείται το μέλλον των αλβανικών πληθυσμών στο Κοσσυφοπέδιο, στα Σκόπια στη Σερβία, στο Μαυροβούνιο αλλά και στην Ελλάδα.
Και επίσης υπάρχουν δύο επιπλέον ζητήματα: πρώτον, στην Ελλάδα το θέμα θεωρείται ότι αποτελεί αίτημα παρακρατικών και
εθνικιστικών κύκλων, κάτι που εκ των πραγμάτων δεν ισχύει, αφού το ζήτημα έχει τεθεί από τους θεσμικούς εκπροσώπους του αλβανικού κράτους ενώπιον των Ελλήνων ομολόγων τους και, δεύτερον, η Αλβανία είναι ο πιο στενός σύμμαχος της Τουρκίας του Ερντογάν στα Βαλκάνια και με τους Τσάμηδες προσθέτει άλλο ένα βαρίδι στην Ελλάδα. Επιπλέον, η εκδήλωση για τη «Γενοκτονία» δεν έγινε κρυφά, ούτε σε υπόγειο, ούτε σε αποθήκη, αλλά μέσα στη Βουλή…
Από την άλλη πλευρά, η συνεχιζόμενη πρόκληση των Τσάμηδων και του αλβανικού εθνικισμού και βεβαίως της καταπάτησης των
δικαιωμάτων των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου έφερε στην επιφάνεια ακόμα μία φορά τον φτωχό λόγο του ελλαδικού
συστήματος. Πολιτικού, κομματικού, διανοητικού.
Απέναντι στους συνεργάτες των κατακτητών που βαρύνονται με απαράγραπτα εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της
ανθρωπότητας, απέναντι στους συνεταίρους του Ερντογάν, το ελλαδικό πολιτικό και πνευματικό σύστημα ή σιωπά ή ψελλίζει.
Θλίψη και απογοήτευση από την Ελλάδα, η οποία δεν τολμά να μιλήσει ούτε για το δίκαιο και την Ιστορία ούτε για τη δολοφονία των προγόνων μας από τους Γερμανούς ναζί και τους συνεργάτες τους, που τώρα μας εγκαλούν, ούτε για τους Ελληνες της Βορείου Ηπείρου που διώκονται ακόμα μία φορά…
*Διδάκτωρ Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών
«Διαμαρτυρία» συμπαράστασης και σε Σμύρνη – Αδριανούπολη
Και ένα απαραίτητο υστερόγραφο, για ακόμα μία σύνδεση του αλβανικού με τον τουρκικό εθνικισμό: Την 27 Ιουνίου 2026, την ώρα που γινόταν στην αλβανική Βουλή η εκδήλωση για τους Τσάμηδες, έξω από το ελληνικό προξενείο στην Αδριανούπολη
πραγματοποιήθηκε διαμαρτυρία με αφορμή τη συμπλήρωση 82 ετών από τη «Γενοκτονία» των Τσάμηδων. Το ίδιο συνέβη και στο προξενείο στη Σμύρνη, όπου η «Βαλκανική Συνομοσπονδία Τούρκων της Ρούμελης» κατέθεσε μαύρο στεφάνι με το σύνθημα «Δεν ξεχάσαμε τη Γενοκτονία της Τσαμουριάς».
Η προσπάθεια των οργανωτών να συνδέσουν το ζήτημα των Τσάμηδων με την κατάσταση στη Θράκη είναι προφανής, με τα μέλη των εθνικιστικών συλλόγων να διανέμουν ενημερωτικά φυλλάδια για τις «διώξεις των Τσάμηδων», «των Τούρκων της Θράκης», αλλά και για τις «ελληνικές θηριωδίες» κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821…