Κυπριακό: Σε απόλυτο τέλμα η διαδικασία υπό τον ΟΗΕ

Η ολοκλήρωση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ επιβεβαίωσε την ολοκληρωτική καθίζηση στο Κυπριακό, καθώς ο απερχόμενος γενικός γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες απέκλεισε εκ των πραγμάτων  νέα -έστω άτυπη- διευρυμένη συνάντηση τύπου «3+1» ή «5+1», αφήνοντας το ζήτημα σε βαθύ πολιτικό και διπλωματικό τέλμα λίγο πριν από την ολοκλήρωση της θητείας του στα τέλη του 2026. Ποιος θα αναλάβει στη θέση του να συνεχίσει ανάλογη προσπάθεια, με κίνδυνο να επωμιστεί νέα αποτυχία;

• Νικ. Σταυρουλάκις

Ο νέος ή η νέα επικεφαλής του διεθνούς Οργανισμού θα αναλάβει καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου 2027 και θα κληθεί να διαχειριστεί την περίφημη «αποστολή των Καλών Υπηρεσιών για το Κυπριακό». Ωστόσο, ο οριστικός ενταφιασμός του Κυπριακού, ως προβλήματος «εισβολής και κατοχής εδάφους ξένης χώρας», θα επέλθει εάν η Τουρκία επιτύχει επόμενος γ.γ. του ΟΗΕ να είναι Τούρκος πρώην υπουργός Εξωτερικών! Στο παρασκήνιο των Ην. Εθνών η Αγκυρα επιχειρεί έντονη διπλωματική εκστρατεία για την προώθηση του Φεριντούν Σινιρλίογλου, 70 ετών, βετεράνου διπλωμάτη καριέρας, πρώην ΥΠΕΞ της Τουρκίας και νυν γ.γ. του ΟΑΣΕ. Τη θέση αυτήν ο Τούρκος διπλωμάτης κατέλαβε σε ένα πρωτοφανές υποβαθμιστικό διπλωματικό αλισβερίσι Αθήνας – Αγκυρας, άρα με τη συγκατάθεση της Αθήνας και τη σφοδρή αντίδραση της Λευκωσίας, που έκανε λόγο για «ξέπλυμα» της Τουρκίας και παραγκωνισμό της Κύπρου από τη μητέρα πατρίδα! Πρόκειται για παρανοϊκούς διπλωματικούς χειρισμούς από την ελληνική κυβέρνηση, που δεν γνωρίζει πλέον «πού πατά και πού βρίσκεται». Είναι, συνεπώς, εμφανής η νέα τουρκική διπλωματική νίκη στο Κυπριακό.

Το μείζον εθνικό θέμα βρίσκεται αναμφίβολα σε ένα από τα πιο παρατεταμένα και δεινά τέλματα της ιστορίας του, καθώς η Τουρκία και η τουρκοκυπριακή ηγεσία εμμένουν άκαμπτα στη θέση για «λύση δύο κρατών» και κυριαρχική ισότητα, απορρίπτοντας το συμφωνημένο πλαίσιο της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας (ΔΔΟ). Αν και η Λευκωσία -και ειδικά ο Κύπριος Πρόεδρος Ν. Χριστοδουλίδης- επιμένει «θετικά» και δεν επιθυμεί να χρησιμοποιεί απόλυτους όρους, αποφεύγοντας δημόσια τον όρο «απόλυτο τέλμα», μήπως και κρατήσει ζωντανή τη διπλωματική κινητικότητα, η πραγματικότητα των γεγονότων δείχνει ακριβώς το αντίθετο.

Στο κλίμα αυτό, ο ΟΗΕ παραδέχεται ότι απαιτείται τεράστια «προεργασία» απλώς και μόνο για να καθίσουν οι δύο πλευρές στο ίδιο τραπέζι, ενώ η αποχώρηση του Γκουτέρες κλείνει έναν δεκαετή κύκλο προσπαθειών χωρίς κανένα ουσιαστικό αντίκρισμα, κληροδοτώντας στον διάδοχό του μια προδιαγεγραμμένη στασιμότητα.

Παρά τα εμπόδια που εγείρει η Τουρκία, η προσωπική απεσταλμένη του γ.γ. του ΟΗΕ στην Κύπρο Μαρία Ανχελα Ολγκίν Κουεγιάρ αναμένεται σε τέσσερις ημέρες εκ νέου στην Κύπρο (29/10/26), συνεχίζοντας την προσπάθεια. Η επιβεβαίωση της ημερομηνίας έγινε μέσω επίσημης ανακοίνωσης των Ην. Εθνών, μετά τις συναντήσεις Χριστοδουλίδη – Ερχιουρμάν (10/10 και 20/10). Η εντολή της Μαρία Ανχελα Ολγκίν Κουεγιάρ έχει συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης, που συμπίπτει ακριβώς με το τέλος της θητείας Γκουτέρες (31/12/2026).

Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης και ο ψευδοηγέτης Ερχιουρμάν θα συναντηθούν ξανά (στις 9 Νοεμβρίου), παρουσία της Ολγκίν Κουεγιάρ, σε μία ύστατη συνάντηση «τουρκικής κοροϊδίας». Στο τραπέζι τα ΜΟΕ (τι άλλο;) με το ζήτημα διάνοιξης νέων οδοφραγμάτων και προώθησης κοινών περιβαλλοντικών-πολιτιστικών πρωτοβουλιών.

Η Λευκωσία, δικαίως, τηρεί σιγή για το τι μέλλει γενέσθαι στο Κυπριακό. Ποντάρει στη συνάντηση υψηλού επιπέδου Ε.Ε. – Τουρκίας που έχει προγραμματιστεί για τα τέλη Οκτωβρίου. Ο Χριστοδουλίδης προσπαθεί να συνδέσει την πρόοδο στα ευρωτουρκικά με τουρκική υπαναχώρηση της Αγκυρας στο Κυπριακό, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για μια νέα πολυμερή διάσκεψη. Αλλά το ευνοϊκό momentum «Γκουτέρες» χάθηκε οριστικά.