Βουλγαρία : Κρίσιμες προεδρικές εκλογές

Με φόντο τις ανησυχίες για την ασφάλεια, έπειτα από σειρά επιθέσεων drones εναντίον εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα, όχι μακριά από τα βουλγαρικά παράλια και το διχασμό για τον πόλεμο στην Ουκρανία, οι Βούλγαροι ψηφίζουν από το πρωί στις προεδρικές εκλογές σε μια αναμέτρηση που εξελίσσεται σε δοκιμασία για την κυβέρνηση του Ρούμεν Ράντεφ.

Φαβορί σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις θεωρείται η απερχόμενη πρόεδρος Ιλιάνα Γιότοβα, που τάσσεται υπέρ του διαλόγου με τη Μόσχα και κατά της συνέχισης της στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία. Η υποψηφιότητά της υποστηρίζεται από τον κυβερνώντα συνασπισμό του Ρούμεν Ράντεφ και το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα.

Σε περίπτωση νίκης της, η Ι. Γιότοβα θα γίνει η πρώτη γυναίκα που θα εκλεγεί απευθείας από τον λαό στην προεδρία της χώρας.

Βασικός αντίπαλός της ο άλλοτε υποδιοικητής της κεντρικής τράπεζας και πρώην υπηρεσιακός πρωθυπουργός, Αντρέι Γκιούροφ, ο οποίος θέλει η χώρα να είναι «αξιόπιστος εταίρος στο NATO» και να «υπερασπίζεται τα συμφέροντά της χάρη σε γερή προετοιμασία, ισχυρή διπλωματία και ξεκάθαρες θέσεις», όπως είπε χαρακτηριστικά κατά τη διάρκεια της τελευταίας προεκλογικής ομιλίας του.

Τρίτος βάσει των δημοσκοπήσεων έρχεται ο Κοσταντίν Κοσταντίνοφ, ηγέτης του ακροδεξιού, φιλορωσικού κόμματος Βαντράζντανε («Αναγέννηση»).

Στο επίκεντρο της προεκλογικής συζήτησης βρίσκονται ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα, μετά τις επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον εμπορικών πλοίων κοντά στις βουλγαρικές ακτές.

Η Γιότοβα προτάσσει τη διπλωματική επίλυση της σύγκρουσης και τη συγκρότηση ενός συνασπισμού υπέρ της ειρήνης, αποκλείοντας την αποστολή Βούλγαρων στρατιωτών στην Ουκρανία.

Ο Γκιούροφ επικρίνει τη στάση της προεδρίας και της κυβέρνησης απέναντι στις ρωσικές απειλές, ζητώντας σαφέστερες τοποθετήσεις και συγκεκριμένες ενέργειες για την ασφάλεια της χώρας. Η αντιπαράθεση αναδεικνύει τις διαχρονικές διαιρέσεις της βουλγαρικής κοινωνίας ως προς τις σχέσεις με τη Ρωσία και τους δυτικούς συμμάχους, αν και η Βουλγαρία ιστορικά, ήταν μια χώρα προσκείμενη στη Ρωσία.

Συνολικά 27 υποψήφιοι κι υποψήφιες διεκδικούν την προεδρία και την αντιπροεδρία σε αυτόν τον πρώτο γύρο — περίπου οι μισοί και οι μισές τάσσονται ανοικτά υπέρ του Κρεμλίνου.

Κατά την άποψη του πολιτολόγου Πάρβαν Σιμεόνοφ, σε αυτές τις εκλογές αναμετρώνται δυο οράματα για τη Βουλγαρία, το ένα «συντηρητικό, λαϊκό, στραμμένο στην Ανατολή», το άλλο προσκείμενο «στη Δύση, ελιτιστικό και φιλελεύθερο».

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η στάση των ψηφοφόρων του αντιπολιτευόμενου κεντροδεξιού GERB του Μπόικο Μπορίσοφ, το οποίο δεν κατεβάζει δικό του υποψήφιο και δεν έχει ανακοινώσει επίσημη στήριξη σε κάποια υποψηφιότητα. Ο Μπορίσοφ έχει δηλώσει ότι δεν θα ψηφίσει τη Γιότοβα, εκφράζοντας παράλληλα επιφυλάξεις για τον Γκιούροφ. Ο βαθμός συμμετοχής των ψηφοφόρων του GERB και οι επιλογές τους σε ενδεχόμενο δεύτερο γύρο ίσως να αποδειχθούν καθοριστικοί παράγοντες για την τελική έκβαση της αναμέτρησης.

Η θητεία του προέδρου της Βουλγαρίας διαρκεί πέντε χρόνια. Παρότι η Βουλγαρία είναι κοινοβουλευτική δημοκρατία, ο πρόεδρος διαθέτει δικαίωμα αναπομπής νομοσχεδίων και σημαντικό ρόλο στην εκπροσώπηση της χώρας και στην εθνική ασφάλεια.