Τεχνητή Νοημοσύνη και νίκη επί του θανάτου;
Η τεχνολογία μπορεί να μας χαρίσει δεκαετίες - Ομως, για ποιον και για τι αξίζει να ζούμε και εν ανάγκη να πεθαίνουμε δεν θα μας το υπαγορεύσει κανένα λογισμικό
Από τα δεκατρία έως τα είκοσι πέντε μου χρόνια με κατείχε μια λογοτεχνική μανία: η επιστημονική φαντασία της «χρυσής» της εποχής. Ασίμοφ, Χάινλαϊν, Κλαρκ και Φρανκ Χέρμπερτ υπήρξαν οι δάσκαλοι της νιότης μου. Στις σελίδες τους ο άνθρωπος εξαπλωνόταν στον γαλαξία με διαστημόπλοια, συνομιλούσε με ρομπότ, συναντούσε εξωγήινους πολιτισμούς, ταξίδευε στον χωροχρόνο. Ενα υποείδος, ωστόσο, με συνάρπαζε περισσότερο από κάθε άλλο: τι θα συνέβαινε αν το γένος μας κατακτούσε την αθανασία; Ποιες κοινωνικές, φιλοσοφικές, πολιτικές, ακόμα και θρησκευτικές συνέπειες θα είχε ένας τέτοιος θρίαμβος;
Εξεπλάγην, λοιπόν, όταν στις αρχές Νοεμβρίου ο Γκρεγκ Μπρόκμαν, πρόεδρος της OpenAI, μιας από τις ισχυρότερες εταιρίες Τεχνητής Νοημοσύνης του πλανήτη, δήλωσε σε συνέδριο της «Wall Street Journal» ότι μέσα σε δεκαοκτώ μήνες θα δούμε ουσιαστικά βήματα στη θεραπεία των ασθενειών και ότι ο θάνατος ίσως καταστεί κάποτε ζήτημα επιλογής (!!!). Παρόμοια αισιοδοξία έχει εκφράσει και ο Ιλον Μασκ.
Το ενδεχόμενο με γοήτευσε, διότι αντιλαμβάνομαι ότι βαδίζουμε προς μια νέα μορφή νόησης, πνευματικά ανώτερη από εμάς, ικανή να λύσει όσα ταλανίζουν την ανθρωπότητα από καταβολής της: τις αρρώστιες, ακόμα και τον ίδιο τον θάνατο, τον οποίο πολλοί θεωρούν απλώς μία νόσο σαν τις άλλες. Με τρόμαξε, επειδή είμαστε θνητά όντα. Η βεβαιότητα ότι κάποτε θα πεθάνουμε συνοδεύει τον άνθρωπο επί χιλιετίες και αυτή ορίζει ποιοι είμαστε: επειδή ο χρόνος μας είναι μετρημένος, αγαπάμε, δημιουργούμε, πιστεύουμε, αφήνουμε απογόνους.
Αναρωτήθηκα τι θα γινόταν αν φτάναμε πράγματι σε αυτή την ουτοπία ή δυστοπία, όπου κάθε πρόβλημα θα το έχει λύσει μια μηχανή. Τι απομένει από την οικογένεια, όταν οι γενιές δεν διαδέχονται η μία την άλλη; Από την ανδρεία, όταν τίποτε δεν διακυβεύεται; Από την πίστη, όταν η αιωνιότητα πωλείται με μια συνδρομή; Και ποιος θα την αγοράζει: όλοι ή μια ολιγαρχία αγέραστων;
Εμείς, οι Ελληνες, κάτι γνωρίζουμε επ’ αυτού. Ο Αχιλλέας προτίμησε τον σύντομο, ένδοξο βίο από τον μακρύ και αφανή. Οι αγωνιστές του 1821 ύψωσαν το «Ελευθερία ή Θάνατος», θέτοντας ένα αγαθό πάνω από την επιβίωση. Και η Ορθοδοξία ψάλλει κάθε Πάσχα ότι ο Αδης νικήθηκε ήδη, όχι σε εργαστήριο, αλλά με θυσία.
Ας καλωσορίσουμε, κάθε φάρμακο που θα γλιτώσει ένα παιδί από τον καρκίνο. Θα ήταν ύβρις να το αρνηθούμε. Ας μη συγχέουμε όμως τη διάρκεια με το νόημα. Η τεχνολογία μπορεί να μας χαρίσει δεκαετίες. Ομως, για ποιον και για τι αξίζει να ζούμε και εν ανάγκη να πεθαίνουμε δεν θα μας το υπαγορεύσει κανένα λογισμικό.
*Διδάκτωρ Πληροφορικής
