Σεντζέν: Τα 80 λεπτά που θα αλλάξουν τον κόσμο;
Στην άτυπη ατζέντα της συνάντησης μπήκαν η Ουκρανία, η Μέση Ανατολή και η Κορεατική Χερσόνησος, ενώ είχαν προηγηθεί διμερής επαφή Τραμπ - Σι και τετ α τετ Τραμπ - Πούτιν για το Ουκρανικό
Σχεδόν μιάμιση ώρα, πίσω από κλειστές πόρτες στη Σεντζέν, αρκούσε για να ξανανοίξει η συζήτηση περί μοιρασιάς του πλανήτη, με την Ευρώπη και την Ουκρανία να μένουν απέξω. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Βλαντιμίρ Πούτιν κάθισαν στο ίδιο τραπέζι, στο περιθώριο του APEC, στην πρώτη τριμερή των τριών μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων. Οταν ο ανταποκριτής της «Kommersant» Αντρέι Κολέσνικοφ ρώτησε αν πρόκειται για «Γιάλτα 2.0», ο Πούτιν έγνεψε καταφατικά, συνεχίζοντας τον παραλληλισμό που είχε κάνει λίγες ημέρες νωρίτερα στο Αμπού Ντάμπι ο διαπραγματευτής Βλαντιμίρ Μεντίνσκι.
Στη συνέντευξη Τύπου ο Ρώσος πρόεδρος συνέδεσε ευθέως τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945 με τη σημερινή συνάντηση, υποστηρίζοντας ότι τότε «κανείς δεν μοίρασε τον κόσμο, δεν υπήρξε διαίρεση», αλλά επικυρώθηκε η νίκη επί των ναζί, εξασφαλίζοντας 80 χρόνια ειρήνης, διερωτώμενος ακολούθως με νόημα: «Δεν θα ήταν σωστό να επικυρώσουμε και τη νίκη επί των νεοναζί;». Στην άτυπη ατζέντα, κατά το CCTV, μπήκαν η Ουκρανία, η Μέση Ανατολή και η Κορεατική Χερσόνησος, ενώ είχαν προηγηθεί διμερής επαφή Τραμπ – Σι και σαραντάλεπτο τετ α τετ Τραμπ – Πούτιν για το Ουκρανικό, χωρίς αποτέλεσμα.
Πολλά επιμέρους σημεία αυτών των επαφών παραμένουν γνωστά μόνο στους τρεις μεγάλους πολιτικούς άνδρες της εποχής μας. Επίσημα, Πεκίνο και Μόσχα δημοσιοποίησαν μέσω Xinhua και CCTV μια «Διακήρυξη για την Ειρήνη» τεσσάρων παραγράφων χωρίς καμία δέσμευση. Το κείμενο επαναλαμβάνει τη διατύπωση του 2022 ότι «ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί», ζητά μεταρρύθμιση του ΟΗΕ από τα τρία μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας ώστε να γίνει «πιο αποτελεσματικός», προβλέπει αύξηση παραγωγής διυλισμένων πετρελαιοειδών και καλεί το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο «να μην καταχράται τη δικαιοδοσία του», αναγνωρίζοντας ως «κρίσιμη» την ασυλία κρατικών αξιωματούχων.
Αντίθετα, παραλείφθηκε κάθε αναφορά σε εκεχειρία, μείωση πυρηνικών κεφαλών, ποσότητες καυσίμων, Στενά του Ορμούζ, Ουκρανία, Ιράν, Τεχνητή Νοημοσύνη ή τη Nvidia. Στον απολογισμό της Συνόδου ο Σι Τζινπίνγκ προβλήθηκε ως ισότιμος ρυθμιστής χωρίς δέσμευση πίεσης σε Μόσχα ή Τεχεράνη, παραλείποντας καν να αναφέρει την Ουκρανία στις εισαγωγικές του δηλώσεις, προειδοποίησε πως «οι αλλαγές που δεν έχουμε δει εδώ και έναν αιώνα επιταχύνονται» και ζήτησε σεβασμό στις «κόκκινες γραμμές» κάθε δύναμης. Οπως έγραψε στον «Guardian» ο καθηγητής Γουίλιαμ Χερστ, ο Σι «έχτισε το δωμάτιο όπου συνέβησαν όλα», έστω κι αν βγήκαν ελάχιστα χειροπιαστά αποτελέσματα.
Ο Πούτιν επέστρεψε στο τραπέζι των ισχυρών, ενώ ο πόλεμος πλησιάζει τα πέντε χρόνια, πήρε κάλυψη απέναντι στο ΔΠΔ, αρνήθηκε ρωσική ευθύνη λέγοντας «δεν ξεκινήσαμε κανέναν πόλεμο, αλλά υπήρχαν μάχες εκεί για οκτώ χρόνια… Εμείς απλώς προσπαθούμε να τον τερματίσουμε» και προειδοποίησε με αντίποινα για τη Γέφυρα της Κριμαίας. Ο Τραμπ πιστώθηκε το άνοιγμα διαύλου ανάμεσα στις τρεις πυρηνικές δυνάμεις, επικαλούμενος την «ιδιαίτερη ευθύνη να διατηρούν έναν ανοιχτό, με σεβασμό και παραγωγικό διάλογο» και εκθειάζοντας τη φιλία του με τον Σι, όμως έφυγε χωρίς εκεχειρίες σε Ουκρανία και Ιράν ή πυρηνικούς περιορισμούς.
Χαμένοι έμειναν όσοι δεν κάθισαν στο τραπέζ, το Κίεβο και η Ευρώπη. Παρότι δεν ανακοινώθηκε εδαφικός συμβιβασμός ερήμην του, η ρωσική συμμετοχή σε διακήρυξη ειρήνης χωρίς αναφορά στην εισβολή προκάλεσε την αντίδραση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που τόνισε πως «τα ζητήματα που αφορούν την Ουκρανία πρέπει να αποφασίζονται με τη συμμετοχή της Ουκρανίας και τα ζητήματα που αφορούν την Ευρώπη πρέπει να αποφασίζονται με τη συμμετοχή της Ευρώπης». Ο Γάλλος ΥΠΕΞ Ζαν-Νοέλ Μπαρό υπογράμμισε ότι στις τρεις μεγάλες δυνάμεις ανήκει η Ε.Ε. και όχι η Ρωσία, ενώ ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ σχολίασε στο Χ το «φίλοι» του Τραμπ, γράφοντας: «Θεέ μου, φύλαγέ μας από τέτοιους φίλους».
