Το πραξικόπημα απέτυχε, αλλά άναψε μεγάλη φωτιά δίπλα μας
Δεν είμαι βέβαιος αν η παγκόσμια κοινή γνώμη μούδιασε περισσότερο από την αποτυχημένη εκδήλωση στρατιωτικού πραξικοπήματος στην Τουρκία ή από τις σκηνές απίστευτης αγριότητας και ισλαμικής οχλοκρατίας που επακολούθησαν στους δρόμους. Αυτό το τελευταίο πάντως ήταν που στιγμάτισε το άδοξο τέλος στην προσπάθεια ανατροπής του Ερντογάν, κάνοντας πολλούς να διερωτώνται προς τα πού πάει τελικά αυτή η μεγάλη χώρα.
Η δημόσια διαπόμπευση και το λιντσάρισμα στρατιωτών από «πολίτες» και μουλάδες, που κλήθηκαν να βγουν στον δρόμο από τον ίδιο τον «Σουλτάνο», αποτέλεσαν σκηνές τρομαχτικές και απεχθείς. Συντείνουν, χωρίς αμφιβολία, στον βαθύ διχασμό που ζει η Τουρκία επιταχύνοντας την τελική ρήξη μεταξύ της κεμαλικής οπισθοφυλακής του δυτικού τρόπου, δηλαδή του πληθυσμιακού στοιχείου που διατηρεί τις κοσμικές πεποιθήσεις του, και των φτωχότερων λαϊκών στρωμάτων, τα οποία έχουν ασπαστεί το νεο-οθωμανικό αφήγημα του Ερντογάν· του δήθεν… μοντέρνου Ισλάμ, που ξεκίνησε «μετριοπαθές» γοητεύοντας Ευρωπαίους και Αμερικανούς και σήμερα φλερτάρει με τις πιο ακραίες εκδοχές του σουνιτικού δόγματος, της τζιχάντ και της θρησκευτικής τρομοκρατίας.
Για τους κεμαλιστές, που στηρίζουν την ύπαρξή τους στον σεβασμό της στρατιωτικής παράδοσης, το σοκ υπήρξε τεράστιο. Αμούστακοι φαντάροι, οι οποίοι ήταν φανερό ότι δεν ήξεραν πού πατάν και πού βρίσκονται, υπέστησαν πρωτοφανή εξευτελισμό από τον ισλαμικό όχλο, που ατίμασε τις στολές τους. Χαμηλόβαθμοι ασφαλίτες με πολιτικά φόρεσαν χειροπέδες σε ανώτατους αξιωματικούς. Το μισό δικαστικό σώμα ξηλώθηκε εν μια νυκτί. Και 6.000 στελέχη των ενόπλων δυνάμεων οδηγήθηκαν στα μπουντρούμια της τουρκικής στρατοχωροφυλακής.
Θριαμβευτής της παρτίδας βέβαια αναδεικνύεται ο Ερντογάν. Και να μην υπήρχε το πραξικόπημα, θα έπρεπε να το είχε εφεύρει. Καθάρισε μονομιάς το τοπίο με αφορμή που είναι πειστική σε ένα μεγάλο μέρος του κόσμου και μονοπώλησε τη…συνταγματική νομιμότητα, αφήνοντας «παγωτό» την αντιπολίτευση, η οποία παντελώς αιφνιδιασμένη σύρθηκε στο παιχνίδι του.
Αυτή όμως είναι η ανάγνωση της επόμενης μέρας. Η πληγή δεν κλείνει εύκολα. Η απάντηση θα έρθει και μπορεί να οδηγήσει σε εμφύλια αναμέτρηση. Γιατί το αίμα που χύθηκε κοχλάζει και ζητά εκδίκηση. Η αστυνομία και οι ένοπλοι πραιτοριανοί του καθεστώτος δεν θα αποδειχτούν αρκετοί, όταν οι απλοί στρατιώτες θα αποφασίσουν να πολεμήσουν για τις οικογένειές τους, που διώκονται, τα αδέρφια τους, που φυλακίστηκαν, και τον πατέρα τους, που απολύθηκε επειδή τον κάρφωσε ο ιμάμης της γειτονιάς. Το πραξικόπημα απέτυχε, αλλά άναψε μεγάλη φωτιά στη γειτονική χώρα. Και την κατέστησε περισσότερο απρόβλεπτη…
Γιώργος Χαρβαλιάς
