Ειδικά προγράμματα για τη συνεργασία πειραματικών αγροκτημάτων – επιχειρήσεων στις αγροτικές τεχνολογίεςΑπό τον
Γιώργο Κ. Στράτο
Η Ολλανδία είναι μια πολύ σημαντική χώρα. Ανεξαρτήτως των συμπαθειών και των αντιπαθειών μας, δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε ότι ένας Ολλανδός, ο Ερασμος, ο μεγάλος φιλόσοφος του 15ου-16ου αιώνα, διευκόλυνε με την εισαγωγή της ομώνυμης προφοράς της τη γνωριμία του δυτικού κόσμου με τη γλώσσα και άρα με την πολιτιστική κληρονομιά της αρχαίας Ελλάδας.
Τα χρόνια που ο αξιαγάπητος -όνομα και πράγμα, γιατί αυτό σημαίνει το ελληνικό όνομά του- αυτός ιερέας επιτελούσε το θεάρεστο έργο του, και η δική του πατρίδα έδινε τον αγώνα της να απελευθερωθεί από τον ισπανικό ζυγό. Ογδόντα χρόνια τής πήρε, από το 1568 έως το 1648. Δεν είναι και λίγα για την καρδιά της Ευρώπης!
Η αγάπη για την ελευθερία, η ναυτοσύνη, το εμπορικό δαιμόνιο αποτελούν ορισμένες από τις εκλεκτικές συγγένειές μας, που θα επέβαλλαν να γνωρίσουμε καλύτερα αυτή τη χώρα και την κουλτούρα των ανθρώπων της για σοβαρότερους λόγους από τα «καφέ» και τις «βιτρίνες» του Αμστερνταμ.
Μαζί με τα αρχαία ελληνικά είναι βέβαιο ότι οι Ολλανδοί έμαθαν και… γεωμετρία! Ενα από τα πεδία που αξιοποίησαν λαμπρά αυτή τη γνώση τους, όπως γνωρίζει όλος ο πλανήτης, είναι το ποδόσφαιρο. Χάρη στη γεωμετρία κατάφεραν να αναπτύξουν τη δική τους μεγάλη σχολή, το δόγμα της οποίας συμπυκνώνεται στο: «Μεγαλώνουμε το γήπεδο όταν έχουμε την μπάλα και το μικραίνουμε όταν τη χάνουμε»!
Με απλά λόγια για τους μη φιλάθλους εξ ημών, απλωνόμαστε στον χώρο όταν έχουμε τον έλεγχο του παιχνιδιού για να δυσκολεύονται να μας παρακολουθήσουν και μαζευόμαστε γύρω από τον αντίπαλο όταν τον χάνουμε, μαρκάροντάς τον στενά για να τον ξαναπάρουμε. Με αυτόν τον τρόπο κατάφεραν να μετατρέψουν μια χώρα, της οποίας περίπου το 1/4 βρίσκεται κάτω από τη στάθμη της θάλασσας και με μόνο το 50% της γης της να υπερβαίνει το ένα μέτρο πάνω από την επιφάνειά της, στον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα τροφίμων στον πλανήτη πίσω από τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν 270 φορές μεγαλύτερη έκταση!
Πριν από σχεδόν μία εικοσαετία, οι Ολλανδοί δεσμεύτηκαν για τη στροφή της χώρας τους προς τη βιώσιμη γεωργία με κύριο σύνθημά τους: «Δύο φορές περισσότερα τρόφιμα με τους μισούς πόρους». Οδηγήθηκαν σ’ αυτήν γνωρίζοντας ότι το φάσμα της πείνας είναι πιθανότατα το πιο επείγον πρόβλημα του 21ου αιώνα. Το 2050 στη Γη θα ζουν έως 10 δισ. άνθρωποι, 2,5 δισ. περισσότεροι απ’ ό,τι σήμερα. Εάν δεν επιτευχθούν τεράστιες αυξήσεις των γεωργικών αποδόσεων, περισσότεροι από 1 δισ. άνθρωποι ενδέχεται να μην έχουν να φάνε. Οπως σημειώνουν ειδικοί επιστήμονες, τις επόμενες τέσσερις δεκαετίες «ο πλανήτης θα πρέπει να παράξει περισσότερα τρόφιμα απ’ όλα όσα έχουν συλλέξει οι αγρότες όλου του κόσμου τα τελευταία 8.000 χρόνια»! Ηγετικό ρόλο στην επιλογή και την προσπάθειά τους αυτή έπαιξε και παίζει το Πανεπιστήμιο του Βαγκενίνγκεν, 80 χλμ. νοτιοανατολικά του Αμστερνταμ, το κορυφαίο ίδρυμα γεωπονικών ερευνών στον κόσμο. Εκεί, στην αποκαλούμενη και… Food Valley, οι επιστήμονές του επιδιώκουν ουσιαστικά τη σύμπραξη του ακαδημαϊκού με το επιχειρηματικό πνεύμα, κατευθύνοντας προγράμματα για τη συνεργασία πειραματικών αγροκτημάτων και νεοφυών επιχειρήσεων με ειδίκευση στις αγροτικές τεχνολογίες.
Οι επιδόσεις αυτών των προγραμμάτων «γεωργίας της ακριβείας» είναι ασύλληπτες: ο παγκόσμιος μέσος όρος παραγωγής πατάτας ανά στρέμμα είναι περίπου εννέα τόνοι και τα χωράφια του Ολλανδού αγρότη παράγουν περισσότερους από 20 τόνους! Εκτός από την πατάτα, είναι πρώτοι στον κόσμο στις εξαγωγές κρεμμυδιών και δεύτεροι στα λαχανικά, βάσει αξίας, στο σύνολό τους. Το 1/3 του συνολικού παγκόσμιου εμπορίου σπόρων λαχανικών πραγματοποιείται εκεί. Περιόρισαν την εξάρτηση από το νερό, κατάργησαν τη χρήση χημικών στα θερμοκήπια, μείωσαν τα αντιβιοτικά στην κτηνοτροφία.
Σε 140 χώρες στον κόσμο εκτελούνται επιτυχημένα περισσότερα από 1.000 τέτοια αγροτικά προγράμματα αυτού του πανεπιστημίου, εφαρμόζοντας καινοτόμες λύσεις που χρειάζεται η ανθρωπότητα. Μέρες που είναι, και το ’χουμε ρίξει στις… μετρήσεις ανά στρέμμα (!) πάσης φύσεως, είμαι πολύ περίεργος να μάθω τη δική μας συμμετοχή σε αυτά…
*Δικηγόρος – δημοσιογράφος
