Πολύπλευρα τα οφέλη για τους πολίτες και το κράτοςΑπό τη
Βάσω Κόλλια
Διανύοντας ακόμη έναν χρόνο αυτής της σκληρής, πολύπλευρης και χωρίς τέλος κρίσης, πρέπει να αντιληφθούμε ότι θα πρέπει να σχεδιάσουμε μια σειρά από διαφορετικούς αναπτυξιακούς και επιχειρηματικούς πυλώνες προκειμένου καθένας από αυτούς να συμβάλει με τη δική του προστιθέμενη αξία στην ανασυγκρότηση της χώρας. Η κοινωνική οικονομία μπορεί να αποτελέσει έναν σημαντικό και ανεκμετάλλευτο πυλώνα της οικονομίας μας.
Η κοινωνική οικονομία είναι ο διακριτός χώρος της οικονομίας ανάμεσα στον ιδιωτικό – κερδοσκοπικό /κεφαλαιουχικό τομέα και τον δημόσιο τομέα, όπου διεξάγονται οικονομικές δραστηριότητες με κυρίαρχο σκοπό την εξυπηρέτηση κοινωνικών σκοπών και στόχων.
Η διεθνής και ευρωπαϊκή τάση των τελευταίων χρόνων μάς δείχνει ότι περίπου το 14% του ανθρώπινου δυναμικού απασχολείται σε επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας και κοινωνικής επιχειρηματικότητας. Συγκεκριμένα, αποτελούν περίπου το 10% του συνόλου των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και απασχολούν το 8% των εργαζομένων της μισθωτικής απασχόλησης ή το 6,5% της συνολικής απασχόλησης. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα της Γαλλίας και της Ισπανίας, όπου οι δραστηριότητες της κοινωνικής οικονομίας καταλαμβάνουν ποσοστό πάνω από 10% του ΑΕΠ. Στην Ελλάδα δεν αποτελούν ούτε το 2% του ΑΕΠ. Η κοινωνική επιχειρηματικότητα έχει σημαντική αναπτυξιακή δυναμική σε όλους τους τομείς της οικονομίας: από τη γεωργία και την παραγωγή τροφίμων μέχρι τη βιομηχανική – βιοτεχνική παραγωγή, την ενέργεια και τις υπηρεσίες υψηλής τεχνολογίας.
Οι επιχειρήσεις της κοινωνικής οικονομίας στις ποικίλες μορφές τους διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της αποδοτικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας με πολλούς διαφορετικούς τρόπους: κατευθύνοντας διασκορπισμένους και αδρανείς πόρους προς την οικονομική δραστηριότητα, κινητοποιώντας πόρους σε τοπικό επίπεδο, ενισχύοντας το επιχειρηματικό πνεύμα, εξαλείφοντας την ακαμψία της αγοράς, ενθαρρύνοντας την ευελιξία των αγορών, προάγοντας την κατά τόπους προσαρμογή της παραγωγής κ.ά. Οι επιχειρήσεις της κοινωνικής οικονομίας έχουν επίσης μεγαλύτερη ικανότητα διατήρησης της απασχόλησης και αποφυγής της απώλειας θέσεων εργασίας κατά τη διάρκεια δυσμενών οικονομικών κύκλων, όπως παρατηρείται στην τρέχουσα οικονομική κρίση. Αναμφισβήτητα, η κοινωνική οικονομία αποτελεί έναν τομέα που συμβάλλει σημαντικά στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, στη βιώσιμη ανάπτυξη και τη δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος και του πλούτου. Πρόκειται για έναν τομέα ο οποίος μπορεί να συνδυάσει την κερδοφορία με την κοινωνική ένταξη και να εργαστεί παράλληλα με τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα για την προσαρμογή των υπηρεσιών στις ανάγκες.
Ο χώρος της κοινωνικής οικονομίας έχει μεγάλα πλεονεκτήματα για κάθε εμπλεκόμενη πλευρά. Πέρα από το προφανές κοινωνικό και ανθρωπιστικό όφελος, μπορεί να προσφέρει πολύτιμη εργασιακή εμπειρία και γνώσεις σε νέα άτομα, πριν από την είσοδο στον αμιγώς εργασιακό στίβο. Μπορεί να αποτελέσει ένα περιβάλλον κοινωνικής ένταξης, να εμποδίσει την παθητικοποίηση ή και την περιθωριοποίηση της ανεργίας. Μπορεί να αποτελέσει το φυτώριο νεανικής επιχειρηματικότητας και καινοτομίας με κοινωνικό ή οικολογικό περιεχόμενο. Η κοινωνική οικονομία και επιχειρηματικότητα συνεισφέρει στη διατηρήσιμη οικονομική ανάπτυξη σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, ενδυναμώνοντας ταυτόχρονα την κοινωνική συνοχή. Μπορεί και εκείνη να συμβάλει με τον τρόπο της στη δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας, που τόσο ανάγκη έχουμε.
