Για την Αγκυρα αποτελεί μονόδρομο η προσφυγή στην αντιαεροπορική – αντιβαλλιστική προστασία του ΝΑΤΟ
Μείζον εθνικό θέμα της Τουρκίας έχει καταστεί η ένδεια των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΤΕΔ) να υπερασπιστούν τον εναέριο χώρο της χώρας με αφορμή τις αδυναμίες του Εθνικού Αντιαεροπορικού Θόλου – Χαλύβδινου Θόλου (Çelik Kubbe) να αντιμετωπίσει τους ιρανικούς πυραύλους οι οποίοι καταρρίφθηκαν πάνω από την τουρκική επικράτεια την τελευταία εβδομάδα.
- Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης*
Στην Τουρκία άρχισε η σχετική γκρίνια από τον περασμένο Δεκέμβριο, όταν ο εθνικός Χαλύβδινος Θόλος δεν λειτούργησε στην περίπτωση της παραβίασης του εναέριου χώρου της χώρας από ρωσικό drone, με αποτέλεσμα αυτό να φτάσει σε προάστιο της Αγκυρας και να καταρριφθεί από αεροσκάφη F-16.
Το θέμα της αντιαεροπορικής ένδειας της Τουρκίας εμφανίσθηκε πάλι την προηγούμενη εβδομάδα, όταν ιρανικός πύραυλος, ο οποίος προσέγγιζε τον εναέριο χώρο της χώρας, καταρρίφθηκε από αντιαεροπορικό – αντιβαλλιστικό σύστημα του ΝΑΤΟ από την ανατολική Μεσόγειο και τα θραύσματά του κατέπεσαν στον τουρκικό νομό Χατάι.
Πριν από δύο ημέρες το πρόβλημα αυτό εμφάνισε τις βαθύτερες διαστάσεις του, καθώς ιρανικός πύραυλος καταρρίφθηκε πάλι από αντιαεροπορικό – αντιβαλλιστικό σύστημα του ΝΑΤΟ στην περιοχή Γκαζίαντεπ της Τουρκίας και ενώ αυτός είχε εισέλθει στον εναέριο χώρο της Τουρκίας. Το ερώτημα λοιπόν που προκύπτει είναι: Πού είναι ο Εθνικός Αντιαεροπορικός Θόλος της Τουρκίας, την επίσημη λειτουργία του οποίου ανακοίνωσε ο ίδιος ο πρόεδρος της χώρας Ρ.Τ. Ερντογάν τον περασμένο Ιούλιο, και μάλιστα με τουρκικής κατασκευής αντιαεροπορικά και αντιβαλλιστικά συστήματα;
Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία στον τομέα αυτόν έχει προβάλει μία σειρά από εγχώρια συστήματα, όπως το Hisar-A, το Hisar-O, το Korkut, το Siper-1, το Siper-2 κλπ. Σήμερα έγινε γνωστό ότι για την ασφάλεια του νατοϊκού ραντάρ στο Κιουρετζίκ της Μαλάτειας αλλά και την προστασία του τουρκικού εναέριου χώρου θα τοποθετηθούν αμερικανικά συστήματα Patriot, τα οποία θα μεταφερθούν από τη Γερμανία. Για το θέμα αυτό εξέδωσε σχετική ανακοίνωση και το υπουργείο Εθνικής Αμυνας της Τουρκίας.
Ομως εδώ γεννάται το απλό ερώτημα: Είναι δυνατόν το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Αμυνας να αρέσκεται στην επίλυση του προβλήματος της προστασίας του εθνικού εναέριου χώρου της Τουρκίας από συστήματα του ΝΑΤΟ, όταν έχει ανακοινωθεί η λειτουργία του Εθνικού Αντιαεροπορικού Θόλου της χώρας; Πού είναι τα τουρκικά αντιαεροπορικά και αντιβαλλιστικά συστήματα;
Μπορεί το ρωσικό σύστημα S-400 της Τουρκίας να μην είναι συνδεδεμένο και να έχει πρόβλημα διαλειτουργικότητας με τα τουρκικά συστήματα ή να υπάρχει η πιθανότητα η Τουρκία να μη θέλει να τα θέσει σε λειτουργία για να μην προκαλέσει την αμερικανική πλευρά, οπότε να μην έχουν τεθεί σε ετοιμότητα αντιμετώπισης μιας τέτοιας απειλής, η οποία αυτή τη στιγμή προέρχεται από το Ιράν. Πού είναι όμως τα εθνικά συστήματα Siper-1 και Siper-2, τα οποία διαθέτουν αντιβαλλιστικές δυνατότητες;
Η ντροπιαστική ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εθνικής Αμυνας για προστασία του εθνικού εναέριου χώρου της Τουρκίας από συστήματα του ΝΑΤΟ και όχι από εθνικά συστήματα αποτελεί ξεκάθαρη δημόσια παραδοχή ότι η χώρα δεν διαθέτει Εθνικό Αντιαεροπορικό Θόλο, και μάλιστα σε μία κρίσιμη περίοδο, όταν η Τουρκία επιδεικνύει ανάστημα στρατιωτικής αναμέτρησης με το Ισραήλ. Το ζήτημα αυτό έχει αποτελέσει θέμα και πολιτικής αντιπαράθεσης στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση, με τον αρχηγό του κεμαλικού κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης Ο. Οζέλ να ασκεί δριμεία κριτική στην κυβέρνηση Ερντογάν για αυτή την αδυναμία των ΤΕΔ και ειδικότερα του Εθνικού Αντιαεροπορικού Θόλου να υπερασπιστούν τον εναέριο χώρο της χώρας.
Αυτοπαγιδεύτηκε
Φαίνεται λοιπόν ότι για την Τουρκία αποτελεί μονόδρομο η προσφυγή στην αντιαεροπορική – αντιβαλλιστική προστασία του ΝΑΤΟ. Μια Τουρκία η οποία εκβίασε το ΝΑΤΟ πριν από δύο χρόνια για την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στη Συμμαχία με αφορμή τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας. Μια Τουρκία η οποία σε εφαρμογή του Σχεδίου «Αιώνας της Τουρκίας» σχεδιάζει, μεταξύ των άλλων, την ίδρυση ενός αμυντικού οργανισμού των τουρκογενών χωρών της Κεντρικής Ασίας, δηλαδή ενός αντι-ΝΑΤΟ.
Η Τουρκία φαίνεται ότι αυτοπαγιδεύτηκε με την πολιτική Ερντογάν για στροφή προς τον ευρασιατικό χώρο. Τονίζεται ότι η Τουρκία είχε ανακοινώσει διαγωνισμό για προμήθεια αντιαεροπορικού – αντιβαλλιστικού συστήματος την περίοδο 2008-2009. Τότε από αμερικανικής πλευράς είχε προταθεί το σύστημα Patriot, το οποίο η Αγκυρα είχε απορρίψει, καθώς ζητούσε συμπαραγωγή και απόκτηση τεχνολογίας από τις ΗΠΑ. Στη συνέχεια, και ειδικότερα μετά το 2016, η Τουρκία στράφηκε στην επιλογή της συνεργασίας με άλλες χώρες, με απώτερο σκοπό την απόκτηση τεχνολογίας και την κατασκευή εθνικού αντιαεροπορικού – αντιβαλλιστικού συστήματος. Η απόκτηση των ρωσικών συστημάτων S-400 την περίοδο 2018-2019 αποσκοπούσε στην αντιμετώπιση απειλής η οποία θα προερχόταν από τη Δύση με αφορμή την απόπειρα του πραξικοπήματος της 16ης Ιουλίου 2015.
Το θέμα αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία για την Ελλάδα, καθώς φαίνεται ότι η Διεύθυνση Επικοινωνίας ή, καλύτερα, Προπαγάνδας της Τουρκίας, η οποία υπάγεται απευθείας στον Τούρκο πρόεδρο, έχει κάνει πολύ καλή δουλειά στον τομέα της υπερπροβολής των τουρκικών στρατιωτικών δυνατοτήτων. Αυτό καθώς δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που έχει παρουσιαστεί από πλευράς Αγκυρας και έχει αναπαραχθεί από ελληνικές πηγές η δήθεν επιχειρησιακή ετοιμότητα τουρκικής κατασκευής οπλικών συστημάτων, τα οποία όμως δεν είναι ακόμη έτοιμα, καθώς βρίσκονται στη φάση της κατασκευής. Ως παράδειγμα αναφέρονται τα προγράμματα του εθνικού μαχητικού αεροσκάφους 5ης Γενιάς ΚΑΑΝ, του εθνικού άρματος ALTAY, του πυραύλου TAYFUN, των αντιαεροπορικών συστημάτων κ.ά.
Η Τουρκία επιχειρεί μέσω της διαχείρισης της επικοινωνίας, της προπαγάνδας και των επιχειρήσεων επιρροής αλλά και κυρίως της παρουσίασης μιας άριστης και αψεγάδιαστης εικόνας ενός «ανίκητου στρατού», του οποίου η ισχύς βασίζεται σε εθνικά αμυντικά συστήματα, να ασκήσει πίεση και να αποκτήσει ό,τι δεν δύναται να κερδίσει ρισκάροντας σε σύγκρουση επί του πεδίου.
* Αντιστράτηγος ε.α.
