Δεν δείχναμε την επιμέλεια που έπρεπε και οδηγούσαμε σε περιθωριοποίηση όσους είχαν το θάρρος να πουν την αλήθειαΑπό τον
Δημήτρη Γαρούφα
Αφορμή για το σημερινό άρθρο υπήρξε πρόσφατη συζήτηση με κορυφαίο πολιτικό, ο οποίος, προτού ξεκινήσει την πολιτική σταδιοδρομία του, συμμετείχε στην αποκληθείσα «Κίνηση Βόλβης». Και επειδή οι νεότεροι σίγουρα δεν θα έχουν ακούσει περί αυτής, επιγραμματικά αναφέρω ότι η αποκληθείσα «Κίνηση Βόλβης» ήταν μια ανανεωτική κίνηση νέων του φιλελεύθερου χώρου, που ζητούσαν από το 1975 κόμματα αρχών με δημοκρατικές διαδικασίες, αξιοκρατική στελέχωση του δημόσιου τομέα, περιορισμό της οικογενειοκρατίας και του ρουσφετιού, κανόνες διαφάνειας, καταπολέμηση της διαφθοράς και υψηλότερο ήθος στην πολιτική ζωή.
Η τότε ηγεσία της Ν.Δ., αντί να τους επαινέσει γιατί αγωνίζονταν για καλύτερη λειτουργία της δημοκρατίας, με εισήγηση κακών συμβούλων τούς διέγραψε… Βεβαίως μετέπειτα ο Ε. Αβέρωφ τούς επανέφερε στη Ν.Δ. και επί ηγεσίας Κ. Μητσοτάκη αξιοποιήθηκαν στελέχη της κίνησης αυτής στην ηγεσία της Νεολαίας και σε κομματικό επίπεδο. Κάποιοι από αυτούς προσέφεραν μετέπειτα στην πολιτική και διακρίθηκαν για την προσφορά και το ήθος τους, κάποιοι στην Τ.Α., κάποιοι στον χώρο του συνδικαλισμού ή στον κρατικό μηχανισμό και κάποιοι διακρίθηκαν στον χώρο της επιστήμης.
Κάποιοι από αυτή την ομάδα, οι πιο θαρραλέοι, από τα μετερίζια όπου βρέθηκαν, έδωσαν στίγμα εντιμότητας και θάρρους για προστασία του δημόσιου συμφέροντος, καταγγέλλοντας έγκαιρα το σκάνδαλο Κοσκωτά, τις ανταλλαγές στην υπόθεση του Βατοπαιδίου, την υπερχρέωση των πολιτών κ.λπ., αλλά η αλήθεια είναι ότι οι ενέργειες αυτές ήταν αποσπασματικές, δεν μπόρεσαν να επηρεάσουν τις εξελίξεις και η προσπάθειά τους ξεχάστηκε, όπως ξεχάστηκαν και άλλες κινήσεις.
«Αυτά που καταγγείλαμε τότε ήταν πταίσματα μπροστά σε όσα γίνονται σήμερα» είπε με περίσκεψη ο φίλος και ανέλυσε τη σημερινή κατάσταση επισημαίνοντας τη μεγέθυνση των προβλημάτων, τα αδιέξοδα που αντιμετωπίζει η χώρα και τον «μιθριδατισμό» της κοινής γνώμης που τα συνήθισε και δεν αντιδρά όπως πρέπει.
Τα ανέφερα όλα αυτά για να επισημάνω ότι υπήρξαν φωνές που προειδοποίησαν έγκαιρα για τα φαινόμενα παρακμής της χώρας και ότι η προφητική διακήρυξη που κυκλοφόρησε πριν από δεκαετίες αυτή η κίνηση νέων θα μπορούσε να είχε εκδοθεί σήμερα, και μάλλον θα ήταν πιο επίκαιρη τώρα, γιατί όχι μόνο τίποτα δεν καλυτέρεψε, αλλά η κατάσταση χειροτέρεψε κατά πολύ τις δεκαετίες που πέρασαν… Τα περιστατικά διαφθοράς πολιτικών προσώπων αυξήθηκαν (σίγουρα θα έφταναν στη Δικαιοσύνη περισσότερες υποθέσεις, αν δεν υπήρχε η ατιμωρησία επίορκων πολιτικών μέσω της συνταγματικά κατοχυρωμένης σύντομης παραγραφής των αδικημάτων), η αναξιοκρατία αποτελεί μόνιμη παθογένεια, σε σημείο που οι πολίτες τη θεωρούν φυσιολογικό γεγονός, η οικογενειοκρατία αυξήθηκε και είναι έκδηλα τα σημάδια παρακμής στην πολιτική μας ζωή με υποβαθμισμένο Κοινοβούλιο και βουλευτές που σε μια θητεία αλλάζουν δύο τρία κόμματα.
Στις δεκαετίες που πέρασαν τα κόμματά μας απέκτησαν μαζικότητα σε κάποιες εποχές, αλλά πραγματικά κόμματα αρχών δεν αποκτήσαμε, ενώ δυστυχώς καλλιεργήθηκε η νοοτροπία (με αυτή γαλουχήθηκαν οι κομματικές Νεολαίες) ότι καλό κομματικό στέλεχος είναι αυτός ή αυτή που καταγγέλλει σκάνδαλα άλλων κομμάτων αλλά ταυτόχρονα κάνει ότι δεν βλέπει τα σκάνδαλα του κόμματος όπου ανήκει. Αξιοκρατική διάρθρωση και στελέχωση του κρατικού μηχανισμού δεν αποκτήσαμε, γι’ αυτό και εξακολουθεί να είναι αναποτελεσματικός, ενώ το «ρουσφέτι» χρησιμοποιήθηκε για εκμαυλισμό ψηφοφόρων, με αποτέλεσμα αθρόους διορισμούς στο Δημόσιο και θέσπιση απίθανων επιδομάτων με δάνεια και με καταστροφικά αποτελέσματα για τη χώρα.
Για όλα αυτά έχουν ευθύνη οι ηγεσίες των κομμάτων, αλλά φταίμε κι εμείς οι πολίτες γιατί σε ό,τι αφορά τα δημόσια πράγματα δεν δείχναμε την επιμέλεια που δείχνουμε στις προσωπικές μας υποθέσεις και οδηγούσαμε σε περιθωριοποίηση όσους -λίγους- είχαν το θάρρος να μας πουν την αλήθεια …
Ας μην πούμε περισσότερα. Για να αλλάξει η Ελλάδα πρέπει πρωτίστως να αλλάξουμε κι εμείς και για να θυμηθούμε κάποιες αρχές σωστής λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος αντιγράφω από τον επιτάφιο λόγο του Περικλέους (όπως τον απέδωσε ή τον φαντάστηκε ο Θουκυδίδης σε μετ. Ε. Βενιζέλου): «…και καλείται το πολίτευμά μας δημοκρατία, λόγω του ότι η κυβέρνηση του κράτους ευρίσκεται όχι εις χείρας των ολίγων αλλά των πολλών. Αλλά διά μεν των νόμων ασφαλίζεται εις όλους ισότης δικαιοσύνης διά τα ιδιωτικά των συμφέροντα, ενώ από την έποψιν της κοινής εκτιμήσεως έκαστος πολίτης προτιμάται εις τα δημόσια αξιώματα, όχι διότι ανήκει εις ωρισμένην κοινωνικήν τάξιν, αλλά διά την προσωπικήν του αξίαν, εφόσον διακρίνεται εις κάποιον κλάδον. Ούτε, εξάλλου, εκείνος που είναι πτωχός ημπορεί όμως να προσφέρει υπηρεσίες εις την πόλιν, ευρίσκει εμπόδιον εις τούτο, ένεκα της κοινωνικής του αφανείας…»
*Δικηγόρος, πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης
