Πού είναι οι γιγάντιοι μηχανισμοί της Ευρωπαϊκής Ενωσης που νομοθετούν με μανία για χάρτινα καλαμάκια και εμμονικούς κανονισμούς για προσωπικά δεδομένα;
Σήμερα η φοιτήτριά μου κόρη μού έστειλε μια «προσφορά» που διάβασε στα κοινωνικά δίκτυα, όπου ο επικεφαλής μιας τεράστιας παγκόσμιας εταιρίας πληροφορικής διαφημίζει «δωρεάν» Τεχνητή Νοημοσύνη για φοιτητές πανεπιστημίων. Με ρώτησε αν υπάρχει κάποιο κόλπο πίσω.
- Του δρος Απόστολου Κρητικόπουλου*
Της απάντησα πως όποτε ακούει τη λέξη «δωρεάν» να φυλάγεται, γιατί συχνά είναι παγίδα. Ζήτησα από τη θυγατέρα μου πέντε λεπτά να ερευνήσω αυτή την «τζάμπα» προσφορά του τεχνολογικού γίγαντα. Υστερα από ελάχιστα βήματα στη διαδικασία, η «ανέξοδη» προσφορά κατέληγε να μου ζητάει πιστωτική κάρτα, γιατί μόνο για το πρώτο έτος δεν ζητούσε χρήματα για την υπηρεσία Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ μετά είχε συνδρομή εφ’ όρου ζωής […]
Ηταν παραπλανητική εμπορική παγίδα, η οποία απευθυνόταν σε νεαρά, ευάλωτα μέλη της κοινωνίας μας: στους φοιτητές μας. Αισθάνθηκα ντροπή για την εταιρία που το οργάνωσε με τόσο υποχθόνιο τρόπο. Μετά όμως σκέφτηκα πιο γενικά και συνειδητοποίησα ότι το διαδίκτυο έχει γεμίσει από τέτοιες «προσφορές» οι οποίες δένουν τον αφελή καταναλωτή με συνδρομές εφ’ όρου ζωής. Δηλαδή, χωρίς να το καταλάβεις, αποδέχεσαι με ένα κλικ μια συμφωνία για ένα μικρό -στην αντίληψη- ποσό, το οποίο όμως επιτρέπεις να το χρεώνεσαι επανειλημμένα για όλη σου τη ζωή!
Πού βρίσκονται οι υπεύθυνες υπηρεσίες των υπουργείων για την προστασία του καταναλωτή; Πού είναι οι γιγάντιοι μηχανισμοί της Ευρωπαϊκής Ενωσης που νομοθετούν με μανία για χάρτινα καλαμάκια και εμμονικούς κανονισμούς για προσωπικά δεδομένα, οι οποίοι μας αναγκάζουν να ξοδεύουμε δισεκατομμύρια ώρες ως Ευρωπαίοι κάθε χρόνο για να πατάμε «αποδοχή» σε ελάσσονος σημασίας ιστοτόπους; Γιατί δεν μας προστατεύουν εδώ όπου υπάρχει ουσία; Από εμπορικές τακτικές εντελώς εξόφθαλμα παραπλανητικές, οι οποίες, είμαι απόλυτα βέβαιος, αδειάζουν τα πορτοφόλια πολλών πολιτών;
Η απάντηση δεν είναι μόνο οργή: είναι δράση. Οι καταναλωτές πρέπει να ενημερωθούν, τα πανεπιστήμια να εκπαιδεύσουν τους φοιτητές σε βασικούς κανόνες ψηφιακής αυτοπροστασίας, και οι τράπεζες να επιτρέπουν εύκολη ακύρωση αυτόματων συνδρομών. Η Πολιτεία οφείλει να ελέγχει και να επιβάλλει πρόστιμα σε επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν παραπλανητικές πρακτικές μάρκετινγκ.
Ταυτόχρονα, χρειάζονται σαφείς και απλοί κανόνες, που να απαγορεύουν την ενεργοποίηση συνδρομής με ένα κλικ χωρίς ρητή και ξεκάθαρη ενημέρωση για το κόστος μετά τη δοκιμαστική περίοδο. Αν δεν προστατεύσουμε τους νεότερους, θα συνεχίσουμε να τους βλέπουμε να χάνουν πόρους και εμπιστοσύνη. Η κοινωνία μας, τα θεσμικά όργανα και οι επιχειρήσεις οφείλουν να κάνουν το αυτονόητο: να βάλουν τέρμα στις παγίδες και να υπερασπιστούν τους καταναλωτές.
*Διδάκτωρ Πληροφορικής
