Μια αναβάθμιση της θέσης της Τεχεράνης μέσα από την κολυμβήθρα της αλλαγής του καθεστώτος θα επηρέαζε θετικά και τα εθνικά μας θέματα, αφού αυτόματα μειώνεται και το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Αγκυρας στην ευρύτερη περιοχή.
Ενώ οι ταραχές στο Ιράν εξαπλώνονται και λαμβάνουν βιαιότερο χαρακτήρα, έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον ο τρόπος με τον οποίο η Τουρκία λαμβάνει τα μηνύματα αλλά και χειρίζεται την κατάσταση, η οποία επηρεάζει την ασφάλεια της γειτονικής μας χώρας αλλά και τον γεωπολιτικό της ρόλο.
- Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης*
Η Τουρκία φοβάται από την εξάπλωση των ταραχών στο Ιράν, καθώς πολλά θέματα ασφαλείας της Τουρκίας λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία με αυτά που συμβαίνουν στο Ιράν, όχι μόνο λόγω του κουρδικού στοιχείου που υπάρχει στις δύο χώρες αλλά και επειδή υπάρχουν τουρκογενείς πληθυσμοί στο Ιράν, τη στάση των οποίων φαίνεται ότι η Αγκυρα επιχειρεί να επηρεάσει με το βλέμμα πάντα στα τουρκικά συμφέροντα και επιδιώξεις.
Για την ερμηνεία της στάσης της Τουρκίας έναντι των εξελίξεων στο Ιράν αξίζει η αναφορά των δηλώσεων του κυβερνητικού εταίρου του Ρ.Τ. Ερντογάν, Ντ. Μπαχτσελί, ο οποίος είναι και πρόεδρος του υπερεθνικιστικού Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ). Αυτός, μιλώντας στην Κοινοβουλευτική του Ομάδα, μεταξύ των άλλων, δήλωσε τα παρακάτω: «Η ανωμαλία, η διάσπαση και η εσωτερική αστάθεια στο Ιράν αποτελούν απειλή για την Τουρκία και για τις χώρες της περιοχής.
Η πολιτική και η εδαφική ενότητα, η εσωτερική γαλήνη και το κλίμα σταθερότητας και ηρεμίας στο Ιράν και στις γειτονικές χώρες αποτελούν θέμα ζωής και θανάτου για την Τουρκία». Τέλος, ο Μπαχτσελί έστειλε μήνυμα στους τουρκογενείς του Ιράν (Αζέρους και Τουρκομάνους) να αποφύγουν τη συμμετοχή τους στις ταραχές. Φαίνεται ότι οι τουρκογενείς πληθυσμοί του Ιράν έλαβαν το μήνυμα, καθώς σε πολλές περιοχές με πυκνούς τουρκικής καταγωγής πληθυσμούς δεν εκδηλώθηκαν ταραχές εναντίον του καθεστώτος της Τεχεράνης. Αντιθέτως, τα επτά κουρδικά κόμματα στο Ιράν εξέδωσαν ανακοίνωση καλώντας το κουρδικό στοιχείο να βγει στους δρόμους με σκοπό την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος.
Από τις δηλώσεις Μπαχτσελί φαίνεται η μεγάλη αγωνία της Αγκυρας για το ενδεχόμενο ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος. Σημειώνεται ότι από την ημέρα έναρξης των ταραχών στο Ιράν τα τουρκικά ΜΜΕ αποφεύγουν τις αναφορές στις συγκρούσεις, καθώς οι εξελίξεις στην ιρανική επικράτεια επηρεάζουν την κατάσταση ασφαλείας στην Τουρκία όχι μόνο λόγω του Κουρδικού, αλλά και για άλλους λόγους περιφερειακής ασφάλειας και φυσικά γεωπολιτικής θεώρησης.
Το θέμα της ασφάλειας της Τουρκίας επηρεάζεται καθοριστικά και από τα γεγονότα στην πολιτική ζωή της Τουρκίας αλλά και στη Συρία, καθώς είναι σε εξέλιξη η διαδικασία εκεχειρίας με το ΡΚΚ και επίλυσης του Κουρδικού με υποσχέσεις από τουρκικής πλευράς για συνταγματικά δικαιώματα, έχοντας λάβει υπόσχεση για στήριξη από το φιλοκουρδικό κόμμα DEM στην επερχόμενη συνταγματική αναθεώρηση. Επιπρόσθετα, οι εξελίξεις αυτές επηρεάζονται και από όσα συμβαίνουν στη Συρία, καθώς οι επιχειρήσεις των συριακών δυνάμεων με τη στήριξη της Τουρκίας εναντίον των Δημοκρατικών Δυνάμεων της Συρίας, δηλαδή των Κούρδων της Ροζάβα, με σκοπό την απώθησή τους ανατολικά του Ευφράτη, επηρεάζουν άμεσα τη στάση του ΡΚΚ και φυσικά του φιλοκουρδικού κόμματος DEM.
Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι η Κεντρική Επιτροπή του ΡΚΚ (KCK) ανακοίνωσε ότι οι εξελίξεις στη Συρία και οι επιθέσεις του συριακού στρατού στο Χαλέπι έχουν θέσει τέρμα τη διαδικασία της εκεχειρίας που ανακοίνωσε το ΡΚΚ στη 1 Μαρτίου του 2025, εξέλιξη πολύ αρνητική για τη διαδικασία επίλυσης του Κουρδικού που έχει δρομολογήσει το δίδυμο Ερντογάν – Μπαχτσελί στην Τουρκία. Το ίδιο μήνυμα έστειλε και το φιλοκουρδικό Κόμμα DEM το οποίο στηρίζει μέχρι στιγμής την κυβέρνηση Ερντογάν στη διαδικασία επίλυσης του Κουρδικού. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να αναμένεται αλλαγή της στάσης του κουρδικού στοιχείου στο θέμα της συνταγματικής μεταρρύθμισης στην Τουρκία, σημείο που θα επιφέρει και αλλαγή της στάσης της Αγκυρας, δηλαδή σκλήρυνση προς όλα τα μέτωπα των Κούρδων (Τουρκία, Ιράκ, Συρία και Ιράν).
Φυσικά, η εμμονή της Αγκυρας να στηρίξει το καθεστώς της Τεχεράνης έχει σχέση και με την ευρύτερη γεωπολιτική θεώρηση, καθώς μια πιθανή ανατροπή των μουλάδων του Ιράν και ενδεχόμενη ανάδειξη μιας κυβέρνησης η οποία θα είναι ανοιχτή προς τη Δύση θα μειώσει δραστικά τον γεωπολιτικό ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο η Αγκυρα θα έχανε έναν πολύτιμο σύμμαχο, όπως θεωρείται η Τεχεράνη, απέναντι στο Ισραήλ, θέμα πολύ μεγάλης σημασίας για την υλοποίηση της στρατηγικής και των μεγαλόπνοων οραμάτων του Ερντογάν στην περιοχή.
Μια αναβάθμιση της θέσης του Ιράν μέσα από την κολυμβήθρα της αλλαγής του καθεστώτος θα επηρέαζε θετικά και τα εθνικά μας θέματα, αφού αυτόματα μειώνεται και το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή.
* Αντιστράτηγος ε.α.
