Τα επενδυτικά σχέδια πολλών δισ. που υπογράφηκαν λίγες μέρες μετά την επίσκεψη Τραμπ στη Μ. Ανατολή
Μεγάλο ερωτηματικό συνεχίζει να παραμένει ο λόγος για τον οποίο η Δύση και κυρίως οι ΗΠΑ αλλά και η Ρωσία ήραν την υποστήριξη προς τους Κούρδους της Συρίας, με αποτέλεσμα αυτοί να ηττηθούν και να συρρικνωθούν εδαφικά, ενώ παράλληλα αναθάρρησαν τζιχαντιστικές οργανώσεις οι οποίες στο παρελθόν αποτελούσαν εχθρούς του δυτικού κόσμου και είχαν πραγματοποιήσει τρομοκρατικές επιθέσεις σε πολλές χώρες.
- Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης*
Αυτό όμως που πραγματικά προκαλεί εντύπωση και παραμένει ανεξήγητο είναι το γεγονός ότι οι ΗΠΑ είχαν επενδύσει στη στήριξη των Κούρδων για την αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) υποσχόμενες στήριξη στο αίτημα των Κούρδων της Ροζάβα για αυτονομία. Τουρκία, ΗΠΑ, Ρωσία και αραβικές χώρες είδαν το νέο καθεστώς της Συρίας ως μία επενδυτική ευκαιρία, αλλά και ως κόμβο εξυπηρέτησης των συμφερόντων τους, δίνοντας το πράσινο φως αλλά και την υποστήριξή τους προς τη Δαμασκό «ρίχνοντας στη φωτιά» τους Κούρδους.
Συγκεκριμένες κινήσεις
Υπάρχουν συγκεκριμένες επενδυτικές κινήσεις αμερικανικών, τουρκικών και καταριανών εταιριών στη Συρία, οι οποίες αποκαλύπτουν ότι η αλλαγή των σχεδίων εις βάρος των Κούρδων σχεδιάστηκε από την περίοδο της επίσκεψης του Αμερικανού προέδρου Ν. Τραμπ στη Μέση Ανατολή και τη συνάντησή του με τον μεταβατικό πρόεδρο της Συρίας Αλ Σάρα στη Σ. Αραβία στα μέσα του Μαΐου του 2025.
Θυμίζουμε ότι τότε ο Ντ. Τραμπ ανακοίνωσε επενδυτικές συμφωνίες με τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) αξίας άνω των 2 τρισ. δολαρίων για έργα στους τομείς της άμυνας, της Τεχνητής Νοημοσύνης κ.α. Πέραν αυτών, όμως, υπήρξε υπόσχεση του Αλ Σάρα για τη λειτουργία των συριακών πετρελαιοπηγών από αμερικανικές εταιρίες, ενώ παράλληλα, λίγες ημέρες μετά τη συνάντησή του με τον Ντ. Τραμπ, έγιναν γνωστά στοιχεία για τις κοινές επενδύσεις τουρκικών, καταριανών και αμερικανικών εταιριών στη Συρία.
Συγκεκριμένα, οι τουρκικές εταιρίες Kalyon GES Enerji Yatirimlari και Cengiz Enerji Sanayi, μαζί με μια διεθνή κοινοπραξία με επικεφαλής την UCC Holding με έδρα το Κατάρ, υπέγραψαν μνημόνιο συμφωνίας ύψους 7 δισ. δολαρίων για την ενίσχυση των υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας της Συρίας. Το έργο στοχεύει στην εγκατάσταση μονάδων φυσικού αερίου και ηλιακής ενέργειας στη Συρία.
Μεταξύ των εταιριών της κοινοπραξίας είναι και η αμερικανική Power International USA LLC. Τα σχεδιαζόμενα έργα στοχεύουν στην αύξηση της δυναμικότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Συρίας κατά 5.000 μεγαβάτ. Ειδικότερα προβλέπεται να κατασκευαστούν στη χώρα τέσσερις σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας συνδυασμένου κύκλου φυσικού αερίου συνολικής δυναμικότητας 4.000 μεγαβάτ και ένας ηλιακός σταθμός παραγωγής ενέργειας χωρητικότητας 1.000 μεγαβάτ.
Στόχος είναι με τη λειτουργία αυτών των σταθμών να καλυφθεί πάνω από το 50% των αναγκών ηλεκτρικής ενέργειας της Συρίας. Το έργο θεωρείται ότι θα αυξήσει την ενεργειακή ασφάλεια της Συρίας και θα συμβάλει σημαντικά στον εκσυγχρονισμό των υποδομών. Η Τουρκία είναι σήμερα ο μεγαλύτερος προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας της Συρίας. Κατά μέσο όρο 210 μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας μεταφέρονται καθημερινά από επτά διαφορετικά σημεία μέσω του Ρεϊχανλί στην περιοχή Ιντλίμπ.
Επίσης έγινε γνωστό ότι υποβλήθηκε αίτηση από συριακής πλευράς για τροποποίηση της άδειας για την αύξηση της χωρητικότητας της γραμμής. Επιπλέον, το υπουργείο Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας σχεδιάζει να εξάγει έως και 500 μεγαβάτ την ημέρα μετά τη συντήρηση της γραμμής που συνδέει τις τουρκικές περιοχές Σανλιούρφα – Μπιρετζίκ με το Χαλέπι της Συρίας. Τουρκικές εταιρίες ελέγχουν ένα μεγάλο μέρος του δικτύου διανομής στην περιοχή, αν και δεν έχουν δημοσιοποιηθεί επίσημα τα ονόματα των τουρκικών εταιριών προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας προς τη Συρία.
Η Τουρκία επίσης πρωταγωνιστεί και στον τομέα κατασκευών στη Συρία. Στην πρώτη μεγάλη εκδήλωση για την ενίσχυση της οικονομίας στη Συρία, τη Διεθνή Εκθεση Κατασκευών Buildex, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Δαμασκό στα μέσα του περασμένου Μαΐου, συμμετείχαν 112 τουρκικές εταιρίες. Η Τουρκία ξεχώρισε ως η χώρα με τη μεγαλύτερη συμμετοχή μεταξύ των 740 εταιριών που παρευρέθηκαν στην έκθεση. Η Κίνα, η Σαουδική Αραβία και η Ιορδανία ήταν επίσης μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών.
Με τη χαλάρωση των οικονομικών κυρώσεων προς τη Συρία οι τουρκικές εταιρίες αναμένεται να επικεντρωθούν σε έργα μεγαλύτερης κλίμακας, ιδίως στους τομείς της ενέργειας, των υποδομών και των κατασκευών.
Ο παράγοντας Ρωσία
Από την άλλη πλευρά, φαίνεται ότι και η Ρωσία ταυτίστηκε με τη στάση αυτή έναντι των Κούρδων, καθώς υιοθέτησε το δόγμα «ένα κράτος, ένας στρατός», το οποίο καταδίκαζε τις προσπάθειες των Κούρδων για αυτονομία και δικό τους στρατό. Ηδη έγινε γνωστό ότι τις τελευταίες ημέρες έχουν αποχωρήσει από τη ρωσική βάση στο Καμισλί, η οποία βρίσκεται στην περιοχή των Κούρδων της Ροζάβα, οι στρατιωτικές δυνάμεις των Ρώσων, οι οποίες μεταφέρθηκαν στη ναυτική βάση Ταρτούς της Συρίας, σε μία κίνηση πλήρους άρσης της στήριξης προς τους Κούρδους.
Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι η Μόσχα έχει υπογράψει με τη Δαμασκό νέα συμφωνία διατήρησης της ναυτικής βάσης στην Ταρτούς, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη ρωσική βάση στη Μεσόγειο. Θυμίζουμε ότι o ίδιος ο πρόεδρος της Συρίας στις 28 Ιανουαρίου πραγματοποίησε τη δεύτερη επίσκεψή του στη Μόσχα έπειτα από αυτήν του περασμένου Οκτωβρίου, ενώ παράλληλα το τελευταίο εξάμηνο έχουν πραγματοποιήσει αλλεπάλληλες επισκέψεις στη Ρωσία και άλλοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι της Συρίας, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Εξωτερικών, ο υπουργός Αμυνας και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου.
Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι στο λιμάνι της Ταρτούς όπου θα εδρεύει και η ρωσική βάση έχει συμφωνηθεί να λειτουργεί και η τουρκική εταιρία North Star Denizcilik (North Star Marine) η οποία πέραν των ναυτιλιακών δράσεων θα αναπτύξει και δραστηριότητες κατασκευής, επισκευής και συντήρησης πλοίων. Από τα παραπάνω διαφαίνεται ότι η άρση της στήριξης προς τους Κούρδους, οι οποίοι την προηγούμενη δεκαπενταετία είχαν χύσει πολύ αίμα εναντίον ισλαμικών τρομοκρατικών οργανώσεων στη Συρία αλλά και στο Ιράκ, πραγματοποιήθηκε έναντι συμφωνιών για επενδύσεις και διάθεση στρατιωτικών βάσεων μεταξύ του καθεστώτος της Δαμασκού και ενός αριθμού χωρών όπως οι ΗΠΑ, η Ρωσία, το Κατάρ και η Τουρκία.
* Αντιστράτηγος ε.α.
