Οσο και αν χτυπάνε ευαίσθητες χορδές, στα «παραμύθια» για μεγάλους να ‘στε δύσπιστοι και αρνητικά προκατειλημμένοι
Ωραία λέξη το παραμύθι. Μας παραπέμπει σε ευχάριστες στιγμές της παιδικής μας ηλικίας. Oταν δίπλα στους παππούδες και στις γιαγιάδες ακούγαμε διασκεδαστικές αλλά και διδακτικές ιστορίες.
Διηγήσεις που το πέρασμα του χρόνου άφησε ανέγγιχτες στη μνήμη μας και η νοσταλγία τους θα γαληνεύει πάντα τις ψυχές μας. Απολύτως αναμενόμενο, καθώς αυτή υπήρξε και η αρχική σημασία της λέξης στα αρχαία: παραμύθιον (παρα + μῦθος), κάτι που λέγεται για παρηγοριά, για να ηρεμήσει κάποιος. Η λέξη «παραμύθι» προέρχεται από το ρήμα παραμυθέομαι, παραμυθοῦμαι, που σημαίνει συμβουλεύω, παρακινώ, παρηγορώ, ανακουφίζω. Στην πορεία προστέθηκαν και άλλες σημασίες, όπως φανταστικές ιστορίες και διηγήσεις αλλά και τα ψέματα και οι ανοησίες.
Για την αξία των παραμυθιών στην ανατροφή και τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών έχει αποφανθεί καταλυτικά ο Αλβέρτος Αϊνστάιν: «Αν θέλετε τα παιδιά σας να γίνουν έξυπνα, διαβάστε τους παραμύθια, αν θέλετε να γίνουν πιο έξυπνα διαβάστε τους περισσότερα παραμύθια». Για τη σημασία των παραμυθιών και για τους ενήλικες έχει μιλήσει ένας από τους μεγαλύτερους παραμυθάδες του κόσμου, ο Δανός Χανς Κρίστιαν Αντερσεν: «Τα παραμύθια γράφονται για να κοιμούνται τα παιδιά, αλλά και για να ξυπνούν οι ενήλικες». Πόσο προφητική δήλωση για όσα αντιμετωπίζουμε στους καιρούς μας;
Ας αναλογιστούμε σε πόσους τομείς της καθημερινότητας έχει επεκταθεί η βιομηχανία παραγωγής σύγχρονων παραμυθιών. Στη διαφήμιση προϊόντων, στην πολιτική, στα θεάματα, στις ειδήσεις. Μέχρι και το έγκλημα, οργανωμένο και κοινό, αναζητά παραμυθένια στοιχεία για να δικαιολογηθεί! Ο,τι περιλαμβάνει ο όρος «επικοινωνία» εμπεριέχει στοιχεία παραμυθιού. Γιατί απευθύνεται στο συναίσθημα των ανθρώπων, που μέσω της ευαισθητοποίησης επιχειρεί να καταστήσει συμπαθές, άρα αποδεκτό, το πρόσωπο ή το προϊόν που προωθεί.
Από το σημείο αυτό αρχίζει και η αποστασιοποίηση των παραμυθιών για μεγάλους από την ατμόσφαιρα και το περιεχόμενο των παιδικών παραμυθιών! Τη θέση της διδασκαλίας των αξιών, της αναγνώρισης των συναισθημάτων, της διάκρισης των εννοιών και της επιλογής στάσεως στα διλήμματα της ζωής με την προαγωγή της κριτικής σκέψης καταλαμβάνει η κατασκευή που έχει ζητήσει για την εικόνα του ο «ήρωας» που παράγγειλε το «παραμύθι»! Τα κουσούρια του κόβονται και τα «προτερήματά» του εφευρίσκονται!
Η μαγική εικόνα περιλαμβάνει (όλα εντός τεράστιων εισαγωγικών «…»): οικογενειακή ευτυχία, τίτλους σπουδών, αψεγάδιαστη επαγγελματική διαδρομή, ανιδιοτελή συμμετοχή στα κοινωνικά δρώμενα, ελεημοσύνες, καλλιτεχνικές ευαισθησίες, φίλους σταρ, ιδιαίτερες πατρίδες. Αποκρύπτει επιμελώς: το πραγματικό παρελθόν, παιδικό, επαγγελματικό, ερωτικό, με όλα τα στραπάτσα του, το πραγματικό παρόν, σε οικονομικές δυνατότητες, προθέσεις, ανειλημμένες υποχρεώσεις και κυρίως προς ποιους και γιατί οφείλονται αυτές! Γι’ αυτό, όσο κι αν χτυπάνε ευαίσθητες χορδές, στα «παραμύθια» για μεγάλους, να ‘στε δύσπιστοι και αρνητικά προκατειλημμένοι. Γιατί σε αυτά ζούνε αυτοί που τα πλασάρουν πολύ καλά και εμείς… τρις χειρότερα!
