Τα νέα γεωπολιτικά δεδομένα έφεραν στην Τουρκία αμηχανία και κρίση πανικού
Φαίνεται ότι όλα αλλάζουν με το θέμα της αυτονόμησης των Κούρδων της Βόρειας Συρίας, προκαλώντας την οργή της Αγκυρας. Η αλλαγή της στάσης των ΗΠΑ για τη Συρία έγινε εμφανής στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, η οποία πραγματοποιήθηκε πριν από τρεις ημέρες και στην οποία παρευρέθηκαν ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μ. Ρούμπιο και ο γερουσιαστής Λ. Γκράχαμ, φίλος του Ντ. Τραμπ αλλά και των Κούρδων.
- Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης*
Η τουρκική αντιπροσωπία αποχώρησε σε ένδειξη αντίδρασης, επειδή κλήθηκε στη διάσκεψη ο ηγέτης των Κούρδων της Συρίας Μ. Αμπντί, συνοδευόμενος από την υπεύθυνη για θέματα εξωτερικής πολιτικής Ι. Αχμέτ.
Η Αγκυρα αντιδρά καθώς παρακάθισε μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών της Συρίας και ο ηγέτης των Κούρδων, καθώς αυτό δείχνε ότι όλα αλλάζουν στη Συρία, παρά το γεγονός ότι η Συμφωνία της 28ης Ιανουαρίου μεταξύ της Δαμασκού και των Δημοκρατικών Δυνάμεων της Συρίας (ΔΔΣ), των οποίων ηγείται ο Μ. Αμπντί, προβλέπει την ενσωμάτωση των Κούρδων της Συρίας στο συριακό κράτος και τη διάλυση του κουρδικού στρατού. Αυτό που προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση ήταν το θερμό κλίμα στη συνομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών με την αντιπροσωπία των Κούρδων και κυρίως ο εναγκαλισμός του Γάλλου προέδρου Ε. Μακρόν με τον Κούρδο ηγέτη Μ. Αμπντί.
Ποιο είναι όμως το σημείο που αποκαλύπτει την ουσιαστική αλλαγή της πολιτικής των ΗΠΑ για το Κουρδικό στη Συρία; Επειτα από τις συναντήσεις των Κούρδων, ο Μ. Αμπντί έκανε δηλώσεις, όπου, αφού αιτήθηκε τις εγγυήσεις των ΗΠΑ για εφαρμογή της Συμφωνίας της 28ης Ιανουαρίου, μεταξύ των άλλων, έκανε αναφορά στην ενσωμάτωσή τους στο συριακό κράτος, μιλώντας μάλιστα για διοικητική αυτονομία αλλά και διατήρηση τεσσάρων κουρδικών ταξιαρχιών. Δηλαδή, ο κουρδικός στρατός δεν διαλύεται όπως προβλέπει η Συμφωνία της 28ης Ιανουαρίου, αλλά θα υπάρχουν τέσσερις κουρδικές ταξιαρχίες μία για κάθε περιοχή -στο Ντερίκ, στο Κομπάνε, στο Καμισλί και το Χάσεκε-, προκαλώντας την οργή της Αγκυρας.
Θυμίζω ότι έπειτα από τις επιχειρήσεις των δυνάμεων της Συρίας με την υποστήριξη της Τουρκίας, οι οποίες άρχισαν από το Χαλέπι στις 6 Ιανουαρίου του 2026, ακολούθησαν η ήττα των ΔΔΣ και η αποχώρησή τους από ευρείας έκτασης περιοχές, οδηγώντας στην υπογραφή της Συμφωνίας Εκεχειρίας της 18ης Ιανουαρίου.
Ο περιορισμός
Ακολούθησε ο περιορισμός των Κούρδων στις περιοχές τους στη Βόρεια Συρία έπειτα από την άρση της στήριξης που έτυχαν στο παρελθόν από τις αραβικές φυλές της βόρειας και της ανατολικής Συρίας. Η Συμφωνία της 28ης Ιανουαρίου προέβλεπε τη διάλυση των κουρδικών ενόπλων δυνάμεων και την ενσωμάτωσή τους σε ένα ενιαίο συριακό κράτος, υλοποιώντας μια βασική επιδίωξη της Αγκυρας. Λίγες ημέρες νωρίτερα ο μεταβατικός πρόεδρος της Συρίας Α. Αλ Σάρα, προκειμένου να χρυσώσει το χάπι των Κούρδων, έκανε άνοιγμα προς την κουρδική πλευρά, ανακοινώνοντας την αναγνώριση της κουρδικής ταυτότητας, γλώσσας και της εθνικής εορτής των Κούρδων, Νεβρόζ.
Ακολούθησαν ζυμώσεις και συζητήσεις με πρωτοβουλία του ηγέτη των Κούρδων του Βορείου Ιράκ Μπαρζανί, καθώς φαινόταν ότι η συμφωνία αυτή διέλυε κάθε όνειρο των Κούρδων της Συρίας για αυτονομία και τον περιορισμό τους σε μικρές εδαφικές περιοχές στα βορειοανατολικά της χώρας. Οι εξελίξεις αυτές όχι μόνο έθεσαν σε κίνδυνο τη διαδικασία επίλυσης του Κουρδικού στο πλαίσιο των εργασιών της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, αλλά αποκάλυψαν και την πρόθεση του φιλοκουρδικού κόμματος DEM να άρει τη στήριξη στην κυβερνητική συμμαχία ΑΚΡ – ΜΗΡ των Ερντογάν και Μπαχτσελί για την επερχόμενη αναθεώρηση του Συντάγματος.
Πώς άλλαξε η κατάσταση; Οι σφαγές που υπέστησαν οι Κούρδοι από τους τζιχαντιστές του συριακού καθεστώτος, στις επιχειρήσεις του Ιανουαρίου, προκάλεσαν την αντίδραση μιας μερίδας Αμερικανών γερουσιαστών, με πρωτεργάτη τον γερουσιαστή Λ. Γκράχαμ. Αυτός την επομένη της Συμφωνίας της 28ης Ιανουαρίου ανακοίνωσε την κατάθεση νέου νόμου με τίτλο «Σώστε τους Κούρδους», στον οποίο, αφού αποκαλεί τους Κούρδους φίλους των ΗΠΑ και αναγνωρίζει ότι αυτοί πολέμησαν το «Ισλαμικό Κράτος» (ISIS), απειλεί με κυρώσεις τη συριακή κυβέρνηση και κυβερνητικούς αξιωματούχους, και άλλα πρόσωπα, οι οποίοι θα στραφούν εναντίον των Κούρδων.
Επίσης, ο νόμος προβλέπει την επαναφορά της Hay’at Tahrir al Sham (HTS) στη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων σε περίπτωση της συνέχισης των διώξεων των Κούρδων της Συρίας. Η HTS είναι η ένοπλη τζιχαντιστική οργάνωση του Αλ Σάρα (πρώην Τζολάνι), η οποία ανέτρεψε τον Ασαντ και αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του συριακού στρατού. Η στροφή αυτή των ΗΠΑ στο θέμα της αυτονόμησης των Κούρδων της Συρίας προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στην Τουρκία, αφού η Αγκυρα θεώρησε ότι η υπογραφή της Συμφωνίας της 28ης Ιανουαρίου σήμαινε αυτόματα και τη διάλυση του κουρδικού στρατού και την απαρχή της ίδρυσης ενός ενιαίου συριακού κράτους, που αποτελεί τον κεντρικό αντικειμενικό σκοπό της Αγκυρας στο Συριακό.
Οι δηλώσεις Φιντάν
Επίσης, η αλλαγή αυτή γίνεται λίγες ημέρες μετά τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Χ. Φιντάν σε τουρκικό τηλεοπτικό κανάλι, όπου αυτός τόνισε ότι με το τέλος του κουρδικού ένοπλου αγώνα στη Συρία έρχεται η ώρα της εκκαθάρισης και του ΡΚΚ στο Ιράκ, σε συνεργασία με την κυβέρνηση της Βαγδάτης. Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στην Τουρκία τα εφιαλτικά σενάρια για την αυτονόμηση των Κούρδων όλης της περιοχής, αφού η Αγκυρα αντιλαμβάνεται ότι με τη στήριξη των ΗΠΑ και τις ευλογίες του Ισραήλ η αυτονόμηση των Κούρδων του Ιράκ και της Συρίας θα οδηγήσει αυτόματα στην αυτονόμηση των Κούρδων της Τουρκίας.
* Αντιστράτηγος ε.α.
