Η απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τουρκία θεωρείται άμεση απειλή για την εθνική υπόσταση του Ισραήλ και θα πρέπει να εξαλειφθεί πριν από την ανάδυσή της
Οι σχέσεις Ισραήλ – Τουρκίας οδηγούνται σε καταστάσεις πολεμικής σύγκρουσης παρά τις προσπάθειες του Αμερικανού προέδρου να βρει ένα πεδίο συνεννόησης ανάμεσα στις δύο πλευρές.
- Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης*
Οι πυρηνικές φιλοδοξίες της Τουρκίας και η ίδρυση ενός σουνιτικού τόξου με πρωτοβουλία της Αγκυρας κινητοποίησαν το Ισραήλ με σκοπό τη δημιουργία μιας Εξάγωνης Συμμαχίας στην οποία θα συμπεριλαμβάνονται οι ΗΠΑ, η Ινδία, η Ελλάδα, η Κύπρος και άλλες χώρες της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, όπως ανακοινώθηκε από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπ. Νετανιάχου.
Η προ ολίγων ημερών δημόσια αναφορά του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χ. Φιντάν στις προοπτικές της Τουρκία για απόκτηση πυρηνικού όπλου πυροδότησε μία σειρά συζητήσεων σε χώρες της περιοχές και ιδιαίτερα στο Ισραήλ. Ηδη το Ισραήλ από τις αρχές του περασμένου έτους έχει εντάξει την Τουρκία στην πρώτη σειρά των απειλών μαζί με το Ιράν. Μπορούμε να μιλάμε για μία δυναμική στρατιωτικής σύγκρουσης Τουρκίας – Ισραήλ μετά την 7η Οκτωβρίου 2023 και συγκεκριμένα την περίοδο που ακολούθησε την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς και την ανταλλαγή απειλών από Αγκυρα προς Τελ Αβίβ και αντίστροφα.
Οι επιχειρήσεις εξόντωσης ηγετικών στελεχών της Χεζμπολάχ με χρήση υψηλής τεχνολογίας από τις Υπηρεσίες Πληροφοριών του Ισραήλ, η εξόντωση ηγετικού στελέχους της Χαμάς με «συστημένο» πύραυλο στην Τεχεράνη, αλλά κυρίως ο τρόμος που προκάλεσε η δυνατότητα της ισραηλινής πολεμικής αεροπορίας στη σύγκρουση με το Ιράν τον περασμένο Ιούνιο ώθησαν την Τουρκία στη λήψη μέτρων για την περίπτωση στρατιωτικής σύγκρουσης με το Ισραήλ, σε στρατιωτικό και πολιτικό επίπεδο.
Στο στρατιωτικό πεδίο εντάσσονται η αυτοεξαίρεση της Τουρκίας από τη Συνθήκη Ελέγχου Συμβατικών Οπλων Ευρώπης (CFE), η λήψη μέτρων ασφαλείας σε όλα τα στρατόπεδα της Τουρκίας, η επιχειρησιακή μετατόπιση του κέντρου βάρους των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΤΕΔ) προς την περιοχή της Μεσογείου, η προώθηση στρατιωτικών συστημάτων στη Συρία και η επιτάχυνση των προγραμμάτων κατασκευής εγχώριων οπλικών συστημάτων με επίκεντρο τα αντιαεροπορικά και τα πυραυλικά συστήματα.
Στο ίδιο πεδίο εντάσσονται η ίδρυση Διευθύνσεων Πολέμου σε όλα τα υπουργεία με σκοπό τον συντονισμό με το υπουργείο Εθνικής Αμυνας σε περίπτωση πολέμου, η κατασκευή καταφυγίων και μεγάλων κτιρίων αποθήκευσης τροφίμων σε όλη τη χώρα, η βελτίωση του εθνικού συστήματος συναγερμού κ.ά.
Στο πολιτικό πεδίο αναφέρονται οι πρωτοβουλίες της Αγκυρας για την ίδρυση ενός σουνιτικού άξονα χωρών της Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και της Ασίας με σκοπό την αντιμετώπιση των σχεδίων του Ισραήλ.
Η δήλωση του Χ. Φντάν, ο οποίος σε μία στημένη ερώτηση από τον Τούρκο δημοσιογράφο άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο απόκτησης πυρηνικού όπλου από την Τουρκία, μπορεί να αποδοθεί και σε μία προσπάθεια αποτροπής με σκοπό την αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης στρατιωτικής επίθεσης από πλευράς Ισραήλ.
Εμμεση παραδοχή
Ομως ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών με τη δημόσια έμμεση παραδοχή για απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τουρκία προκάλεσε το Ισραήλ το οποίο πλέον αντιμετωπίζει ως σίγουρο ενδεχόμενο τη στρατιωτική σύγκρουση με την Τουρκία. Και αυτό καθώς η απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τουρκία θεωρείται άμεση απειλή για την εθνική υπόσταση του Ισραήλ και σύμφωνα με το σχετικό ισραηλινό εθνικό δόγμα αυτή θα πρέπει να εξαλειφθεί πριν από τη ανάδυσή της.
Αυτό αποκαλύπτεται και από πολλές αναφορές και δηλώσεις θεσμών και αξιωματούχων του Ισραήλ, καθώς δείχνουν ότι η στρατιωτική αντιπαράθεση Ισραήλ – Τουρκίας δεν θα πρέπει να αποκλείεται ή, καλύτερα, θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη στη βάση της αποτροπής της προσπάθειας της Αγκυρας να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Πριν από μερικές ημέρες ο πρώην Ισραηλινός πρωθυπουργός Ν. Μπένετ, μιλώντας σε διάσκεψη εβραϊκών οργανώσεων στην Ιερουσαλήμ, είπε ότι η Τουρκία υπό τον πρόεδρο Ρ.Τ. Ερντογάν αποτελεί μια «νέα στρατηγική απειλή για το Ισραήλ», περιγράφοντας τον Τούρκο πρόεδρο ως «έναν εξεζητημένο και επικίνδυνο αντίπαλο, ο οποίος θέλει να περικυκλώσει το Ισραήλ», κάνοντας αναφορά μάλιστα σε έναν «άξονα» στην περιοχή, ο οποίος συνδέει την Τουρκία, το Κατάρ και τη Μουσουλμανική Αδελφότητα με τις πυρηνικές δυνατότητες του Πακιστάν.
Στο ίδιο μήκος κύματος έκανε δηλώσεις και ο πρώην αρχηγός της Μοσάντ (εθνική υπηρεσία πληροφοριών) του Ισραήλ Γ. Κοέν, ο οποίος κάλεσε τον πρωθυπουργό Νετανιάχου σε εγρήγορση τονίζοντας ότι ο πραγματικός εχθρός του Ισραήλ είναι η Τουρκία, η οποία δεν θα είναι εύκολη υπόθεση όπως το Ιράν. Επιπρόσθετα, έγιναν γνωστά και νέα στοιχεία σχετικά με την Εκθεση της Επιτροπής Ασφαλείας του Ισραήλ «Nagel» πέραν αυτών που δημοσιοποιήθηκαν τον Ιανουάριο του 2025.
Η Επιτροπή «Nagel» είναι μια ισραηλινή επιτροπή εμπειρογνωμόνων, η οποία υπέβαλε τον Ιανουάριο του 2025 έκθεση προς την ισραηλινή ηγεσία στην οποία προειδοποιούσε για την ανάγκη προετοιμασίας του Ισραήλ για πιθανή σύγκρουση με την Τουρκία, τονίζοντας την ανάγκη αύξησης του αμυντικού προϋπολογισμού και αναθεώρησης της στρατηγικής ασφαλείας, δεδομένων των περιφερειακών εξελίξεων. Στα νέα δημοσιοποιημένα στοιχεία της σχετικής έκθεσης εκφράζεται πλέον ανοιχτά η ανησυχία για τις δυνατότητες της Τουρκίας σε πυρηνικές δυνατότητες κάνοντας χρήση των πυρηνικών αποβλήτων από το πυρηνικό εργοστάσιο Ακούγιου.
Ειδικότερα αναφέρεται ότι η Τουρκία, η οποία αποτελεί μεγαλύτερη απειλή από το Ιράν, αλλάζει το δόγμα της και αναβαθμίζει τις δυνατότητές της στον υποβρύχιο πόλεμο κάνοντας αναφορά για τουρκικά πυρηνικά υποβρύχια τα οποία δύσκολα θα εντοπίζονται και θα αποτελούν το πρώτο στοιχείο αποτροπής της Τουρκίας. Επίσης γίνεται αναφορά στις δυνατότητες της Τουρκίας να αποκτήσει πυρηνικές κεφαλές για το πυραυλικό της πρόγραμμα, καθιστώντας την ικανή να θέσει σε κίνδυνο την υπόσταση του Ισραήλ. Τέλος, αφού αναφέρεται στις δυνατότητες της Τουρκίας να ξεπεράσει τα όρια της περιφερειακής δύναμης, τονίζει την ανάγκη το Ισραήλ να λάβει σχετικά μέτρα αμέσως μετά τη διευθέτηση του θέματος του Ιράν.
Σχετικά με τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Αγκυρας δεν έχει διαφύγει της προσοχής από χώρες της περιοχής η συμφωνία της Τουρκίας με τον Νίγηρα για συνεργασία στην εξόρυξη ορυκτών, αλλά και η προσέγγιση με το Πακιστάν. Υπενθυμίζεται ότι ο Νίγηρας διαθέτει κοιτάσματα ουρανίου, ενώ το Πακιστάν διαθέτει πυρηνικά όπλα. Η Τουρκία, αντιλαμβανόμενη ότι δεν μπορεί από μόνη της να αντιπαρατεθεί στρατιωτικά με το Ισραήλ, πέτυχε την θεμελίωση σχέσεων με σκοπό τη δημιουργία ενός σουνιτικού τόξου με χώρες της περιοχής οι οποίες συμμερίζονται τις ανησυχίες της Αγκυρας για τα ισραηλινά σχέδια. Αυτός είναι και ο λόγος της ξεκάθαρης πλέον σύγκλισης Τουρκίας, Συρίας, Κατάρ, Σαουδικής Αραβίας, Αιγύπτου, Πακιστάν και Σομαλίας.
Η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ καθιστά ξεκάθαρα πλέον ότι η αντιπαράθεση της Τουρκίας με το Ισραήλ ξεπερνά τα όρια της Γάζας και της Συρίας και επεκτείνεται και στη στρατηγικής σημασίας περιοχή του Κέρατος της Αφρικής, αφού η Τουρκία έχει μεταφέρει στη Σομαλία τις τελευταίες ημέρες μαχητικά αεροσκάφη F-16, μία ίλη αρμάτων τύπου Μ-48 Α5 Τ1 και Μ-60, καθώς και τρία πολεμικά πλοία (το μεγάλο αποβατικό πλοίο «Sancaktar», η φρεγάτα «Gediz» και η φρεγάτα «Bafra»), επιπλέον του τάγματος ειδικών δυνάμεων με το οποίο ενίσχυσε την στρατιωτική της δύναμη (TURKSOM) στο Μογκαντίσου το περασμένο έτος. Από τα παραπάνω συμπεραίνεται ότι το Ισραήλ επιχειρεί να ιδρύσει έναν συνασπισμό κρατών έναντι του σουνιτικού άξονα της Τουρκίας, ενώ παράλληλα το Τελ Αβίβ πιέζεται να αντιμετωπίσει την πυρηνική προοπτική της Τουρκίας αμέσως μετά το Ιράν.
* Αντιστράτηγος ε.α.
