Η νέα γενιά της μειονότητας δείχνει να είναι ένα βήμα μπροστά απ’ όλους. Ας μην προσπαθήσει να την καπελώσει κανένας. Ούτε να πανηγυρίσει που πήρε τη ζωή στα χέρια της. Μπορεί μόνη της να φέρει την αλλαγή
- του Μανώλη Κοττάκη
Παρακολουθώ με ενδιαφέρον τη φρενίτιδα που επικρατεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τον υβριδικό πόλεμο που επιχειρεί να οργανώσει η Αγκυρα κατά της Ελλάδος στη Θράκη. Με επισκέψεις στελεχών ακραίων κομμάτων που προσπαθούν να σκανδαλίσουν και να εξοργίσουν τον έμπειρο στις προβοκάτσιες τοπικό πληθυσμό. Με χειρονομίες όπως η έγερση χειρός με το σήμα των «Γκρίζων Λύκων» στην κεντρική πλατεία της Ξάνθης. Με βίντεο Τεχνητής Νοημοσύνης επίσης στα οποία «εικονίζονται» να διαδηλώνουν χιλιάδες μουσουλμάνοι με τη σημαία του αυτόνομου κράτους της Θράκης ανά χείρας. Με δηλώσεις του ίδιου του Τούρκου προέδρου περί «τουρκικής μειονότητας».
Τα πράγματα όμως δεν είναι ακριβώς έτσι. Κάτι έχει αρχίζει να αλλάζει. Οχι επειδή κάναμε κάτι σπουδαίο εμείς που πρέπει να επαινεθεί, αλλά γιατί κάτι αλλάζει ριζικά μέσα στη νεολαία της μειονότητας, η οποία σταδιακά «γυρίζει με τακτ τις πλάτες της» στους μηχανισμούς του τουρκικού κράτους στη Θράκη. Συμβαίνουν τρία τινά ταυτόχρονα:
Το πρώτο είναι ότι προϊόντος του χρόνου η μειονότητα καταλαβαίνει τα ευεργετήματα της ιδιότητας του Ευρωπαίου πολίτη με ελληνικό διαβατήριο. Οι μειονοτικοί Ελληνες πολίτες του κόσμου έχουν στις τσέπες τους ευρώ τα οποία είναι απείρως περισσότερα και ισχυρότερα από τη δοκιμαζόμενη τουρκική λίρα. Βλέπουν τους Τούρκους πολίτες που επισκέπτονται κάθε Σαββατοκύριακο κατά χιλιάδες την Αλεξανδρούπολη για να αγοράσουν φθηνά παιχνίδια στα Jumbo, φθηνά κινητά και iPads από τον «Γερμανό», είδη ένδυσης (που στην Τουρκία είναι τρεις φορές πιο ακριβά) και αντιλαμβάνονται ότι η Ελλάς είναι η γη της Επαγγελίας μπροστά σε μια Τουρκία που διχάζεται στο πρώτο μήνυμα της αοιδού Χανισέ για την παιδική φτώχεια.
Η Τουρκία πάει καλά γεωπολιτικά, αλλά ένα μεγάλο τμήμα της λαϊκής της τάξης όχι. Οι Ελληνες μειονοτικοί καταλαβαίνουν επίσης πόσο εύκολα είναι τα ταξίδια στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες με την ταυτότητα ή το διαβατήριο του Ελληνα πολίτη. Χωρίς βίζα, διασυνοριακούς ελέγχους και ποινικά μητρώα της Συνθήκης Σένγκεν. Η ιδιότητα του Ευρωπαίου πολίτη στον κόσμο της ρευστότητας εκτιμάται και αναγνωρίζεται σιωπηρώς από τους νέους της μειονότητας.
Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή που είναι σε εξέλιξη είναι η χαλάρωση των δεσμών με το τουρκικό κράτος. Η νεολαία της μειονότητας δεν επιθυμεί σουλτάνο πάνω από το κεφάλι της. Και αν σουλτάνο θεωρεί το τουρκικό προξενείο, δεν θέλει πάνω από το κεφάλι του τον πρόξενο. Δεν είναι τυχαίο ότι ο φιλελεύθερος βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και τέως της Ν.Δ. Ιλχάν Αχμέτ, ο οποίος κατήγγειλε ανοικτά τις παρεμβάσεις του προξενείου, κατάφερε να εκλεγεί βουλευτής εναντίον της θελήσεώς του. Μαζί με τον φιλελεύθερο Ευριπίδη Στυλιανίδη. Και εδώ οι συγκρίσεις είναι καταλυτικές.
Η καθημερινή παρακολούθηση των «νέων» της γείτονος από τα δορυφορικά «πιάτα» και η ενημέρωση της νεολαίας για φυλακίσεις πολιτικών αντιπάλων του Τούρκου προέδρου καθώς και δημοσιογράφων κάνει πολύ σκεπτική μια γενιά που μεγάλωσε μέσα σε συνθήκες απόλυτης ελευθερίας στην Ελλάδα. Κάτι που εμπεδώνεται στη διαδρομή του χρόνου με ριζικές αλλαγές στο δικαιικό μας σύστημα. Ενώ έως το 2017 το Κοράνι και το ιερονομικό δίκαιο ίσχυαν παντός άλλου στις οικογενειακές υποθέσεις (διαζύγια, κληρονομιές, επιμέλειες κ.λπ.). από το 2017 που δόθηκε ελεύθερο δικαίωμα στη μειονότητα να επιλέγει μεταξύ του ελληνικού αστικού νόμου και του ισλαμικού νόμου της σαρίας το τοπίο άλλαξε ριζικά. Οι μισοί, ίσως και περισσότεροι, πηγαίνουν στα ελληνικά δικαστήρια για να πάρουν διαζύγιο αντί του μουφτή. Η ελευθερία της Ελληνικής Δημοκρατίας άρχισε να τους γίνεται ανεκτίμητη και οι κραυγές των έμμισθων πρακτόρων του προξενείου… απωθητικές.
Πέραν αυτών, καταγράφεται μια αξιοσημείωτη αλλαγή στη μειονοτική εκπαίδευση και στα ζητήματα των θρησκευτικών ελευθεριών. Στην εκπαίδευση παρατηρείται μια στροφή των νέων από τα μειονοτικά στα μεικτά δημόσια σχολεία στα οποία γίνονται σεβαστές οι ιδιαιτερότητες κάθε εθνοτικής ομάδας. Για παράδειγμα, οι απουσίες μουσουλμάνων μαθητών από δημόσια σχολεία στα οποία σπουδάζουν από κοινού με χριστιανούς είναι δικαιολογημένες κατά την περίοδο του Ραμαζανίου. Και τούτο διότι η θρησκεία επιβάλλει διαρκή γεύματα τη νύχτα, με συνέπεια οι μαθητές να είναι άυπνοι κάθε πρωί.
Η διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών γίνεται από τους μουσουλμάνους ιεροδιδασκάλους που αποφοιτούν είτε από το Ιεροσπουδαστήριο είτε από το Τμήμα Ισλαμικών Σπουδών της Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης. Ο Τούρκος υπουργός Παιδείας διαμαρτυρήθηκε στην ομόλογό του Σοφία Ζαχαράκη για το λουκέτο σε μειονοτικά σχολεία όπου φοιτούσαν ελάχιστοι μαθητές και απαίτησε να μένουν ανοικτά δαπάναις του ελληνικού κράτους ακόμα και με ελάχιστους μαθητές. Εκείνη όμως σωστά του αντέτεινε ότι με το ίδιο ακριβώς σκεπτικό κλείνουν σε όλη την Ελλάδα και χριστιανικά σχολεία, δεν πρόκειται για κάποια πολιτική διακρίσεων κατά της μειονότητας. Τελευταίο, αλλά όχι έλασσον.
Η εκλογή των θρησκευτικών λειτουργών της μειονότητας. Η Αγκυρα απαιτούσε εκλογή με πάνδημη συμμετοχή όλων των μελών της μειονότητας και διαμαρτυρόταν γιατί στο παρελθόν εμπλέκετο στην εκλογή του μουσουλμάνου θρησκευτικού λειτουργού ο χριστιανός περιφερειάρχης. Με το νέο νομοθετικό πλαίσιο που συνέταξε ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Γιώργος Καλαντζής η εκλογή γίνεται από ειδικό αμιγές εκλεκτορικό σώμα 34 μουσουλμάνων χωρίς εμπλοκή αλλόθρησκου. Η διαδικασία είναι ανοικτή μέχρι τέλους και υποψηφιότητα μπορεί να υποβάλει οιοσδήποτε έχει τα ελάχιστα τυπικά προσόντα. Η εκλογή του νέου μουφτή Διδυμοτείχου έγινε με αυτό το νέο εκλεκτορικό σώμα και η τουρκική προπαγάνδα εξουδετερώθηκε μέσα στην αμηχανία της. Βεβαίως δεν είναι όλα τέλεια στη Θράκη, υπάρχουν ακόμη μεγάλες τρύπες, ειδικώς στο κρίσιμο ζήτημα των αγοραπωλησιών ακινήτων. Αλλά δεν είναι και εντελώς μαύρα.
Καταληκτικά: Υπάρχει αχτίδα φωτός στη Θράκη. Η νέα γενιά της μειονότητας δείχνει να είναι ένα βήμα μπροστά απ’ όλους. Ας μην προσπαθήσει όμως να την καπελώσει κανένας. Ούτε να πανηγυρίσει που πήρε τη ζωή στα χέρια της. Μπορεί μόνη της να φέρει την αλλαγή. Χωρίς προστάτες, Ελληνες ή Τούρκους. Με κοινό βηματισμό μόνον με το σύνοικο χριστιανικό στοιχείο. Στον 21ο αιώνα οι συνθέσεις και οι υπερβάσεις γίνονται στη βάση, όχι στην κορυφή.
