Σαφείς οι επιπτώσεις από τη νέα κρίση στη Μ. Ανατολή στην ενεργειακή ασφάλεια, στη ναυτιλία, στον τουρισμό, στις επενδύσεις
Οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, μετά την επίθεση του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης, συνιστούν μια επικίνδυνη κλιμάκωση με πολλαπλές γεωπολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις. Για την Ελλάδα η συγκυρία αυτή είναι μια άμεση πρόκληση με σαφείς επιπτώσεις στην οικονομία, στην ενεργειακή ασφάλεια και τη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής.
Πρώτα και κύρια, το ζήτημα της ενεργειακής ακρίβειας επανέρχεται στο προσκήνιο με οξύ τρόπο. Κάθε στρατιωτική ανάφλεξη που εμπλέκει το Ιράν, μια χώρα με καθοριστικό ρόλο στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου και στις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς, δημιουργεί έντονες πιέσεις στις διεθνείς τιμές. Ηδη από την πρώτη στιγμή της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή αυξήθηκε η τιμή του πετρελαίου ενώ, εφόσον διαρκέσει αυτή η νέα κρίση, τότε το βαρέλι μπορεί να φτάσει και να ξεπεράσει τα 100 δολάρια.
Για την Ελλάδα, που εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από εισαγόμενους υδρογονάνθρακες, η άνοδος των τιμών σημαίνει αυξημένο κόστος παραγωγής, μεταφορών και λειτουργίας των επιχειρήσεων. Ο πληθωρισμός ενδέχεται να αναζωπυρωθεί, περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και επιβαρύνοντας τη μεσαία τάξη. Παράλληλα, η ναυτιλία μας βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο σταυροδρόμι.
Οταν στρατιωτικές επιχειρήσεις εξελίσσονται σε θαλάσσιες ζώνες με έντονη εμπορική δραστηριότητα, αυξάνονται τα ασφάλιστρα κινδύνου, αναθεωρούνται δρομολόγια και ενισχύεται η αβεβαιότητα. Αν κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ, αυτό σημαίνει ένα ισχυρό πλήγμα στο διεθνές εμπόριο με δυσάρεστες συνέπειες και στο κομμάτι της οικονομίας. Αν αυτή η κρίση δεν λήξει άμεσα, κινδυνεύει και η πορεία του ελληνικού τουρισμού.
Η διεθνής κοινή γνώμη συχνά αντιλαμβάνεται τη Μεσόγειο ως ενιαίο γεωπολιτικό χώρο. Εικόνες στρατιωτικών επιχειρήσεων και πυραυλικών επιθέσεων στην ευρύτερη περιοχή μπορούν να επηρεάσουν την ψυχολογία των ταξιδιωτών, ιδιαίτερα από αγορές εκτός Ευρώπης. Η εμπειρία έχει δείξει ότι η αίσθηση ασφάλειας είναι καθοριστικός παράγοντας στην επιλογή προορισμού ή μίας κρουαζιέρας.
Επιπλέον, οι εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις με χώρες της Μέσης Ανατολής ενδέχεται να επιβραδυνθούν. Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει επενδύσει στρατηγικά στη διεύρυνση των οικονομικών της δεσμών στην περιοχή. Μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να «παγώσει» επενδυτικά σχέδια, να επηρεάσει εξαγωγές και να περιορίσει τη ρευστότητα σε αγορές με τις οποίες έχουμε αναπτύξει σημαντική συνεργασία.
Παράλληλα, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος μίας περαιτέρω διάχυσης της κρίσης και εμπλοκής και άλλων χωρών που σήμερα είναι μακριά από το μέτωπο των πολεμικών επιχειρήσεων. Γενικά η κατάσταση είναι εξαιρετικά απρόβλεπτη και κανείς δεν ξέρει ποια μπορεί να είναι η επόμενη μέρα.
Σε περιόδους διεθνούς έντασης η ψυχραιμία και η διορατικότητα είναι απαραίτητες. Αυτή τη στιγμή είναι αναγκαίο η Ελλάδα να ασκήσει διπλωματικές πιέσεις για να λήξει ο πόλεμος το ταχύτερο δυνατό. Τέλος, το στοίχημα σήμερα είναι να προστατεύσουμε τη δημοσιονομική σταθερότητα, να στηρίξουμε την επιχειρηματικότητα και να ενισχύσουμε την κοινωνική συνοχή.
*Πρόεδρος ΕΕΑ, επίτιμος διδάκτορας ΠΑ.ΠΕΙ. και Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών
