Η Halkbank είναι κρατική τράπεζα της Τουρκίας που «ξέπλυνε» 20 δισ. δολάρια του Ιράν. Υπάρχουν φωνές στην Τουρκία που λένε ότι αυτό δεν έγινε χωρίς κέρδος για την οικογένεια του Τούρκου προέδρου
Η Halkbank είναι κρατική τράπεζα της Τουρκίας, η οποία, επειδή δεν είναι συνδεδεμένη με το διεθνές τραπεζικό σύστημα, χρησιμοποιήθηκε από τον Ερντογάν για να εξυπηρετήσει τις συναλλαγές του Ιράν, παρακάμπτοντας τις κυρώσεις που είχαν επιβάλει οι ΗΠΑ στο τραπεζικό σύστημα του Ιράν.
Η συγκεκριμένη τράπεζα «ξέπλυνε» είκοσι δισεκατομμύρια δολάρια του Ιράν, ενώ υπάρχουν φωνές στην Τουρκία που λένε ότι αυτό δεν έγινε χωρίς κέρδος για την τράπεζα αλλά και για την οικογένεια Ερντογάν. Αλλωστε, ο Τούρκος πρόεδρος δεν έκανε αυτήν την εξυπηρέτηση στο Ιράν για την… ψυχή του πατέρα του…
Η υπόθεση μπήκε στο στόχαστρο της Δικαιοσύνης των ΗΠΑ όταν ο «ενδιάμεσος» αυτής της διαδικασίας, ο Ιρανοαζέρος Reza Zarrab, που του είχε χορηγηθεί και τουρκική υπηκοότητα, συνελήφθη στις ΗΠΑ και τα είπε όλα στις αμερικανικές Αρχές. Στη συνέχεια εκλήθη στις ΗΠΑ και συνελήφθη και ο Μεχμέτ Χακάν Αττίλα, πρώην αναπληρωτής γενικός διευθυντής της Halkbank, ο οποίος παρέδωσε στοιχεία στις αμερικανικές Αρχές για την υπόθεση.
Με βάση τα στοιχεία που κατέθεσαν και προσκόμισαν οι ανωτέρω, ο νομικός εκπρόσωπος του υπουργείου Δικαιοσύνης είπε στο Ανώτατο Δικαστήριο τον Ιανουάριο του 2023, που είχε προσφύγει η τουρκική τράπεζα, επικαλούμενη ασυλία, ότι μία απόφαση υπέρ της Halkbank θα επέτρεπε σε οποιαδήποτε ξένη κρατική εταιρία να μετατραπεί σε μηχανισμό αποφυγής των ομοσπονδιακών αδικημάτων, «να παρεμβαίνει στις εκλογές μας, να κλέβει πυρηνικά μυστικά ή, όπως εδώ, να παρακάμπτει τις κυρώσεις μας και να διοχετεύει δισεκατομμύρια δολάρια σε μια χώρα στην οποία έχει επιβληθεί εμπάργκο».
Σημειώνεται ότι οι αμερικανικές εισαγγελικές Αρχές κατηγορούν τη Halkbank ότι μετέτρεπε τα έσοδα από την πώληση πετρελαίου σε χρυσό και στη συνέχεια σε μετρητά για να εξυπηρετεί ιρανικά συμφέροντα, ενώ συνέτασσε πλαστά έγγραφα περί αποστολής τροφίμων για να δικαιολογεί τη μεταφορά των πετρελαϊκών εσόδων. Λένε επίσης ότι η Halkbank βοήθησε το Ιράν να μεταφέρει κρυφά 20 δισ. δολάρια, εκ των οποίων τουλάχιστον το 1 δισ. νομιμοποιήθηκε μέσω του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Τα υπόλοιπα, που αφορούν τη διαδικασία ενός είδους συμβιβασμού μεταξύ των ΗΠΑ και της Τουρκίας, τα πληροφορούμαστε από την τουρκική εφημερίδα «Birgün»: «Στην υπόθεση Halkbank, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη στις ΗΠΑ από το 2019, έχει προκύψει αναστολή της διαδικασίας επιβολής κυρώσεων για 90 ημέρες. Ο αναπληρωτής πρόεδρος του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (CHP) Deniz Yavuzyılmaz δήλωσε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει 10 όρους, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης των δραστηριοτήτων της τράπεζας από ανεξάρτητο ελεγκτή, και είπε: “Οι ΗΠΑ έπαιξαν το χαρτί της υπόθεσης Halkbank, για να ελέγξουν τη στάση της Τουρκίας στο Μεσανατολικό”.
Μια νέα εξέλιξη σημειώθηκε στην υπόθεση Halkbank, η οποία απασχολεί τις δικαστικές Αρχές στις ΗΠΑ από το 2019. Με βάση τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ των μερών, η ποινική υπόθεση έχει ανασταλεί για 90 ημέρες και αναφέρεται ότι οι δραστηριότητες της τράπεζας θα παρακολουθούνται από ανεξάρτητο ελεγκτή. Ο αναπληρωτής πρόεδρος του CHP Deniz Yavuzyılmaz δήλωσε: “Οι ΗΠΑ έπαιξαν το ‘χαρτί της υπόθεσης Halkbank’! Από αυτή την άποψη, το AKP θα συνεχίσει να ενεργεί ως εκτελεστής της πολιτικής της Αμερικής στη Μέση Ανατολή”».
Σε δήλωσή του στον λογαριασμό του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Yavuzyılmaz του CHP επέστησε την προσοχή στην αναστολή της υπόθεσης Halkbank από τις ΗΠΑ για 90 ημέρες υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Ο Yavuzyılmaz, ισχυριζόμενος ότι η συμφωνία σχετικά με τις κατηγορίες κατά της Halkbank για «παραβίαση των ιρανικών κυρώσεων και ξέπλυμα χρήματος» ήταν δυνατή λόγω του ρόλου της Αγκυρας στη διαδικασία απελευθέρωσης Ισραηλινών ομήρων που κρατούνται από τη Χαμάς, αποκάλυψε τους 10 όρους που παρουσίασαν οι ΗΠΑ.
Ο Yavuzyılmaz απαρίθμησε τους όρους της συμφωνίας ως εξής:
• Η Halkbank θα προσλάβει έναν ειδικό σε θέματα ξεπλύματος χρήματος και συμμόρφωσης.
• Αυτός ο ειδικός θα διευκολύνει την επικοινωνία με τις αμερικανικές Αρχές.
• Θα εξετάσει όλους τους λογαριασμούς της Halkbank.
• Στον ειδικό θα παρασχεθούν όλες οι ζητούμενες πληροφορίες, έγγραφα και αρχεία.
• Η Halkbank θα αποστασιοποιηθεί από την ιρανική κυβέρνηση, τους Ιρανούς ή τις σχετικές οντότητες.
• Οποιαδήποτε αιτήματα χρηματοοικονομικών συναλλαγών από το Ιράν θα αναφέρονται στις ΗΠΑ.
• Η Halkbank θα παραιτηθεί από όλα τα δικαιώματα επί των περιουσιακών στοιχείων του Reza Zarrab και θα συνεργαστεί πλήρως εάν οι ΗΠΑ παγώσουν ή κατασχέσουν αυτά τα περιουσιακά στοιχεία.
• Ο ειδικός θα ετοιμάσει την έκθεσή του εντός 90 ημερών.
• Εάν η έκθεση του εμπειρογνώμονα είναι αρνητική, η Halkbank θα κληθεί να παράσχει εξηγήσεις.
• Εάν η εξήγηση δεν είναι ικανοποιητική, η συμφωνία θα ακυρωθεί και η νομική διαδικασία θα ξεκινήσει από την αρχή.
Ο Yavuzyılmaz έκανε την ακόλουθη δήλωση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Οι ΗΠΑ έπαιξαν το “χαρτί της υπόθεσης Halkbank”! Σε απάντηση στις κατηγορίες κατά της κυβέρνησης του AKP σχετικά με παραβίαση των ιρανικών κυρώσεων και ξέπλυμα χρήματος, επιτεύχθηκε συμφωνία για την αναστολή της τρέχουσας δίωξης στις ΗΠΑ για 90 ημέρες υπό ορισμένες προϋποθέσεις, με την προϋπόθεση ότι η Halkbank δεν θα εμπλακεί ξανά σε τέτοιες δραστηριότητες και λόγω των προσπαθειών της να εξασφαλίσει την απελευθέρωση Ισραηλινών ομήρων που κρατούνται από τη Χαμάς.
Ποιες είναι λοιπόν αυτές οι προϋποθέσεις; Η Halkbank θα προσλάβει έναν ειδικό για ξέπλυμα χρήματος και συμμόρφωση. Αυτός ο εμπειρογνώμονας θα διευκολύνει την επικοινωνία με τις Αρχές των ΗΠΑ. Θα εξετάσει όλους τους λογαριασμούς της Halkbank. Στον εμπειρογνώμονα θα παρέχονται όλες οι ζητούμενες πληροφορίες, έγγραφα και αρχεία. Η Halkbank θα απέχει από την ιρανική κυβέρνηση, τους Ιρανούς ή τις σχετικές οντότητες. Εάν ένα αίτημα για οικονομικές συναλλαγές προέρχεται από το Ιράν, θα αναφέρεται στις ΗΠΑ.
Η περιουσία
Η Halkbank θα παραιτηθεί από όλα τα δικαιώματα επί των περιουσιακών στοιχείων του Reza Zarrab. Θα συνεργαστούν πλήρως σε περίπτωση που οι ΗΠΑ παγώσουν ή κατασχέσουν αυτά τα περιουσιακά στοιχεία. Ο εμπειρογνώμονας θα ετοιμάσει την έκθεσή του εντός 90 ημερών. Εάν η έκθεση του εμπειρογνώμονα είναι αρνητική, η Halkbank θα κληθεί να παράσχει εξηγήσεις. Εάν η εξήγηση δεν είναι ικανοποιητική, θα είναι μια νέα αρχή. Η συμφωνία θα ακυρωθεί. Η αγωγή θα συνεχιστεί! Σε αυτό το πλαίσιο, το AKP θα συνεχίσει να ενεργεί ως εφαρμοστής της πολιτικής της Αμερικής στη Μέση Ανατολή!»
Εμείς να μείνουμε στους δύο από τους δέκα όρους, τους εξής:
• Θα εξετάσει όλους τους λογαριασμούς της Halkbank.
• Στον ειδικό θα παρασχεθούν όλες οι ζητούμενες πληροφορίες, έγγραφα και αρχεία.
Αυτό σημαίνει ότι ο εμπειρογνώμων, που θα διαθέτει τα στοιχεία που θα βρίσκει στις αμερικανικές Αρχές, αφού εξετάσει όλους τους λογαριασμούς, θα βρει και τη διαδρομή των χρημάτων που πήγαν στην ηγεσία και σε πολιτικούς της Τουρκίας. Γι’ αυτό ο επόμενος όρος λέει ότι στον εμπειρογνώμονα θα παρασχεθούν όλες οι ζητούμενες πληροφορίες, έγγραφα και αρχεία. Με άλλα λόγια, ναι, οι αμερικανικές Αρχές μπορεί να διαθέτουν στοιχεία για να ελέγχουν τη συμπεριφορά του Ερντογάν, όμως τώρα είναι εξαιρετικά πιθανόν να αποκτήσουν και ντοκουμέντα που τον καίνε. Οπότε…
