★ Στην ιστοσελίδα «Όγδοο» τα 20 Ιουλίου 2024, διαβάζω το παρακάτω διαμαντάκι του κ. Χρήστου Ασημακόπουλου, που αναφέρεται στο τραγούδι «Καλοκαίρι» του Διονύση Σαββόπουλου.
Απολαύστε το:
Το «Καλοκαίρι», είναι ένα τραγούδι υπέροχο, γεμάτο εικόνες, γεύσεις, αρώματα και ήχους καλοκαιρινούς, ένα ψηφιδωτό με όλα τα πρόσωπα του καλοκαιριού. Ανάλογα με την ηλικία μας αλλάζει και ο τρόπος που το κοιτάζουμε, αλλάζει ως και η διάρκειά του.
Από αχανές φρεσκοθερισμένο σταροχώραφο που τρέχουμε ανεμπόδιστοι και ορμητικοί μεταμορφώνεται σε μια σταλιά αυλή που ίσα, ίσα χωράει έναν αγχωμένο βηματισμό.
Η απόλυτη ανεμελιά, η χαρά και οι παιδικές και νεανικές μνήμες του καλοκαιριού, των πρώτων ερώτων σταδιακά με τη μαεστρία του μέγα αφηγητή Σαββόπουλου δίνουν τη θέση τους στην αγωνία του χρόνου που περνάει.
Σταδιακά οι εικόνες και οι ήχοι αλλάζουν, δεν είναι ο παφλασμός των κυμάτων πια που ακούγεται αλλά ήχοι σκληροί, μηχανικοί, το εκτυφλωτικό φως του καλοκαιριού γίνεται βασανιστικό και ο φόβος του θανάτου φωλιάζει στην καρδιά.
Δεν είναι πια ένα τραγούδι, ωδή στη χώρα του ήλιου και των διακοπών, αλλά ένα ρέκβιεμ για τη χαμένη αθωότητα και τον χρόνο που ανεπαισθήτως κύλησε .
Ωστόσο τίποτε δεν τελειώνει, όλα αρχίζουν και πάλι από την αρχή αρκεί τα δικά σου τα μάτια, αν δεν είναι θαμπωμένα από τη θλίψη, να θέλουν να τα δουν να ξαναρχίζουν.
Είναι άραγε το κόκκινο της δύσης αυτό που αντικρύζω ή μήπως της ανατολής;
Καλοκαίρι μες στα κόκκινα της δύσης του ανατέλλει
Το τραγούδι κυκλοφόρησε το 1989 και περιέχεται στον δίσκο «Κούρεμα»,. Με έναν ιδιαίτερο τρόπο, όμως, σχετίζεται άμεσα με το «Βρώμικο Ψωμί».
Όπως έχει αφηγηθεί ο δημιουργός (και έχει δημοσιευθεί στο site του ΕΡΤ echo) σε τηλεοπτική του συνέντευξη, εκείνος «με το άσπρο κράνος που μας ξέρει», είναι η ίδια συμβολική φιγούρα που έχει αποτυπωθεί φωτογραφικά στο οπισθόφυλλο του δίσκου «Βρώμικο Ψωμί». «Είναι το ίδιο πρόσωπο», λέει ο Σαββόπουλος. «Είναι ο θάνατος. Αυτός με ένα άσπρο κράνος που έρχεται. Δεν βλέπεις το πρόσωπό του. Σκύβει και σου λέει κάτι».
Καλοκαίρι, η γαλάζια προκυμαία θα σε φέρει
καλοκαίρι καρεκλάκια, πετονιές μες στο πανέρι
μες στη βόλτα αυτού του κόσμου που μας ξέρει
καλοκαίρι πλάι στα μέγαρα, στις τέντες με τ’ αγέρι
καλοκαίρι με χρυσούς ανεμιστήρες μεταφέρει
την βανίλια με το δίσκο του στο χέρι
την κοψιά μιας προτομής μες στο παρτέρι
καλοκαίρι μ’ ανοιχτό πουκαμισάκι στα ίδια μέρη
Καλοκαίρι με μισόκλειστες τις γρίλιες μεσημέρι
καλοκαίρι καθρεφτάκια και μια θάλασσα που τρέμει
στο ταβάνι και τους γύψους μεσημέρι
καλοκαίρι με τον κούκο μες στα πεύκα και στ’ αμπέλι
καλοκαίρι στόμα υγρό, μικροί λαγώνες, καλοκαίρι
με τη φέτα το καρπούζι στο ‘να χέρι
με φιλιά μισολιωμένα, καλοκαίρι
καλοκαίρι λίγες φλούδες στης κουζίνας το μαχαίρι
Καλοκαίρι του σκυμμένου θεριστή του τυφλοχέρη
καλοκαίρι με βαριά μοτοσικλέτα μες τα σκέλη
τους φακούς του ανάβει μέρα μεσημέρι
καλοκαίρι όλο πίσσα και κατράμι καλοκαίρι
καλοκαίρι με τον ρόγχο του air condition μεσημέρι
φαλακροί μες στις σακούλες μας σαν γέροι
εκεινού με τ’ άσπρο κράνος που μας ξέρει
καλοκαίρι μια οσμή νεκροθαλάμου, καλοκαίρι
Καλοκαίρι στην αρχή σαν έγχρωμο έργο στην Ταγγέρη
αλλά εν τέλει με του κάτω κόσμου το έγκαυμα στο χέρι
την λαχτάρα του στον κόσμο περιφέρει
καλοκαίρι στον χαμό του οδηγημένο και το ξέρει
καλοκαίρι τόσο ώριμο που πέφτοντας προσφέρει
μια πλημμύρα των καρπών, στάρι και μέλι
στον σπασμό του το απόλυτο το αστέρι
καλοκαίρι μες στα κόκκινα της δύσης του ανατέλλει.
Είναι γεγονός ότι στο σύνολό του το πασίγνωστο αυτό τραγούδι του, πλέον αείμνηστου, Νιόνιου, παρουσιάζει την καλή πλευρά του καλοκαιριού, που ήδη έχει αρχίσει. Οι εικόνες που περιγράφει είναι γνωστές σχεδόν σε όλους μας. Όμως εδώ διακρίνουμε μία… σοβιετικού τύπου προπαγάνδα υπέρ του καλοκαιριού.
Διότι, φίλοι μου, καλά τα πουκαμισάκια, ωραίες οι φέτες το καρπούζι και όλα όσα περιγράφονται στο τραγούδι. Όμως υπάρχει και η άλλη όψη του ιδίου νομίσματος. Δηλαδή του νομίσματος που λέγεται «καλοκαίρι».
Ας δούμε λοιπόν μερικούς παράγοντες που ο Νιόνιος τους αποσιώπησε.
Ζέστη: Θα πείτε ναι, αλλά και τον χειμώνα έχει κρύο. Σωστά, όμως το χειμώνα το κρύο αντιμετωπίζεται. Φοράς ένα πουλόβερ, φοράς δύο πουλόβερ, φοράς δύο παλτά, ρίχνεις 5 κουβέρτες το βράδυ, βάζεις και μια θερμοφόρα και κοιμάσαι σαν πουλάκι. Το καλοκαίρι τι θα κάνεις; Θα βγάλεις το δέρμα σου; Διότι ούτε οι ανεμιστήρες ούτε, πολύ περισσότερο, τα κλιματιστικά σου εξασφαλίζουν έναν άνετο ύπνο και το πιό πιθανό είναι να (προσπαθήσεις) κοιμηθείς μέσα σε ένα λουτρό ιδρώτα. Αλήθειες αναμφισβήτητες!
Κουνούπια: Δεν μπορεί, θα σας έχουν καταφάει κάποτε. Βέβαια μπορεί ο ζηλιάρης σύζυγος κύριος Ορέστης Καλλιγαρίδης να λέει στην σύζυγό του Ρένα (Μάρω Κοντού – ολόθερμα περαστικά της) στα «Κίτρινα γάντια», ότι αν σε τσιμπήσει ένα κουνούπι ξύνεσαι μία, ξύνεσαι δύο και περνάει, αλλά δεν είναι έτσι.
Μα θα πείτε βάζουμε και φιδάκι στη βεράντα και ταμπλέτες στη κρεβατοκάμαρα. Και επειδή; Η μελέτη της παγκόσμιας ιστορίας, έχει δείξει ότι ουδέποτε άνθρωπος άναψε φιδάκι και είδε ήσυχος μουντιάλ στην βεράντα του. Εξ’ άλλου αξιόπιστοι μάρτυρες, διαβεβαιώνουν ότι έχουν εντοπίσει κουνούπια να κάθονται πάνω στο φιδάκι και λίγο προ της φωτιάς.
Βέβαια υπάρχουν και τα απωθητικά υγρά, τα οποία μάλλον… προσελκύουν τα ενοχλητικά έντομα.
Μυρμήγκια: Αξιοθαύμαστα έντομα, τα οποία μπορούν να εμφανισθούν από το πουθενά, ξαφνικά και από μη αναμενομένη κατεύθυνση. Για αφήστε ένα τόσο δα ψιχουλάκι σ’ ένα μέρος της βεράντας σας και θα δείτε για πότε θα κάνουν επέλαση οι λογχοφόροι της Βεγγάλης υπό μορφή μυρμηγκιών. Ή αφήστε μία φέτα φαγωμένο καρπούζι, αυτό του Σαββόπουλου, και ελάτε να το συζητήσουμε.
Σφήκες: Θα πείτε πού θα βρεθούν σφήκες; Για μαγειρέψτε κοτόπουλο και αφήστε ανοικτή την πόρτα της κουζίνας και ελάτε να τα πούμε.
Τσούχτρες: Παραλείπει επιμελώς να τις αναφέρει ο Σαββόπουλος, αλλά είναι μία καλοκαιρινή πληγή. Μπορεί να μην είναι σαν τα κουνούπια, αλλά όταν ενσκήψουν, απαγορεύουν την παραβίαση της ΑΟΖ από λουομένους. Εδώ να προσθέσουμε και τους εσχάτως αφιχθέντες λαγοκέφαλους…
Βαγγέλης: Είναι απορίας άξιον το πόσοι Βαγγέληδες υπάρχουν ανά την Ελληνική επικράτεια. Σε οποίον τουριστικό προορισμό, ορεινό ή θαλάσσιο, πας τα «καρπούζια του Βαγγέλη» θα σε ξυπνήσουν είτε πρωί, είτε μεσημέρι. Ασφαλώς δεν είναι όλοι αυτοί Βαγγέληδες, αλλά μάλλον θα πρόκειται για επιχειρήσεις φρανσάϊζ… Γίναμε Ευρώπη φίλοι μου!
Μπύρες: Παγωμένες συνοδευόμενες από κάποιο πιτόγυρο είναι μία πανδαισία. Αλλά! Υπάρχει ένα «αλλά», που όλα τα χαλά. Πίνουμε τις μπύρες οι οποίες αμέσως μετουσιώνονται σε ιδρώτα και στο… «άλλο», ενώ κάποια στιγμή τη νύχτα έχεις κορακιάσει για νερό, διότι σύμφωνα και με την Κατερίνα Κούκκα, έριξες στο κορμί σου σπίρτο και πυρολύθηκες.
Αυτά είναι μερικά, διότι μπορεί να υπάρχουν και άλλα, από τα οποία κάνουν το «Καλοκαιράκι» του Διονύση Σαββόπουλου να μη είναι τόσο ρόδινο.
Βέβαια αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι μία εποχή, που βοηθάει στην χαλάρωση και την ξεκούραση, οπότε ας την απολαύσουμε.
Εμείς σας ευχόμαστε
Και δίνουμε …
…και συγκεκριμένα την Δευτέρα στις 21 Σεπτεμβρίου, με όλους σας κοντά μας.
