Σήμερα, 31 Οκτωβρίου -για όσους δεν το ξέρετε- είναι η Παγκόσμια Ημέρα της Αποταμίευσης. Μια ημέρα που στους κάπως μεγαλύτερους γεννά μια γλυκιά νοσταλγία, ειδικά σε όσους μεγάλωσαν σε εποχές όπου ο κουμπαράς ήταν σύμβολο υπευθυνότητας, υπομονής και ονείρων. Ηταν μια ημέρα που στα σχολεία μιλούσαμε για το «Φασούλι το φασούλι, γεμίζει το σακούλι», με τη λαϊκή σοφία και ποίηση να θυμίζει τη σπουδαιότητα της αποταμίευσης όχι μόνο σε χρήμα, αλλά και σε αξίες, συνήθειες και προσδοκίες.
Στη βιβλιοθήκη μου (τον θωρώ τώρα που γράφω) στέκει πάντα ο μπλε, μεταλλικός κουμπαράς, με τον λογότυπο του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, που άνοιγε μόνο με ειδικό κλειδί.
Ηταν το βραβείο μου για την πρωτιά στην έκθεση με θέμα «Αποταμίευση», που σήμαινε ένας κουμπαράς και μια κατάθεση τριάντα (30) δραχμών σε ένα μπλε μαύρο βιβλιάριο καταθέσεων. Σε όλα τα σχολεία της Ελλάδος δινόταν από ένα τέτοιο βιβλιάριο και το κέρδιζε όποιος μαθητής της Εκτης τάξης έγραφε την καλύτερη έκθεση. Το έχω ακόμη το βιβλιάριο.
Ποτέ μου δεν κατέθεσα ούτε μια δραχμή περισσότερη, ούτε πείραξα το τριαντάρι. Αραγε πόσα χρήματα είναι σήμερα; Μα τι λέω; Ούτε το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο υπάρχει ούτε η δραχμή!
Θυμάμαι ακόμη μικρούς κουμπαράδες σε σχήμα γουρουνιού, βαμμένους ροζ ή μπλε, που γέμιζαν αργά με κέρματα από το χαρτζιλίκι. Θυμάμαι και τη στιγμή που τον πετούσαμε με δύναμη στο πάτωμα και έσπαζε με πάταγο, λες και αν έκανε μεγαλύτερο θόρυβο θα μας έβγαζε περισσότερα λεφτά!
Η αποταμίευση τότε δεν ήταν μια απλή οικονομική επιλογή, ήταν μάθημα ζωής. Μάθημα ότι τα καλύτερα έρχονται με την υπομονή. Οτι η ασφάλεια χτίζεται σιγά σιγά. Οτι οι στόχοι, όσο μικροί κι αν είναι, αποκτούν αξία όταν τους κυνηγάμε σταθερά. Σήμερα, σε έναν κόσμο γρήγορης κατανάλωσης και άμεσης ικανοποίησης, αυτή η ιδέα μοιάζει σχεδόν ρομαντική. Και όμως, ίσως γι’ αυτό είναι και πιο αναγκαία από ποτέ.
Η Ημέρα της Αποταμίευσης είναι μια υπενθύμιση ότι το αύριο χρειάζεται φροντίδα. Οτι κάθε κέρμα που φυλάξαμε κάποτε έκρυβε μέσα του ένα παιδικό όνειρο, ένα ποδήλατο, ένα παιχνίδι, μια εκδρομή, ένα καλύτερο μέλλον. Κι όσο κι αν άλλαξαν οι εποχές, όσο κι αν οι κουμπαράδες έγιναν ψηφιακοί και τα βιβλιάρια μετατράπηκαν σε εφαρμογές κινητών, η ουσία παραμένει ίδια. Να κρατάμε κάτι για τις δύσκολες στιγμές, να σχεδιάζουμε με σύνεση, να ελπίζουμε.
Ισως αυτή η ημέρα να μας προσκαλεί να ανοίξουμε ξανά έναν κουμπαρά, κυριολεκτικά ή μεταφορικά. Να θυμηθούμε τις μικρές χαρές της συστηματικότητας, το χαμόγελο που φέρνει η πρόοδος, την αίσθηση ασφάλειας που μας δίνει το «έχω φυλάξει και κάτι στην άκρη»…
