Εάν η παραγωγική βάση συνεχίσει να συρρικνώνεται, όπως όλα δείχνουν, η «λύση Κατάρ», δηλαδή η παραχώρηση εκτεταμένων παράκτιων περιοχών ή ακόμη και νησιών σε πολυετείς ξένες εκμεταλλεύσεις, δεν θα αποτελεί σε λίγο σενάριο επιστημονικής φαντασίας
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
Μια είδηση που πέρασε στα ψιλά τις τελευταίες ημέρες για τη συμφωνία Αιγύπτου – Κατάρ έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον σοβαρών οικονομικών παραγόντων – και στη χώρα μας. Ο λόγος; Διότι συνιστά βραδυφλεγή βόμβα ενός νέου μοντέλου «αποπληρωμής χρεών», το οποίο, υπό ορισμένες συνθήκες, θα μπορούσε να αγγίξει και την Ελλάδα.
Η Αίγυπτος παραχώρησε στην Qatari Diar 1.985 εκτάρια παρθένας μεσογειακής ακτογραμμής, βορειοδυτικά του Καΐρου. Η συμφωνία αποτιμάται σε 29,7 δισ. δολάρια, εκ των οποίων 3,5 δισ. σε μετρητά, ενώ το υπόλοιπο ποσό θα επενδυθεί σε ξενοδοχεία, μαρίνες, γήπεδα γκολφ και οικιστικά συγκροτήματα…
Επισήμως πρόκειται για επενδυτικό σχέδιο. Ωστόσο, στην πράξη κρύβει μια κρίσιμη παγίδα: η χώρα εκχωρεί για δεκαετίες τον έλεγχο ενός στρατηγικού τμήματος της ακτογραμμής της, διατηρώντας μόλις το 15% των μελλοντικών κερδών. Και δεν πρόκειται για μεμονωμένο γεγονός. Προηγήθηκε η υπόθεση της Ras El-Hekma με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα – συμφωνία 35 δισ. δολαρίων για 170 χλμ. ακτής.
Η Αίγυπτος, η οποία έχει λάβει 8 δισ. δολάρια από το ΔΝΤ για την περίοδο 2024-2025, βρίσκεται σε οριακή οικονομική κατάσταση και προσπαθεί να αποτρέψει την κατάρρευση. Τέτοιου τύπου συμφωνίες λειτουργούν ως γέφυρες επιβίωσης, αλλά με βαρύ πολιτικό και κοινωνικό τίμημα: απώλεια ελέγχου σε στρατηγικές ζώνες και εμβάθυνση της εξάρτησης από ξένα κεφάλαια…
Εμφανίζεται έτσι ένα νέο, επικίνδυνο μοντέλο «αποπληρωμής χρεών»: υπερχρεωμένες χώρες παραχωρούν κομβικά εδάφη σε μακροχρόνια ξένη εκμετάλλευση, προκειμένου να εξασφαλίσουν άμεση χρηματοδότηση.
Υπό διαφορετικές συνθήκες στην Ελλάδα όλα αυτά θα περνούσαν αδιάφορα. Ωστόσο, το περιβόητο «success story» Μητσοτάκη, για όσους δεν περιορίζονται στην επιφανειακή επικοινωνιακή εικόνα, απέχει πολύ από την πραγματικότητα!
Ενδεικτικά, το δημόσιο χρέος, που το 2010 ανερχόταν στα 299 δισ. ευρώ, έχει φτάσει σήμερα στα 403,2 δισ. ευρώ – αύξηση κατά 34% σε απόλυτο μέγεθος. Η μείωση του ποσοστού επί του ΑΕΠ οφείλεται κυρίως στον πληθωρισμό, το εμπορικό έλλειμμα διευρύνεται, οι εξαγωγές μειώνονται, η αποβιομηχάνιση συνεχίζεται και τα τουριστικά έσοδα δεν αρκούν για να καλύψουν τα κενά…
Μέχρι το 2033 απολαμβάνουμε μια «τεχνητή ηρεμία». Οταν όμως λήξουν οι αναβολές, η ετήσια δόση για τα δάνεια θα εκτιναχθεί στα 15-20 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο σύνολο των σημερινών πρωτογενών πλεονασμάτων για τα οποία πανηγυρίζει η κυβέρνηση…
Ηδη η Ελλάδα έχει εκχωρήσει τη δημόσια περιουσία της: λιμάνια, αεροδρόμια, τρένα, ΔΕΚΟ, παραλιακές ζώνες. Τι απομένει; Εάν η παραγωγική βάση συνεχίσει να συρρικνώνεται, όπως όλα δείχνουν, η «λύση Κατάρ», δηλαδή η παραχώρηση εκτεταμένων παράκτιων περιοχών ή ακόμη και νησιών σε πολυετείς ξένες εκμεταλλεύσεις, δεν θα αποτελεί σε λίγο σενάριο επιστημονικής φαντασίας.
Και για όσους το θεωρούν υπερβολικό, οι ειδικοί θυμίζουν ότι οι δανειστές από τις αρχές κιόλας ζητούσαν να πουλήσουμε και την… Ακρόπολη. Κι όταν αργότερα μπήκε στο Υπερταμείο ολόκληρη η κρατική περιουσία, χρειάστηκε να ξεσπάσει σάλος για να εξαιρεθούν οι αρχαιολογικοί χώροι…
