Σε άμεση εφαρμογή τίθεται το νέο πλαίσιο ελέγχου της αγοράς σε καύσιμα, τρόφιμα και βασικά είδη διαβίωσης, μετά τη δημοσίευση σε ΦΕΚ της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ), η οποία αναδιαμορφώνει τον μηχανισμό εποπτείας και επιβολής κυρώσεων. Κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα αναλαμβάνει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, η οποία αποκτά ενισχυμένες αρμοδιότητες τόσο στον εντοπισμό παραβάσεων όσο και στην επιβολή προστίμων.
Η νέα ρύθμιση επιχειρεί να οριοθετήσει με σαφήνεια τον τρόπο διεξαγωγής των ελέγχων στην αγορά, καθορίζοντας ποιος είναι αρμόδιος να τους πραγματοποιεί αλλά και τα εργαλεία που διαθέτει για την άσκηση των καθηκόντων του. Στο πλαίσιο αυτό, η Αρχή αποκτά ρητή εξουσία να διερευνά περιπτώσεις παραβίασης των νέων πλαφόν στα περιθώρια κέρδους και να κινεί τη διαδικασία επιβολής διοικητικών κυρώσεων όπου εντοπίζονται παραβάσεις.
Παράλληλα, η ΠΝΠ εξοπλίζει τον ελεγκτικό μηχανισμό με ένα εκτεταμένο σύνολο αρμοδιοτήτων. Η Αρχή μπορεί να ζητά στοιχεία, πληροφορίες και έγγραφα από κάθε διαθέσιμη πηγή, να διενεργεί ελέγχους σε επαγγελματικούς χώρους καθώς και σε μέσα μεταφοράς που χρησιμοποιούν οι προμηθευτές και να ζητά τη συνδρομή άλλων δημόσιων αρχών όπου αυτό απαιτείται. Επιπλέον, έχει τη δυνατότητα να συλλέγει, να εξετάζει και ακόμη και να κατάσχει έγγραφα και δεδομένα, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο τηρούνται ή αποθηκεύονται.
Διοικητικές κυρώσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο πλαίσιο των διοικητικών κυρώσεων. Για παραβάσεις των νέων διατάξεων προβλέπεται πρόστιμο που κυμαίνεται από 5.000 έως 5.000.000 ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής, το ποσό του προστίμου διπλασιάζεται, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 10.000.000 ευρώ.
Ταυτόχρονα, θεσπίζεται ξεχωριστή χρηματική κύρωση έως 50.000 ευρώ στις περιπτώσεις όπου ο ελεγχόμενος δεν προσκομίζει τα στοιχεία που του ζητούνται, αποκρύπτει πληροφορίες, παραποιεί δεδομένα ή παρεμποδίζει με οποιονδήποτε τρόπο τη διαδικασία ελέγχου. Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται επίσης η δημοσιοποίηση της επωνυμίας του παραβάτη, μαζί με το ύψος του προστίμου που του επιβάλλεται.
Η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου εισάγει παράλληλα και ένα δεύτερο επίπεδο ρυθμίσεων, το οποίο θα εξειδικευτεί σε επόμενο στάδιο μέσω υπουργικών αποφάσεων. Για τις νησιωτικές περιοχές προβλέπεται η δυνατότητα να καθοριστεί ειδικό κόστος διανομής πάνω από το βασικό όριο για τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων. Ωστόσο, το ύψος αυτού του κόστους δεν καθορίζεται ακόμη αριθμητικά και θα προσδιοριστεί με επόμενη κοινή υπουργική απόφαση.
Αντίστοιχα, όσον αφορά τα τρόφιμα και τα προϊόντα που θεωρούνται απαραίτητα για τη διατροφή και τη βασική διαβίωση των καταναλωτών, η ΠΝΠ δεν οριστικοποιεί ακόμη τη λίστα των προϊόντων που θα ενταχθούν στο νέο καθεστώς ελέγχου. Αν και δημοσιεύονται ενδεικτικές κατηγορίες προϊόντων, η τελική λίστα θα καθοριστεί με νεότερη απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης. Στην ίδια απόφαση θα αποτυπωθεί και ο τρόπος κλιμάκωσης των προστίμων, καθώς και οι λεπτομέρειες εφαρμογής του νέου πλαισίου.
Με το νέο αυτό σύστημα, η κυβέρνηση επιχειρεί να ενισχύσει την εποπτεία της αγοράς και να περιορίσει φαινόμενα αισχροκέρδειας σε βασικά αγαθά, ενεργοποιώντας έναν πιο αυστηρό και συγκεντρωτικό μηχανισμό ελέγχου.
