Η Μπασακσεχίρ δεν είναι ένας οποιοσδήποτε ποδοσφαιρικός σύλλογος· αποτελεί το «όπλο» του καθεστώτος που κυβερνά την Τουρκία και χρηματοδοτείται από πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες
- Θεοφάνης Μαλκίδης*
Η επιτυχία της Αμέντ στο τουρκικό ποδόσφαιρο, της ομάδας των Κούρδων του Ντιγιαρμπακίρ, του Αμέντ, της Αμιδας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, και η προσπάθεια του Ερντογάν να αποκομίσει πολιτικά οφέλη μάς φέρνει μπροστά σε ένα ζήτημα που χρησιμοποιείται από τον τουρκικό εθνικισμό.
Είναι γνωστό από την ιστορία ότι τα ολοκληρωτικά, διεφθαρμένα, φασιστικά καθεστώτα χρησιμοποίησαν τον αθλητισμό και ειδικότερα το ποδόσφαιρο για να επιβάλλουν (περαιτέρω) καταπίεση στους λαούς τους. Τα παραδείγματα πολλά: η Ιταλία του Μουσολίνι, η Ισπανία του Φράνκο, η Γερμανία του Χίτλερ, η σταλινική Σοβιετική Ενωση, η Ρουμανία του Τσαουσέσκου, Ανατολική Γερμανία του Χόνεκερ, η Πορτογαλία του Σαλαζάρ, η Αργεντινή του Βιντέλα, η Χιλή του Πινοσέτ και τώρα η Τουρκία του Ερντογάν.
Σε ό,τι αφορά την τελευταία περίπτωση, που μας ενδιαφέρει πιο άμεσα, σε συνέντευξή του σε ιταλική εφημερίδα ο βραβευμένος με Νόμπελ Τούρκος συγγραφέας Ορχάν Παμούκ είχε σημειώσει πως ο δικτάτορας Αντόνιο Σαλαζάρ χρησιμοποιούσε το ποδόσφαιρο σαν όπιο προκειμένου να ελέγχει τους Πορτογάλους. Για την Τουρκία, όμως, ο Παμούκ έκανε την εξής αποκαλυπτική παραδοχή: «Το ποδόσφαιρο στην Τουρκία μακάρι να ήταν το όπιο του λαού. Είναι, αντιθέτως, μια μηχανή παραγωγής εθνικισμού, ξενοφοβίας και αυταρχικής νοοτροπίας. Και δεν έχει σημασία ποιος αναδεικνύεται νικητής, γιατί ο εθνικισμός τρέφεται με καταστροφές, είτε είναι σεισμοί είτε είναι πόλεμοι ή ποδοσφαιρικοί αγώνες».
Ορθώς επισημαίνει ο Παμούκ την ευθεία σχέση του ποδοσφαίρου με τους μηχανισμούς του κράτους και του παρακράτους στην κατοχική Τουρκία. Εκτός βεβαίως από τη συνεχώς προβαλλόμενη εικόνα ότι ο Ερντογάν ήταν και αυτός ποδοσφαιριστής και ότι ο «μεγάλος τιμονιέρης» μπορεί να κάνει ακόμη και «ποδιές» πριν από την έναρξη μεγάλων ποδοσφαιρικών αγώνων, οφείλουμε να σημειώσουμε ένα (από τα χιλιάδες) σημεία της χρησιμοποίησης του ποδοσφαίρου από τον τουρκικό εθνικισμό.
Πολιτικό «όπλο»
Η Μπασακσεχίρ είναι η ποδοσφαιρική ομάδα της Κωνσταντινούπολης, η οποία αποχώρησε πριν από μερικά χρόνια από αγώνα του Τσάμπιονς Λιγκ με την Παρί Σεν Ζερμέν γιατί, όπως ανέφερε, δέχθηκε ρατσιστική επίθεση. Το περιστατικό με τη «ρατσιστική» επίθεση που αναφέραμε ήρθε στην κατάλληλη στιγμή για τα γκεμπελικής έμπνευσης επικοινωνιακά μέσα του Ερντογάν: σε γαλλικό έδαφος, ένας διαιτητής της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (UEFA) «επιτίθεται» σε μέλος τουρκικού συλλόγου, τη στιγμή που η Αγκυρα κατηγορεί την Ευρωπαϊκή Ενωση για «ρατσισμό», ενώ η Παρί, η οποία στήριξε από την πρώτη στιγμή τον τουρκικό σύλλογο και αποχώρησε και αυτή από τον αγώνα, ανήκει στον εμίρη του Κατάρ, δηλαδή τον πιο στενό σύμμαχο και χρηματοδότη του Ερντογάν.
Διαβάζεται και ως θεωρία συνωμοσίας ή τυχαίο γεγονός ή ως υπερβολή, αλλά σίγουρα για όσους παρακολουθούν και έχουν γνώσεις για την Τουρκία και τον Ερντογάν, τις συμμαχίες και οτιδήποτε μπορεί να χρησιμοποιηθεί προς όφελός (του) δεν συμβαίνει τίποτα από όλα αυτά!
Η Μπασακσεχίρ δεν είναι ένας οποιοσδήποτε ποδοσφαιρικός σύλλογος· αποτελεί το «όπλο» του καθεστώτος που κυβερνά την Τουρκία, δηλαδή ισλαμιστές, κεμαλικοί, ναζί «Γκρίζοι Λύκοι», στρατιωτικοί, ναρκέμποροι, διακινητές, εγκληματίες, βιαστές και χρηματοδοτείται από πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες. Οι κύριοι χορηγοί της ομάδας έχουν στενούς δεσμούς με το καθεστώς και ειδικότερα η Medipol, ένα δίκτυο κλινικών και νοσοκομείων υγείας, το οποίο ιδρύθηκε από τον πρώην υπουργό Υγείας του Ερντογάν, Φαχρετίν Κόκα, ενώ το νέο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης, που συνορεύει με το γήπεδο, θεωρείται το έργο «σύμβολο» της ευμάρειας και της ευημερίας που έφερε ο Ερντογάν στην Τουρκία.
Η Μπασακσεχίρ είναι το σωματείο το οποίο αναδείχθηκε ως αντίπαλο δέος μετά τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις της πλατείας Ταξίμ το 2013, στις οποίες έπαιξαν σημαντικό ρόλο οι οπαδοί των τριών ομάδων της Κωνσταντινούπολης, της Φενερμπαχτσέ, της Γαλατασαράι και της Μπεσίκτας, οι οποίοι ζητούσαν ελευθερία και δημοκρατία…
Η Μπασακσεχίρ, η οποία, σύμφωνα με την εφημερίδα «Financial Times», είναι «η πιο φιλοκυβερνητική ομάδα της Τουρκίας», υιοθέτησε στην εμφάνισή της τα χρώματα του κυβερνώντος κόμματος (AKP), πορτοκαλί και μπλε. Πριν από την έναρξη των εντός έδρας αγώνων τα μέλη των ποδοσφαιρικών ακαδημιών της, παιδιά, έφηβοι και νέοι, εμφανίζονται με στολές Οθωμανών στρατιωτών (!), ενώ στις γιγαντοοθόνες του γηπέδου προβάλλονται εικόνες τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών που πλήττουν κουρδικούς στόχους στη Συρία!
Στα γραφεία της ομάδας και στο προπονητικό κέντρο της υπάρχουν παντού φωτογραφίες του Ερντογάν, ο οποίος έχει διορίσει στο προεδρείο της ομάδας τον συγγενή του και πρώην στέλεχος του ΑΚΡ Γκοσκέλ Γκουμουσάντ.
Το 2014 έγιναν τα εγκαίνια του γηπέδου της, που έλαβε την ονομασία ενός ακόμη υποστηρικτή του Ερντογάν, του γνωστού Τούρκου προπονητή Φατίχ Τερίμ, ο οποίος είχε φωτογραφηθεί περιχαρής κάνοντας το σήμα των «Γκρίζων Λύκων» έπειτα από τη νίκη της ομάδας του!
Στα εγκαίνια του γηπέδου ο Ερντογάν ως παλιός ποδοσφαιριστής, όπως γράφουν όλες οι βιογραφίες του, πήρε μέρος σε έναν αγώνα επίδειξης. Ο πρόεδρος της κατοχικής Τουρκίας, ο οποίος υπερηφανεύεται για τους πέντε τίτλους που κέρδισε ως αρχηγός της ομάδας του Οργανισμού Τροχιοδρόμων και Διαχείρισης Σηράγγων της Κωνσταντινούπολης τη δεκαετία του 1970, σκόραρε χατ τρικ (!), ενώ στη συνέχεια η Μπασακσεχίρ απέσυρε τη φανέλα που φορούσε με το νούμερο 12. Την ίδια στιγμή το τελετουργικό ολοκληρωνόταν με την εμφάνιση ενός υπερμεγέθους αγάλματός του και χιλιάδες εκστασιασμένους οπαδούς να αλαλάζουν…
Ετσι (και) το ποδόσφαιρο έχει μπει στην υπηρεσία του τουρκικού κρατικού και παρακρατικού μηχανισμού, της «Γαλάζιας Πατρίδας» και των «Συνόρων της Καρδιάς». Κάθε μέσο που φέρνει το καθεστώς πιο κοντά στην επίτευξη των στόχων του είναι ευπρόσδεκτο!
*Διδάκτωρ Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών
————————————————————————————————
Τραπεζούντα: Ο Πόντιος λυράρης και η διαμαρτυρία των «Γκρίζων Λύκων»
Πριν από δύο δεκαετίες είχε δολοφονηθεί από ανήλικο στην καθολική εκκλησία της Τραπεζούντας ο πάστορας Αντρέα Σαντόρο. Ο ανήλικος, αφού αφέθηκε ελεύθερος μετά την πράξη του, πήγε στο γήπεδο της Τραμπζονσπόρ, όπου αποθεώθηκε από τους χιλιάδες «φιλάθλους» της ομάδας. Η δολοφονία του «άπιστου» επιβεβαίωσε τη διαπίστωση του Παμούκ για τον ρόλο του ποδοσφαίρου στην Τουρκία και στην προώθηση του εθνικισμού, του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας!
Στο ίδιο γήπεδο πριν από μερικά χρόνια η Τραμπζονσπόρ, μετεξέλιξη των ποδοσφαιρικών ομάδων που είχαν δημιουργήσει οι Ελληνες που ζούσαν στην πρωτεύουσα του Πόντου πριν από τη Γενοκτονία, πήρε το πρωτάθλημα της Τουρκίας. Ο πρόεδρος της ομάδας για να ευχαριστήσει τους δύο Ελληνες ποδοσφαιριστές (Μπακασέτας, Σιώπης) που συμμετείχαν στην κατάκτηση του τροπαίου, κάλεσε έναν διάσημο Πόντιο λυράρη από την Ελλάδα για να παίξει ανάμεσα στα άλλα τραγούδια και τον ύμνο της ομάδας που συμπεριλαμβάνει ποντιακή λύρα. Ωστόσο οι θυγατρικές οργανώσεις των «Γκρίζων Λύκων» στην Τραπεζούντα διαμαρτυρήθηκαν εντόνως, τρομοκρατώντας οποιονδήποτε θα ξέφευγε από την εθνικιστική πεπατημένη, και έτσι η διοίκηση της ομάδας αναγκάστηκε για το καλό της να συμμορφωθεί.
Τέλος, πάντα στο ίδιο κλίμα, ας θυμηθούμε και τις ύβρεις που δέχτηκαν οι Ελληνες αθλητές που αγωνίστηκαν κατά καιρούς σε τουρκικές ομάδες και δεν συμμετείχαν στις εκδηλώσεις για τη 19η Μαΐου, η οποία στην Τουρκία εορτάζεται ως ημέρα του γενοκτόνου Κεμάλ, Νεολαίας και Αθλητισμού.
