«Η Γερμανία πιστεύει ότι η σωστή λύση για την Ευρώπη είναι η επιβολή σκληρών μέτρων λιτότητας. Αλλά αν όλοι κάνουν περικοπές, τελικά ποιος θα καταναλώνει;» Το λογικό ερώτημα ανήκει σε αρθρογράφο της βρετανικής εφημερίδας «The Observer», η οποία ανέλαβε να επιχειρηματολογήσει για να αποδείξει ότι το -γαλλογερμανικής έμπνευσης- «δημοσιονομικό σύμφωνο» που ανακοινώθηκε την προηγούμενη Παρασκευή στις Βρυξέλλες είναι καταδικασμένο να αποτύχει, καθώς θα βυθίσει τις χώρες της Ευρώπης σε μακροχρόνια ύφεση.
«Η Γερμανία πιστεύει ότι η μόνη λύση στην κρίση είναι το να αναγκάσει τις άλλες χώρες να εφαρμόσουν τη σκληρή “εσωτερική υποτίμηση”, που πέτυχε η ίδια την τελευταία δεκαετία. Η Γερμανία όμως είχε σημαντικά πλεονεκτήματα γι’ αυτό τα κατάφερε: βιομηχανικούς τιτάνες, όπως η Volkswagen και η Siemens, την τεράστια ανάπτυξη της Κίνας και των ΗΠΑ αλλά και τον καταναλωτικό -μέσω δανείων- οργασμό των λιγότερο πλουσίων γειτόνων της. Για χώρες που δεν έχουν τη βιομηχανική υποδομή της Γερμανίας, η εφαρμογή μέτρων λιτότητας στην καρδιά της κρίσης μπορεί να αποβεί ολέθρια, όπως τουλάχιστον αναφέρει το Κέντρο Ερευνών Οικονομικής Πολιτικής (CEPR) που εδρεύει στην Ουάσινγκτον» παρατηρεί η δημοσιογράφος.
Ποιο είναι το συμπέρασμα του CEPR, στο οποίο αναφέρεται, και πώς αποδεικνύει εκ των προτέρων την αποτυχία του γαλλογερμανικού σχεδίου; «Το CEPR εξέτασε την περίπτωση της Λετονίας, η οποία έλαβε 7,5 δισ. ευρώ από την Ε.Ε. και το ΔΝΤ στις αρχές τις παγκόσμιας κρίσης, το 2008, και η οποία αναφέρεται ως “χώρα-πρότυπο” από τους δανειστές της. Αν και η Λετονία δεν είναι μέλος της ευρωζώνης, το νόμισμα της, το λατ, είναι συνδεδεμένο με το ευρώ. Αντί, λοιπόν, η χώρα να προσπαθήσει να αποκαταστήσει την ανταγωνιστικότητά της μέσω υποτίμησης του νομίσματός της, παροτρύνθηκε να εφαρμόσει μέτρα λιτότητας και να αυξήσει τη φορολογία. Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα αποδεσμεύτηκε από το μνημόνιο που είχε υπογράψει, γεγονός που αποτελεί θρίαμβο για αυτή τη μικρή χώρα της βαλτικής. Σύμφωνα με το CEPR, όμως, αν αυτό θεωρηθεί επιτυχία, τότε η αποτυχία θα πρέπει να είναι απίστευτα… τρομακτική. Γιατί, παρά το δάνειο, η Λετονία υπέφερε τον χειρότερο οικονομικό μαρασμό στον κόσμο από το 2007 έως το 2009 (24% πτώση επί του ΑΕΠ). Η ανεργία τετραπλασιάστηκε, χωρίς στο νούμερο να συμπεριλαμβάνεται το 1/10 του πληθυσμού που μετανάστευσε προς αναζήτηση εργασίας» καταγράφει ο «Observer». Με βάση, λοιπόν, τα στοιχεία της Λετονίας, η αρθρογράφος καταλήγει ότι χώρες όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ισπανία θα σέρνουν τα χρέη τους για πολλά χρόνια, καθώς η εσωτερική υποβάθμιση έχει νόημα μονάχα για κάποιον που «έχει κάτι να εξάγει».
«Η Μέρκελ δεν έχει καταλάβει το πρόβλημα»
Ανεπαρκή θεωρεί τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε. ο Πέτερ Μπόφινγκερ, ένας από τους «σοφούς» της γερμανικής οικονομίας. Σε συνέντευξη του στην εφημερίδα «Rheinische Post», ο Γερμανός οικονομολόγος δήλωσε ότι «το ευρώ θα σωθεί, μόνο εάν αποτραπεί οριστικά ο κίνδυνος της χρεοκοπίας για την Ισπανία και την Ιταλία», ενώ εξέφρασε την άποψη ότι οι θέσεις της Ανγκελα Μέρκελ μπορούν να βοηθήσουν μακροπρόθεσμα το ευρώ, αλλά όχι βραχυπρόθεσμα. Μιλώντας λίγο αργότερα στη γερμανική ραδιοφωνία DLF, ο κ. Μπόφινγκερ ήταν μάλιστα ιδιαίτερα επικριτικός. «Το πρόβλημα είναι ότι η κυρία Μέρκελ έχει διαγνώσει λάθος τα βασικά προβλήματα» είπε χαρακτηριστικά. «Πιστεύει ότι έχουμε ένα πρόβλημα χρεών. Δεν βλέπει ότι πρόκειται για πρόβλημα των αγορών. Δεν βλέπει με πόσο επικίνδυνο τρόπο αναπτύσσεται η οικονομία. Αυτή η λάθος διάγνωση του προβλήματος μπορεί να κοστίσει ακριβά στη Γερμανία, μπορεί να κοστίσει πολύ ακριβά στην Ευρώπη» συνέχισε. Τέλος, ο κ. Μπόφινγκερ συμβούλεψε τις κυβερνήσεις να προχωρήσουν σε ένα κοινό ταμείο χρεολυσίων καθώς, όπως υποστήριξε, είναι πολύ σημαντικό να μειωθούν τα επιτόκια με τα οποία δανείζονται οι χώρες.
Μαρία Παναγιώτου
