Μια αγγελόμορφη φιγούρα που συμβολίζει την ελευθερία. Ενα εμβληματικό έργο που ξαναβγαίνει στην επιφάνεια έπειτα από 74 χρόνια ηχηρής απουσίας. Η «Ελευθερία» του Κωνσταντίνου Παρθένη επανεκτίθεται στο κοινό, σε μια εποχή όπου η δική μας εθνική ελευθερία δείχνει να βάλλεται από παντού.
Σε αυτό το εξαιρετικό έργο είναι αφιερωμένη η έκθεση που στις 7 Μαρτίου εγκαινιάζεται στην αίθουσα τέχνης Τεχνοχώρος και στην οποία φιλοξενούνται εκτός από τον πίνακα «La liberte» του Παρθένη 12 ακόμη έργα νεαρών εικαστικών, με θέμα φυσικά την ελευθερία. Το σκεπτικό των ιδιοκτητών της αξιόλογης γκαλερί ήταν να προσεγγίσουν τους καλλιτέχνες και δίνοντάς τους μια φωτογραφία του έργου του Παρθένη να φιλοτεχνήσουν έργα που θα κινούνταν γύρω από αυτόν τον θεματικό άξονα.
Στο κάλεσμά τους ανταποκρίθηκαν οι Μανώλης Αναστασάκος, Ρένα Ανούση-Ηλία, Γιάννης Ασημακόπουλος, Στάθης Βατανίδης, Μαρία Γιαννακάκη, Ελένη Γλύνη, Σταύρος Διακουμής, Πέτρος Ζουμπουλάκης, Ανδρέας Κοντέλλης, Χάρης Κοντοσφύρης, Γιώργος Κόρδης και Μιλτιάδης Πεταλάς, οι οποίοι δημιούργησαν έργα τέχνης με σημείο αναφοράς αλλά και καλλιτεχνικού προβληματισμού την «Ελευθερία».
Ο περίφημος πίνακας, ο οποίος δεν έχει παρουσιαστεί ξανά στο κοινό από το 1938, ανήκει σε ιδιωτική συλλογή γνωστού Ελληνα. Επιθυμία του ίδιου, ωστόσο, ήταν να μην αποκαλύψει την ταυτότητά του. Στην Μπιενάλε της Βενετίας τη χρονιά εκείνη (1938) ο Παρθένης συμμετείχε με 56 ελαιογραφίες αλλά και 53 σχέδιά του.
Μάλιστα, όπως μας είπαν και οι άνθρωποι της γκαλερί, η σκέψη του να εκτεθεί το εν λόγω έργο υπήρχε τα δύο τελευταία χρόνια, από τότε ουσιαστικά που το καλλιτεχνικό στέκι άνοιξε της πύλες του για το κοινό. Βέβαια, η χρονική στιγμή δεν θα μπορούσε να είναι πιο ιδανική, αφού το ζήτημα περί ελευθερίας εν έτει 2012, σε μια χώρα που υπομένει τον ζυγό του Μνημονίου 2, είναι, αν μη τι άλλο, επίκαιρο.
Χαρακτηριστικό είναι ότι ο πίνακας, ο οποίος υπολογίζεται ότι φιλοτεχνήθηκε από τον μεγάλο Ελληνα εικαστικό τη δεκαετία του ’30, αποτελεί προσχέδιο της κορυφαίας σύνθεσής του «Η αποθέωσις του Αθανασίου Διάκου». Πρόκειται για μια εμβληματική σύνθεση που κοσμεί τις συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης και έχει δωρίσει στο πολιτιστικό ίδρυμα η κόρη του Σοφία. «Σε αυτό το έργο έχουμε συμπυκνωμένα τα βασικά χαρακτηριστικά του Δασκάλου» επισημαίνει μέσα από το εισαγωγικό του σημείωμα ο επιμελητής της έκθεσης, ιστορικός τέχνης και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Μάνος Στεφανίδης, συνεχίζοντας: «Κομψότητα, έμφαση στη γραμμή, λυρισμός, αποπνευματωμένο χρώμα, έντονο στιλιζάρισμα, ποίηση που προκύπτει από την υπερευαίσθητη χρήση της ύλης, πίστη πως η ζωγραφική, όπως και η μουσική, είναι τα απόλυτα, τα προνομιούχα μέσα για να εκφραστούν οι ιδέες».
Οπως επισημαίνει και ο πρώην διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης κ. Στεφανίδης, ο Κωνσταντίνος Παρθένης έδινε πολύ συχνά τις μορφές των αγγέλων στις αφηρημένες έννοιες της πειθαρχίας, της νίκης, της ομόνοιας και της ομορφιάς. «Γράφει σχετικά ο ίδιος ο Παρθένης: “Ω, ομορφιά που σ’ έχουν πάντα στα χείλη τους οι άνθρωποι, άραγε σ’ έχουν πάντα και μες στην ψυχή τους;”. Αυτό το ερώτημα καλύπτουν μέσα από την ιδιαιτερότητα και την ευαισθησία τους οι 12 “διαλεγόμενοι” με τη “La liberté” σύγχρονοι καλλιτέχνες» τονίζει ο ίδιος.
Info: Η έκθεση «Περί ελευθερίας» εγκαινιάζεται στις 7 Μαρτίου στην αίθουσα τέχνης Τεχνοχώρος (Λεμπέση 4 και Μακρυγιάννη, Αθήνα), έως τις 31 Μαρτίου 2012.
Γιώτα Βαζούρα
