Ο Βασίλης Γαρυφάλλου μετρά 17 χρόνια στη Βιομηχανική Περιοχή Θεσσαλονίκης στη Σίνδο. Εζησε την ακμή της, γνώρισε τους δρόμους της μποτιλιαρισμένους, τις επιχειρήσεις της ανθούσες, τις τριπλοβάρδιες που της έδιναν ζωή ακόμα και όταν έπεφτε ο ήλιος. Από το 1996 στη Σίνδο, με δύο επιχειρήσεις, τη βιομηχανία υαλοπινάκων ασφαλείας Πρίσμα και την εμπορική εταιρία Χ. Γαρυφάλλου ΑΕΒΕ, ζει στους ρυθμούς της ΒΙΠΕΘ, που από φρενήρεις μετατράπηκαν μέσα σε λίγα χρόνια σε νωχελικούς. «Κάποτε στις εξόδους της Βιομηχανικής Περιοχής περιμέναμε στην ουρά τουλάχιστον μισή ώρα για να φύγουμε για τα σπίτια μας. Αυτή η εικόνα είναι πια παρελθόν. Τα απογεύματα η περιοχή θυμίζει έρημη πολιτεία» σημειώνει μιλώντας στη «δημοκρατία».
Τις ίδιες μνήμες μοιράζονται και οι ιδιοκτήτες της εταιρίας παραγωγής μεταλλικών εξαρτημάτων Αφοί Ιωαννίδη, Γιώργος και Ηλίας Ιωαννίδης, που εγκαταστάθηκαν στη Σίνδο το 2006, στο αποκορύφωμα της ανάπτυξης της ΒΙΠΕΘ. «Ως το 2008 τα εργοστάσια φύτρωναν σαν μανιτάρια. Σήμερα βλέπω κτίρια να ερημώνουν» αναφέρει ο Γιώργος Ιωαννίδης, σημειώνοντας μάλιστα χαρακτηριστικά ότι ο δρόμος όπου βρίσκεται η οικογενειακή επιχείρηση γέμισε από μονάδες σε μόλις τέσσερα χρόνια. Η Αφοί Ιωαννίδη ήρθε με 28 εργαζομένους στη Σίνδο και σήμερα απασχολεί 16. «Η κατάσταση έχει αλλάξει δραματικά, όχι μόνο στη Βιομηχανική Περιοχή, σε όλη τη χώρα. Είμαστε όμως συναισθηματικά δεμένοι με την επιχείρηση και τους εργαζομένους της. Παρότι πλέον λειτουργούμε σε ένα περιβάλλον που θεωρεί τον επιχειρηματία εχθρό, επιμένουμε να βρισκόμαστε εδώ και να συνεχίζουμε» αναφέρει ο Ηλίας Ιωαννίδης.
Ο Βασίλης Γαρυφάλλου το 1996 αγόρασε ένα μικρό λεωφορείο για τη μεταφορά του προσωπικού του, που ξεκινούσε από τον Βαρδάρη και έφτανε στη ΒΙ.ΠΕ. Θεσσαλονίκης. Το 1999 το λεωφορείο κατέληξε να μεταφέρει μόλις τρεις εργαζομένους, αφού οι υπόλοιποι έφταναν με τα Ι.Χ. τους. Το 2001 και ο οδηγός του λεωφορείου προτίμησε το δικό του αυτοκίνητο, παραδίδοντας τα κλειδιά στον επιχειρηματία. Ετσι το λεωφορείο πουλήθηκε και με τα χρήματα δημιουργήθηκε πάρκινγκ, όπου οι 65 τότε εργαζόμενοι της επιχείρησης διαγκωνίζονταν για μια θέση στάθμευσης. Ενα ενδεικτικό παράδειγμα της πλασματικής, όπως αποδείχθηκε, άνθησης που ξαφνικά χάθηκε και από τους εργαζομένους και από τη ΒΙ.ΠΕ. Σήμερα οι 45 πλέον εργαζόμενοι μοιράζονται τα αυτοκίνητά τους για να φτάσουν στη δουλειά. Τα πάρκινγκ περισσεύουν και οι δρόμοι άδειασαν.
Η φθίνουσα πορεία της δραστηριότητας στη ΒΙ.ΠΕ. δεν άφησε ανεπηρέαστο κανέναν κλάδο· από τα βενζινάδικα στην περιοχή, που το 1996 ήταν μόλις δύο και πολλαπλασιάστηκαν για να συρρικνωθούν σήμερα, ως τις υπηρεσίες εστίασης που έχουν περιοριστεί.
«Σκεφτείτε ότι στον κλάδο του γυαλιού σε ετήσια βάση είχαμε μια μείωση κατά 100.000 τόνους πανελλαδικά. Από αυτή την ποσότητα περίπου το 30% χάθηκε από τη δική μας ΒΙ.ΠΕ. Μιλάμε για ένα μεταφορικό έργο 20 τόνων για κάθε φορτηγό. Τρεις χιλιάδες φορτηγά δεν κυκλοφορούν πια στην περιοχή και μαζί χάθηκαν χιλιάδες εργατοώρες για φορτοεκφόρτωση» τονίζει ο κ. Γαρυφάλλου. Το ίδιο συνέβη με τη διακίνηση των εμπορευμάτων, των Ι.Χ., των πελατών και των προμηθευτών. Ολοι λιγόστεψαν. Ακόμα και στο ταχυδρομείο της ΒΙ.ΠΕ. κανείς πια δεν περιμένει στην ουρά για ένα συστημένο, όπως στο παρελθόν.
Δεν είναι λίγες οι εταιρίες που έχουν κλείσει, αφήνοντας έρημα κτίρια να στέκονται, άλλα να περιμένουν ημιτελή, ενώ μια μεγάλη μερίδα υπολειτουργεί επιλέγοντας ελαστικές μορφές εργασίας. Κάποιες επιχειρήσεις μάλιστα έχουν μετακομίσει σε Βουλγαρία και Σκόπια, ενώ σκέψεις αυτού του τύπου περνούν συχνά από το μυαλό πολλών ενοίκων της ΒΙΠΕΘ.
Η σοβαρή μείωση της κίνησης, προϊόν της φθίνουσας βιομηχανικής δραστηριότητας, έχει γίνει αντιληπτή και από την ΕΤΒΑ – ΒΙ.ΠΕ., διαχειρίστρια της Βιομηχανικής Περιοχής Θεσσαλονίκης. Τα στελέχη του τοπικού γραφείου διαπιστώνουν κάθε απόγευμα στις 4.30 με 5 την ερημιά και βλέπουν δυο τρία αυτοκίνητα στις αυλές και στα πάρκινγκ που ήταν κάποτε ασφυκτικά γεμάτα. Η ΕΤΒΑ – ΒΙ.ΠΕ. συνεχίζει να είναι διαχειρίστρια, παρότι, πέρα από ένα οικόπεδο 10 στρεμμάτων που είναι ελεύθερο, όλα τα υπόλοιπα έχουν πουληθεί. Παρά ταύτα η προσπάθεια που είχε ξεκινήσει από το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης (ΒΕΘ), τις εγκατεστημένες στη ΒΙΠΕΘ επιχειρήσεις και τον Σύνδεσμο Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος για τη δημιουργία ενός φορέα αυτοδιαχείρισης της ΒΙ.ΠΕ. έμεινε στα μισά. «Η προσπάθεια δεν προχώρησε εξαιτίας των οικονομικών προβλημάτων των επιχειρήσεων, αλλά και του υψηλού κόστους της συντήρησης των υποδομών» τονίζει ο πρόεδρος του Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης Παναγιώτης Παπαδόπουλος, που βιώνει και αυτός μέσω της εταιρίας του, της Pap Glass, τις δραματικές αλλαγές στη Βιομηχανική Περιοχή.
Μαρία Μαθιοπούλου
