Για περίπου έναν χρόνο άκουγαν με προσήλωση τις βαθιά προσωπικές ιστορίες των νέων του παρελθόντος, των παππούδων και γιαγιάδων δηλαδή, και τις κατέγραφαν. Το αποτέλεσμα θα ανέβει με τη μορφή παράστασης υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του ταλαντούχου Γιάννη Καλαβριανού, στο πλαίσιο του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών. Το θεατρικό «Γιοι και κόρες», μια περιπλάνηση στις σημαντικότερες στιγμές των ανθρώπων που συνάντησαν στο ταξίδι τους αυτό, θα παρουσιαστεί στις 15, 16 και 18 Ιουνίου, στο κτίριο της Πειραιώς 260.
Οπως μας εξήγησε και ο σκηνοθέτης της παράστασης, η ιδέα προήλθε από τη δική του οικογενειακή ιστορία. «Ο παππούς μου βρισκόταν στο τορπιλικό “Ελλη” την ημέρα του βομβαρδισμού, εξαιτίας του οποίου μάλιστα έχασε και την ακοή του. Συνειδητοποίησα ότι όλα αυτά τα σημαντικά γεγονότα του περασμένου αιώνα οι μεγαλύτεροι άνθρωποι τα έχουν ζήσει από πρώτο χέρι».
Η διαδικασία της συλλογής αναμνήσεων και ιστοριών διήρκεσε περίπου έναν χρόνο, με τους πέντε νέους ηθοποιούς της παράστασης (Αννα Ελεφάντη, Μαρία Κοσκινά, Αλεξία Μπεζίκη, Κωνσταντίνος Ντέλλας, Γιώργος Παπαπαύλου) να ταξιδεύουν σε όλη την Ελλάδα για τον σκοπό αυτό.
«Ζητήσαμε από περίπου 80 ηλικιωμένους να μας πουν την ιστορία που σημάδεψε τη ζωή τους. Από τον Μάιο του 2011 έως και τον περασμένο Φεβρουάριο κράτησε». Ωστόσο, μετά την πρώτη παρουσίαση της παράστασης στην Κομοτηνή, πολλοί από τους θεατές ζήτησαν από τους συντελεστές να συμπεριληφθεί και η δική τους «κατάθεση ψυχής» στο θεατρικό έργο. «Αμέσως μετά τη λήξη της μας πλησίασαν πολλοί άνθρωποι, συγκινημένοι, ζητώντας να μας διηγηθούν και εκείνοι τη δική τους προσωπική ιστορία» είπε ο κ. Καλαβριανός.
Η αρχή έγινε από τους δικούς τους οικείους ανθρώπους. «Στη συνέχεια φυσικά η διαδικασία άνοιξε λίγο. Πήγαμε σε ΚΑΠΗ και νοσοκομεία, γυρίσαμε με λίγα λόγια όλη την Ελλάδα. Ηταν περίεργο, διότι οι άνθρωποι δυσκολεύονται να σου ανοιχτούν και να σε εμπιστευτούν. Ειδικά όταν τους λες κάτι τόσο γενικό, δηλαδή να εστιάσουν σε μια ιστορία που τους στιγμάτισε τη ζωή. Βέβαια, όταν έσπαγε ο πάγος, κατανοούσες ότι οι άνθρωποι αυτοί είχαν τεράστια διάθεση να μιλήσουν αλλά και δίψα για να τους ακούσει κάποιος. Είπαν πράγματα πολύ συγκινητικά και προσωπικά, τα οποία πολλές φορές ήταν δύσκολο να τα διαχειριστούμε».
Ιστορίες από την ημέρα που το «τείχος του αίσχους» άρχισε να χτίζεται στη Γερμανία, προσωπικές μαρτυρίες από την εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα ακόμη και αναμνήσεις από τον μεγάλο σεισμό του 1953 στα Επτάνησα. Το πλούσιο, ομολογουμένως, υλικό που συγκεντρώθηκε από τους συντελεστές, αν και γέμιζε με ευκολία τις σελίδες των κειμένων της παράστασης, δυσκόλεψε αρκετά τους δημιουργούς ως προς την επιλογή και την αξιολόγησή του. «Οταν ξεκινήσαμε τη συλλογή των αναμνήσεών τους δεν ξέραμε πώς θα εξελιχθεί η παράσταση και ποιος θα είναι ο άξονάς της. Απλά καταγράφαμε εμπειρίες. Στη συνέχεια όμως, επειδή διαπιστώσαμε ότι στη συντριπτική τους πλειονότητα όλες οι αφηγήσεις είχαν άμεση σχέση με ιστορικά γεγονότα, αποφασίσαμε να εστιάσουμε σε αυτά» εξήγησε ο κ. Καλαβριανός.
Οι πέντε νέοι ηθοποιοί υποδύονται τους ηλικιωμένους που γνώρισαν στην περιπλάνησή τους αυτή, αφηγούμενοι στο κοινό τις συναρπαστικές ιστορίες τους. Γίνονται, όπως και οι ηλικιωμένοι πρωταγωνιστές, πρωταθλητές κολύμβησης, δήμαρχοι, χορευτές tango στην Κοζάνη του Μεσοπολέμου, ράφτρες της οικογένειας του Κεμάλ, ερωτευμένοι, πλούσιοι έμποροι του Βελιγραδίου.
«Σε κάποιες από αυτές τις ιστορίες οι άνθρωποι με τους οποίους μιλήσαμε δέχτηκαν να κρατήσουμε τα πραγματικά ονόματά τους, κάποιοι άλλοι όχι. Χαρακτηριστικό είναι ακόμη βέβαια ότι υπήρχαν και συγκλονιστικές ιστορίες τις οποίες όμως τελικά δεν συμπεριλάβαμε στην παράσταση, λόγω υποκειμενικότητας. Για παράδειγμα, τη φοβερή ζωή μιας κυρίας, η οποία ουσιαστικά εδιώχθη από την οικογένειά της και στην οποία οι γονείς της αρνούνταν να μιλήσουν τα τελευταία 30 χρόνια. Εκείνη, λοιπόν, όταν πέθαναν οι γονείς της, επειδή δεν είχε ούτε μια δική τους φωτογραφία, πήγε στο νεκροταφείο και έκλεψε από το μνήμα τις φωτογραφίες τους».
Γιατί όμως ονομάστηκε η παράσταση «Γιοι και κόρες»; «Προσπαθήσαμε να βρούμε ένα στοιχείο ενωτικό όλων αυτών των ιστοριών. Ετσι συνειδητοποιήσαμε ότι κάποιοι από αυτούς μπορεί να μην έγιναν γονείς, ωστόσο όλοι τους ήταν γιοι και κόρες, γι’ αυτό και τελικά καταλήξαμε σε αυτόν τον τίτλο».
Info: Η παράσταση «Γιοι και κόρες», σε κείμενα και σκηνοθεσία Γιάννη Καλαβριανού, με τη θεατρική ομάδα Sforaris, παρουσιάζεται στον χώρο της Πειραιώς 260 στις 16 και 18 Ιουνίου. Στις 21.00.
Γιώτα Βαζούρα
