Ο Αττίλας στις καταθέσεις ξεκίνησε από την Κύπρο, ανοίγοντας τις πύλες της κόλασης και σπέρνοντας την αμφισβήτηση στους καταθέτες σε ολόκληρη τη Νότια Ευρώπη. Οι σκηνές Αργεντινής που εξελίσσονται στη μαρτυρική Μεγαλόνησο από το Σάββατο θύμισαν σε πολλούς ντόπιους την εποχή της τουρκικής εισβολής. Το «κούρεμα» των καταθέσεων αποτελεί γερμανική επινόηση, αλλά αμφιβολίες υπάρχουν για την πατρότητα του ύψους του, στο οποίο φαίνεται ότι έχουν εμπλοκή και Κύπριοι πολιτικοί.
Αφορμή λέγεται ότι ήταν τα ρωσικά κεφάλαια που αποτελούσαν κάρφο στο μάτι της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η οποία εδώ και καιρό πίεζε την Κύπρο να μειώσει τον πιστωτικό της τομέα και κυρίως να πάψει να θεωρείται το μεγαλύτερο «πλυντήριο» της Μεσογείου. Η πρωτοφανής εξέλιξη με την επί της ουσίας «κατάσχεση καταθέσεων» φέρνει στο επίκεντρο ένα αδήριτο ερώτημα. Τι διασφαλίζει να μη συμβεί το ίδιο ακριβώς αύριο σε μια άλλη χώρα από τις λαβωμένες της κρίσης (Ιταλία, Πορτογαλία και Ισπανία), αλλά και στην Ελλάδα, που έχει υποφέρει τόσα και τόσα από το Μνημόνιο;
Το «κούρεμα» των καταθέσεων πλήττει τον πυρήνα του καπιταλισμού, δηλαδή την εμπιστοσύνη στο νόμισμα. Η «έφοδος» στις καταθέσεις στις κυπριακές τράπεζες υπονομεύει θανάσιμα αυτή την εμπιστοσύνη, καθώς όλο και περισσότεροι σκέφτονται ότι αύριο αυτό θα επεκταθεί σε κάποια άλλη χώρα. Την ίδια στιγμή η συγκεκριμένη συμπεριφορά συνιστά ταφόπλακα στην ιδέα του κοινού νομίσματος. Το ευρώ ως αποθεματικό νόμισμα χάνει την ασφάλειά του, ενώ οι οι ισχυρές χώρες της Ενωσης δεν μπορούν πλέον να εκμεταλλευτούν τα πλεονεκτήματά του.
Η κρίση έφερε την απομυθοποίηση πολλών σταθερών του συστήματος. Η Ευρωπαϊκή Ενωση αποδεικνύεται ότι κινείται χωρίς σχέδιο, ενώ εντός του ενιαίου νομίσματος έχουν παγιωθεί δύο στρατόπεδα: Του πλούσιου Βορρά και του φτωχού Νότου, που μέχρι χθες απορροφούσε γερμανικά, ολλανδικά ή άλλων βόρειων χωρών προϊόντα. Ο δεύτερος, έχοντας μπλεχτεί στα γρανάζια της οικονομικής κρίσης, βλέπει την ανεργία να φτάνει στα ύψη, τη ρευστότητα να εξαφανίζεται, ενώ αισθάνεται ότι δεν έχει εργαλεία για να αντιμετωπιστεί η κρίση. Το 1929 το κραχ τσάκισε την αμερικανική οικονομία, η οποία ανορθώθηκε στη συνέχεια μέσα από ένα εκτεταμένο πρόγραμμα δημόσιων επενδύσεων. Σήμερα τα εξαντλητικά προγράμματα λιτότητας δεν επιτρέπουν στα κράτη να αναλάβουν δημόσιες δαπάνες, με αποτέλεσμα όλοι να περιμένουν να έρθει η ανάπτυξη από το εξωτερικό και τους ξένους επενδυτές.
Είναι ολοφάνερο ότι στα συγκεκριμένα σχέδια αποτυπώνεται ένα πνεύμα αυστηρού γερμανικού προτεσταντισμού, που ερμηνεύει κατά το δοκούν την πορεία της Ευρώπης, η οποία βασανίζεται και από την απουσία πολιτικών χωρίς όραμα.
Δημήτρης Γ. Παπαδοκωστόπουλος
