Επτά χρόνια μέσα στον ελληνικό γραφειοκρατικό δαίδαλο. Μια ξένη τουριστική επένδυση στη Χαλκιδική, που εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 100.000.000 ευρώ, γνώρισε το «σπεύδε βραδέως» της ελληνικής κρατικής μηχανής, πήρε τα ελληνικά της μαθήματα περί χρονοδιαγραμμάτων και παραδόξων, αλλά τελικά νίκησε στα σημεία. «Τέλος καλό, όλα καλά». Ο τίτλος του γνωστού σαιξπηρικού έργου θα μπορούσε κάλλιστα να μεταφερθεί στην ιστορία της φιλόδοξης τουριστικής επένδυσης που άρχισε να υλοποιεί μόλις πρόσφατα στη Χαλκιδική το δίδυμο των εταιριών Med Sea Health και Mare Village, εκπροσωπώντας ξένα επενδυτικά κεφάλαια, μεταξύ των οποίων γερμανικά, ρωσικά και ιταλικά. Ο τίτλος, όμως, αυτός δεν είναι αρκετός για να σβήσει αυτά τα επτά χρόνια. Αν και οι επενδυτές αποδείχτηκαν πείσμωνες, ερωτευμένοι με την περιοχή και διατεθειμένοι να επενδύσουν, παρά την κρίση που ενέσκηψε στην πορεία, αφού η επενδυτική τους απόφαση πάρθηκε το 2006, η ελληνική δημόσια διοίκηση έκανε ό,τι μπορούσε για να δείξει το διόλου φιλικό της πρόσωπο. Σε μια περίοδο που οι ξένες επενδύσεις αποτελούν τουλάχιστον στα λόγια ευκταίο στόχο και ο τουρισμός είναι το μεγάλο χαρτί της χώρας, οι πράξεις δεν συνάδουν πάντα με τις προθέσεις και οι επενδυτές πέφτουν συχνά σε μαύρη τρύπα. Ευτυχώς στην περίπτωση αυτή υπήρχε happy end.
Τα δύο σκέλη
Η ξένη επένδυση, που θα αναπτυχθεί σε έκταση 300 στρεμμάτων στην περιοχή Κάνιστρο στο Παλιούρι της Χαλκιδικής, έχει δύο σκέλη. Το πρώτο που ξεκίνησε μόλις πρόσφατα -το εργοτάξιο έχει ήδη στηθεί και οι εργασίες αναμένεται να μπουν σε πλήρη ρυθμό εντός του επόμενου διμήνου- αφορά την ανέγερση ξενοδοχείου πέντε αστέρων και 640 κλινών, προϋπολογισμού 42.000.000 ευρώ -έχει ενταχθεί στον αναπτυξιακό- και εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί σε δύο χρόνια. Το ξενοδοχείο θα περιλαμβάνει σύγχρονο υδροθεραπευτικό ιαματικό κέντρο, καθώς στην περιοχή υπάρχουν ιαματικά νερά -ακόμα και στο οικόπεδο εντοπίστηκαν τυχαία ιαματικές πηγές, πιστοποιήθηκαν και κατοχυρώθηκαν-, ενώ θα υπάρχει και μαρίνα σκαφών αναψυχής 90 θέσεων. Το δεύτερο σκέλος της επένδυσης αφορά την κατασκευή 150 παραθεριστικών κατοικιών, τη δημιουργία ουσιαστικά ενός μικρού χωριού, το οποίο θα αξιοποιηθεί για real estate, και για την ώρα βρίσκεται λίγο πιο πίσω σε επίπεδο διαδικασιών. Οι 150 παραθεριστικές κατοικίες θα αναπτυχθούν σε έκταση 200 στρεμμάτων και θα διατίθενται προς πώληση με αγοραστικό κοινό και στη διεθνή αγορά.
Η επενδυτική πρόθεση από τους ξένους ήταν δεδομένη από την πρώτη στιγμή, τα ελληνικά παράδοξα όμως αποδείχτηκαν πολλά και σε όλα τα στάδια της επένδυσης. «Καθυστερήσεις διαπιστώσαμε παντού. Ευτυχώς όμως τις ξεπεράσαμε όλες και ξεκινήσαμε την επένδυση» σημειώνει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο πρόεδρος των δύο εταιριών και εκπρόσωπος των ξένων επενδυτών στην Ελλάδα Στέργιος Πιτσιόρλας. Ετσι, για μια γνωμοδότηση που χρειαζόταν -σύμφωνα με τη νομοθεσία- χρόνος 45 ημερών, τελικά περνούσαν τρεις μήνες, ενώ πιο ενδεικτικό απ’ όλα ήταν το παράδειγμα της μαρίνας που προβλέπει το πρότζεκτ. Η διαδικασία χωροθέτησης και παραχώρησης της μαρίνας (καταφύγιο τουριστικών σκαφών) πέρασε από μια διυπουργική επιτροπή ώστε να πάρει τις σχετικές εγκρίσεις. Αφού, λοιπόν, χωροθετήθηκε και παραχωρήθηκε στην εταιρία σε μια διπλή διαδικασία, της ζητήθηκε εκ των υστέρων μια περιβαλλοντική μελέτη, η οποία έπρεπε να ξαναπεράσει απ’ όλους τους εμπλεκομένους με το ανάλογο κόστος του χρόνου. «Ουσιαστικά ξαναγυρίσαμε πίσω για να εκπονήσουμε την περιβαλλοντική μελέτη, κάτι που θα μπορούσε να τρέξει παράλληλα, για να μη χαθεί χρόνος. Δεν υπήρξε πρόβλημα από μέρους μας. Την εκπονήσαμε και την καταθέσαμε για να γνωμοδοτήσουν όλοι από την αρχή» εξηγεί ο κ. Πιτσιόρλας.
Ακόμα όμως και για το θέμα των κατοικιών υπήρξαν αγκυλώσεις, που συχνά οι ξένοι επενδυτές δεν καταλάβαιναν. Πρόσφατα στην περιοχή πέρασε ένα πολεοδομικό σχέδιο που προσδιόριζε τις χρήσεις γης και στο συγκεκριμένο κομμάτι της επένδυσης, ακολουθώντας στρατηγική περιβαλλοντική μελέτη. Παρά ταύτα, όπως εξηγεί ο κ. Πιτσιόρλας, χρειάστηκε περιβαλλοντική μελέτη και από την πλευρά των επενδυτών, η οποία ουσιαστικά κατέληξε στα ίδια συμπεράσματα.
«Είναι μια σύνθετη επένδυση που θα αναβαθμίσει την περιοχή, ένα πράσινο πρότζεκτ, το οποίο θα ενσωματωθεί πλήρως στο περιβάλλον. Φανταστείτε δεν θα φαίνεται καν από τη θάλασσα και θα φέρει μια ανανεωμένη τουριστική δυναμική. Θα στηριχθεί στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Δεν θα καίει σταγόνα πετρέλαιο» σημειώνει ο κ. Πιτσιόρλας, που προτιμά να μιλά για τα καλά της επένδυσης και να εστιάζει στο αποτέλεσμα και στο ότι έπειτα από επτά χρόνια το πρότζεκτ άρχισε να υλοποιείται. Δεν μπορεί, πάντως, να παραβλέψει τα εμπόδια που συνάντησε το σχέδιο από το συχνά ασυνάρτητο θεσμικό πλαίσιο της χώρας, τη νομοθετική δυσκαμψία και τις αργές διαδικασίες σε επίπεδο δημόσιας διοίκησης.
«Ξεκινήσαμε πριν από έξι χρόνια. Αν συγκρίνω με άλλες επενδύσεις στη χώρα μάλλον σύντομος είναι ο χρόνος» σημειώνει χαρακτηριστικά ο κ. Πιτσιόρλας, που παραδέχεται ότι υπήρξαν στιγμές που οι ξένοι επενδυτές αποθαρρύνθηκαν. Με δεδομένη δε την κρίση που ενέσκηψε, αλλά και τις αργόσυρτες διαδικασίες που αντιμετώπισαν σχεδόν σε όλα τα στάδια της επένδυσης, προβληματίστηκαν, η επιθυμία τους όμως να δώσουν σάρκα και οστά στον σχεδιασμό τους υποσκέλισε τις δυσκολίες. Η δυσκαμψία της ελληνικής πολιτείας σε συνδυασμό με την κρίση που έφερε μαζί της αστάθεια στο επενδυτικό περιβάλλον, αλλαγές στο φορολογικό και νέα δεδομένα τα οποία δεν είχαν προϋπολογιστεί δεν ήταν αρκετά για να κάμψουν το επενδυτικό τους φρόνημα.
«Ψηφίζουν νόμους χωρίς κανένα νόημα»
Ο κ. Πιτσιόρλας εστιάζει τις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις κυρίως στο επίπεδο της κεντρικής δημόσιας διοίκησης, έχοντας μόνο καλά λόγια να πει για την αυτοδιοίκηση και τους φορείς της τοπικής κοινωνίας που βοήθησαν στις προσπάθειες υλοποίησης της επένδυσης.
«Υπάρχει πολιτική βούληση για τις επενδύσεις. Την έχω δει. Συχνά όμως συνοδεύεται από άγνοια των διαδικασιών και έτσι καθίσταται αναποτελεσματική. Το να ψηφίζουμε σωρηδόν νόμους που δεν επιλύουν τα προβλήματα δεν έχει νόημα» εξηγεί στην «κυριακάτικη δημοκρατία». Ο ίδιος θεωρεί ότι ο τουρισμός στη χώρα μας έχει τεράστιες προοπτικές και πρέπει οι επενδύσεις στον κλάδο, όχι μόνο οι ξένες, αλλά και οι ελληνικές, να έχουν τη στήριξη της πολιτείας στο επίπεδο των διαδικασιών. Οσο για την επένδυση στο τουριστικό συγκρότημα στο Κάνιστρο, είναι αισιόδοξος ότι -βάσει της ομορφιάς της περιοχής, αλλά και των σύγχρονων εγκαταστάσεων- θα προσελκύσει το ενδιαφέρον της διεθνούς τουριστικής αγοράς.
Μαρία Μαθιοπούλου
