Οι εξελίξεις χθες στη Μεγαλόνησο ήταν καταιγιστικές, οι πληροφορίες εναλλάσσονταν με ταχύτητα φωτός, τα παιχνίδια και οι εκβιασμοί συνεχίζονταν χωρίς ανάσα, οι θέσεις στη σκακιέρα άλλαζαν διαρκώς και η αβεβαιότητα έμοιαζε το κυρίαρχο στοιχείο. Οι εκβιαστικές πιέσεις ξεκίνησαν νωρίς το πρωί από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία ανακοίνωσε ότι αποφάσισε τη διατήρηση της παροχής ρευστότητας προς τις κυπριακές τράπεζες ως τη Δευτέρα. Η ανακοίνωση του κεντρικού ευρωπαϊκού τραπεζικού ιδρύματος ανέφερε ότι η παροχή ρευστότητας μέσω του προγράμματος ELA δεν μπορεί να διατηρηθεί, παρά μόνον εάν υπάρχει συμφωνία επί ενός προγράμματος με την Ε.Ε. και το ΔΝΤ, το οποίο θα διασφαλίζει τη βιωσιμότητα των εν λόγω τραπεζών. Μάλιστα το τηλεοπτικό κανάλι ΡΙΚ μετέδωσε ότι το ELA έκοψε το βράδυ της Τετάρτης τη ρευστότητα στη Λαϊκή Τράπεζα.
Ως το μεσημέρι η λύση έμοιαζε να έχει βρεθεί. Μετά την τρίωρη πρωινή σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών ανακοινώθηκε η δημιουργία του Ταμείου Αλληλεγγύης, την οποία ανακοίνωσε ο αναπληρωτής πρόεδρος του ΔΗ.ΣΥ. Αβέρωφ Νεοφύτου.
Τόσο ο κ. Νεοφύτου όσο και ο πρόεδρος της ΕΔΕΚ Γιαννάκης Ομήρου τόνισαν ότι στόχος είναι η σωτηρία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο κ. Νεοφύτου διευκρίνισε ότι ήταν ομόφωνη η απόφαση για τη δημιουργία του Ταμείου Αλληλεγγύης και ότι η Νομική Υπηρεσία του κράτους και η Γενική Εισαγγελία επεξεργάζονταν τις σχετικές λεπτομέρειες. Ανέφερε επίσης ότι το εν λόγω ταμείο μπορεί να συσταθεί υπό τη μορφή Κρατικής Εταιρίας Ιδιωτικού Δικαίου, με τη στήριξη της κυβέρνησης.
Το σχέδιο δημιουργίας του Ταμείου προέβλεπε ότι σε αυτό θα κληθούν να συνεισφέρουν όλοι (Ταμεία Προνοίας, Εκκλησία και φυσικά πρόσωπα σε εθελοντική βάση), με στόχο να συγκεντρωθεί το ποσό των 5,8 δισ. και να μειωθεί το ύψος του «κουρέματος» των καταθέσεων. Στο Ταμείο συζητήθηκε να συνεισφέρει ακόμη και η Κεντρική Τράπεζα με τα αποθέματα χρυσού ύψους 560.000.000 ευρώ, που διαθέτει. Το Ταμείο θα συνδεόταν με την έκδοση ομολόγων και με τις προοπτικές του φυσικού αερίου. Ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος στήριξε αμέσως την εναλλακτική λύση για τη διάσωση της κυπριακής οικονομίας. «Εδώ που είμαστε πρέπει όλοι να βάλουμε το χέρι στην τσέπη για να σωθεί η Κύπρος» είπε και τόνισε ότι η περιουσία της Εκκλησίας είναι πάνω από 2 δισ. ευρώ, ενώ αυτή των μονών και των μητροπόλεων είναι πολύ μεγαλύτερη και ότι «η περιουσία της Εκκλησίας είναι του λαού, κι αν τη χρειάζεται ο λαός είναι όλη στη διάθεσή του».
Πληροφορίες, όμως, ανέφεραν ότι το πιο πιθανό ήταν να μη δεχτεί η τρόικα τη σύσταση ενός τέτοιου ταμείου, με την αιτιολογία ότι η αναδιάρθρωση των τραπεζών δεν μπορεί να γίνει με κρατική χρηματοδότηση.
Την ίδια στιγμή, ο επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ παραδεχόταν για πρώτη φορά ότι η Κύπρος αποτελεί «συστημικό κίνδυνο» και «το πρόβλημα αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα ώστε να προστατευτεί η ευρωζώνη». Αμέσως μετά το γαλλικό πρακτορείο μετέδιδε ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση επιδιώκει να πείσει τους Κύπριους ηγέτες να παγώσουν κάθε κίνηση κεφαλαίων που είναι κατατεθειμένα στις κυπριακές τράπεζες, ώστε να αποτραπεί η χρεοκοπία τους. Οπως ανέφερε το τηλεγράφημα του πρακτορείου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητούσε από την κυπριακή κυβέρνηση να κάνει τρία πράγματα ως την Τρίτη: να παρουσιάσει ένα αξιόπιστο και βιώσιμο εναλλακτικό σχέδιο σε αντικατάσταση του σχεδίου διάσωσης που απέρριψε η Βουλή, να επιβάλει πάγωμα για μακρά περίοδο στις κινήσεις των κεφαλαίων που είναι τοποθετημένα στις τράπεζες, να προετοιμάσουν τη συγχώνευση των δύο μεγαλύτερων τραπεζών οι οποίες αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Και μέσα στην αναμπουμπούλα η Τουρκία δεν έχασε χρόνο να εκμεταλλευτεί την κατάσταση. Τηλεγράφημα του Reuters ανέφερε ότι θα αμφισβητήσει οποιαδήποτε προσπάθεια της Κυπριακής Δημοκρατίας να επιταχύνει τις έρευνες για κοιτάσματα φυσικού αερίου στα χωρικά της ύδατα για να προσελκύσει επενδύσεις και να σώσει την οικονομία της. Σε αυτή τη συνθήκη, ίσως δεν ήταν τυχαίος ο «πόνος» του πρώην καγκελαρίου της Γερμανίας Γκέρχαρντ Σρέντερ να υποστηρίξει την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Μαρία Παναγιώτου
