Πολλοί από αυτούς έκαναν την περιουσία τους σε σύντομο χρονικό διάστημα, λίγο πριν και μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης. Κάποιοι επικρίθηκαν για τον τρόπο με τον οποίο έχτισαν τις αμύθητες περιουσίες τους. Σε κάθε περίπτωση, οι Ρώσοι «ολιγάρχες» γνωρίζουν καλά τι σημαίνει να είναι κανείς «αυτοδημιούργητος». Αυτήν την εμπειρία θέλουν να την αποκτήσουν και τα παιδιά τους. Κάποια από τα τέκνα των ολιγαρχών ενηλικιώνονται τώρα, άλλα έχουν ήδη πάρει μία επαγγελματική γεύση από τον κόσμο των επιχειρήσεων αξίας δισεκατομμυρίων των γονιών τους.
Οι περισσότεροι «minigarchs» -όπως έχουν ονομαστεί τα παιδιά των ολιγαρχών από τα βρετανικά ΜΜΕ- επιθυμούν να κάνουν τις δικές τους επενδυτικές κινήσεις ή επιχειρηματικά σχέδια και να χτίσουν το δικό τους όνομα. Εστω υπό την ασφάλεια και τη σκέπη της περιουσίας της προηγούμενης γενιάς.
Σε αυτήν ακριβώς την επιθυμία αποδίδει το περιοδικό «CEO» το γεγονός ότι μέσα στο 2012 ο αριθμός των Ρώσων δισεκατομμυριούχων αυξήθηκε από 120 σε 131. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι αυτή η τάση θα συνεχιστεί, επειδή, όπως λένε, «οι κληρονόμοι των Ρώσων δισεκατομμυριούχων δεν αναλαμβάνουν πάντοτε τη βασική επιχείρηση των γονιών τους, αλλά αποκόπτονται και δημιουργούν τις δικές τους, ανεξάρτητες επιχειρήσεις».
Είναι ενδεικτικές οι κινήσεις που κάνει ο -μόλις 19 ετών- Αρκάντι Αμπράμοβιτς, γιος του πασίγνωστου μεγιστάνα της επενδυτικής Millhouse LLC και ιδιοκτήτη της βρετανικής ποδοσφαιρικής ομάδας Τσέλσι Ρομάν Αμπράμοβιτς. Ο πρόσφατα ενηλικιωθείς Αρκάντι, παρά το νεαρό της ηλικίας του, τολμά διάφορες επενδυτικές κινήσεις, ακολουθώντας προφανώς με τον τρόπο του τα βήματα του πατέρα του. Ετσι, στα τέλη Μαρτίου απέκτησε μετοχές της CenGeo Holdings, εταιρίας που κατέχει ένα μεγάλο πετρελαϊκό κοίτασμα στη Σιβηρία, έναντι 46.000.000 δολαρίων. Οι αγορές του Αρκάντι, ο οποίος δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις επενδύσεις σε φυσικούς πόρους, γίνονται μέσω της ARA Capital, της επενδυτικής την οποία «βάπτισε» με τα αρχικά του ονόματός του.
Ηδη, σύμφωνα με τη ρωσική ενημερωτική ιστοσελίδα Marker, η εταιρία Zoltav Resources, της οποίας ο Αρκάντι είναι ένας από τους βασικούς μετόχους, αγόρασε μετοχές στη Rosneft, τη Lukoil και την Gazprom αξίας 626.000 δολαρίων. Ο Αρκάντι, ο οποίος ταυτόχρονα κάνει την πρακτική του άσκηση σε βρετανική τράπεζα, είχε επιχειρήσει στο παρελθόν -επίσης ακολουθώντας το πατρικό παράδειγμα- να αγοράσει τη δανέζικη ποδοσφαιρική ομάδα Κοπεγχάγη, χωρίς πάντως να προχωρήσει η αγοραπωλησία.
Ακρως δραστήρια για την ηλικία της είναι και η 20χρονη Κίρα Πλαστίνινα, η κόρη του συνιδιοκτήτη της επενδυτικής σε γεωργικές δραστηριότητες Development of the Regions (και μέλους του διοικητικού συμβουλίου της τράπεζας Asian-Pacific Bank) Σεργκέι Πλαστίνιν. Η νεαρή σχεδιάστρια ρούχων έχει αποφασίσει να μετατρέψει την κλίση της σε επιχείρηση πολλών εκατομμυρίων. Ετσι, έχει δημιουργήσει τον δικό της οίκο μόδας, τον οποίο βάπτισε με το όνομά της, «Kira Plastinina». Και έχει επεκτείνει το δίκτυο καταστημάτων της σε όλη τη Ρωσία και την Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητων Κρατών (δηλαδή στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, όπως η Αρμενία, η Λευκορωσία, το Καζακστάν, η Μολδαβία και το Κιργιστάν). Τα ρούχα της Κίρα κινούνται στην ίδια λογική με εκείνη των ZARA και H&M, απέναντι στις οποίες έχει ήδη αρχίσει να γίνεται ανταγωνιστική στην αγορά της ανατολικής Ευρώπης.
Τα δικά του ενδιαφέροντα (στο πλαίσιο πάντως των πατρικών επιχειρήσεων) ακολουθεί και ο Εμίν Αγκαλάροφ, ο 33χρονος γιος του Αράς Αγκαλάροφ, προέδρου της αναπτυξιακής Crocus Group, η οποία έχει αναλάβει μία σειρά έργων για το ρωσικό υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης (μεταξύ άλλων, την Crocus City της Μόσχας, το διεθνές εκθεσιακό κέντρο Crocus Expo, το ομώνυμο mall και πολλά άλλα πρότζεκτ). O Εμίν, ο οποίος εργάζεται παράλληλα και στην εταιρία του πατέρα του, είναι επαγγελματίας μουσικός. Ετσι, έχει αναλάβει πλήρως το Crocus City Hall, ένα συναυλιακό κέντρο που έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές στη Μόσχα, φιλοξενώντας μεγάλες διοργανώσεις και μουσικούς αστέρες διεθνούς φήμης.
Από την άλλη, η Τατιάνα Γεβτουσένκοβα, στα 37 της χρόνια αποφάσισε να ανεξαρτητοποιηθεί από τις επιχειρήσεις του πατέρα της. Ο Βλαντιμίρ Γεφτουσένκο, μπατζανάκης του δημάρχου της Μόσχας Γιούρι Λουζκόφ και ιδρυτής της AFK Sistema, με περιουσία που αποτιμάται στα 6 δισ. δολάρια, δραστηριοποιείται σε πολυάριθμες επενδύσεις, από τηλεπικοινωνίες και ΜΜΕ (Mobile TeleSystems, Moscow City Telephone Network και Sistema Mass Media) μέχρι πετρέλαια (Bashneft, Ufaorgsintez, Novoil) μικροτσίπ και πολυκαταστήματα παιδικών παιχνιδιών. Η κόρη του Τατιάνα, αφού εργάστηκε επί σειρά ετών στις επιχειρήσεις του πατέρα της, αποφάσισε να πάρει τη θέση του συμβούλου του προέδρου της τράπεζας Sberbank (πρώην υπουργού Οικονομικής Ανάπτυξης) Τζέρμαν Γκρεφ. «Οι ευκαιρίες στη Sberbank είναι ασύγκριτες σε σχέση με οτιδήποτε άλλο. Μετακινήθηκα εκεί γιατί είναι ενδιαφέρον, δημιουργεί κίνητρα κι αυτή η δουλειά είναι ό,τι ήθελα όλη μου τη ζωή» λέει η Τατιάνα στο περιοδικό «RBC».
Ο πρόεδρος της δεύτερης μεγαλύτερης ρωσικής πετρελαϊκής Lukoil, Βαγκίτ Αλεκπέροφ, ανακοίνωσε ότι παραχώρησε το μερίδιό του στην εταιρία στον 23χρονο γιο του Γιουσούφ. «Δεν τον προορίζω για αντικαταστάτη μου» εξηγεί ο Ρώσος μεγιστάνας. «Εχω αφιερώσει τον εαυτό μου σε ένα είδος επιχειρήσεων και εκείνος, αν το επιθυμεί, μπορεί να αφιερώσει τον εαυτό του σε κάποιο άλλο. Αλλά πρέπει πρώτα να… ακονίσει τα δόντια του και να δει πώς κάνουν τη δουλειά τους οι εργαζόμενοι στα πετρέλαια». Ο Γιουσούφ έχει ακολουθήσει ήδη αυτήν τη συμβουλή, πηγαίνοντας να εργαστεί από μικρός στα κοιτάσματα της εταιρίας στη δυτική Σιβηρία.
Η δωρεά-μαμούθ στους φτωχούς
Σε κάποιες περιπτώσεις η απόφαση για… ανεξαρτητοποίηση ανήκει όχι στα παιδιά, αλλά στους γονείς. Ο Βλαντιμίρ Ποτάνιν, επικεφαλής του χαρτοφυλακίου Interros και ο άνθρωπος που ελέγχει το 25% της εταιρίας παραγωγής νικελίου και καδμίου Norilsk Nickel και το 35% της τράπεζας Rosbank (και ένας από τους πιο πλούσιους Ρώσους με εκτιμώμενη περιουσία 14,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων), έλαβε την απόφαση να δωρίσει περισσότερη από τη μισή περιουσία του. Τα χρήματα προορίζονται για την πρωτοβουλία φιλανθρωπίας που απευθύνεται στους πολύ πλούσιους «Giving Pledge», στην οποία συμμετέχουν ο Μπιλ Γκέιτς και ο Γουόρεν Μπάφετ. Ο Ποτάνιν, πατέρας τριών παιδιών, δικαιολόγησε την απόφαση λέγοντας: «Πιστεύω ότι τα παιδιά χρειάζεται να αποδράσουν από τη σκιά των γονιών τους, να ζήσουν ανεξάρτητα και να ολοκληρώσουν τους εαυτούς τους ως πολίτες». Μέχρι στιγμής πάντως, δεν έχει γίνει γνωστό με ποιον τρόπο προτίθενται να το πράξουν αυτό τα δύο μεγαλύτερα παιδιά του, ο Ιβάν και η Αναστάζια. Προς στιγμήν, περνούν αρκετό από τον χρόνο τους ασχολούμενοι επαγγελματικά με το τζετ σκι και άλλα θαλάσσια σπορ.
Μυρτώ Μπούτση
