Βέτο στο, ξαφνικό και ανήκουστο, σχέδιο το ΤΑΙΠΕΔ να τεθούν σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης όλες οι αμυντικές βιομηχανίες της χώρας θέτει ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Π. Παναγιωτόπουλος.
Το σχέδιο του ΤΑΙΠΕΔ, που υποστηρίζεται από τον υπουργό Οικονομικών Ι. Στουρνάρα, προβλέπει την ταχεία απογραφή και πώληση όλων των περιουσιακών στοιχείων των Ελληνικών Αμυντικών Συστημάτων (ΕΑΣ, πρώην ΠΥΡΚΑΛ-ΕΒΟ), της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ) και της Ελληνικής Βιομηχανίας Οχημάτων (ΕΛΒΟ).
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της «δ», σχετική ειδική σύσκεψη πραγματοποιήθηκε προχθές Τρίτη στο υπουργείο Οικονομικών υπό την προεδρία των δύο υπουργών και με τη συμμετοχή των αρμόδιων υπηρεσιακών παραγόντων. Κατά τη σύσκεψη, οι εκπρόσωποι του υπουργείου Εθνικής Αμυνας αναγνώρισαν (το γνωστό άλλωστε εδώ και 15 χρόνια) πρόβλημα των ελλειμμάτων των τριών εταιριών, που οδηγούν σε διαρκείς πληρωμές από τον Κρατικό Προϋπολογισμό προς πληρωμή μισθών και συντάξεων των εργαζομένων τους, αλλά αντιπρότειναν την επιτάχυνση της ιδιωτικοποίησής τους με συνέχιση της βασικών δραστηριοτήτων τους. Αντίθετα, η ειδική εκκαθάριση θα σήμαινε ότι κάθε εργασία που είναι απαραίτητη για την υποστήριξη των Ενόπλων Δυνάμεων θα τερματιζόταν, και μάλιστα σε μια περίοδο αυξημένων απειλών από την Τουρκία και μη δυνατότητας τεχνικής υποστήριξης, λόγω μεγάλου κόστους, από εταιρίες του εξωτερικού.
Ποια εικόνα επικρατεί στις τρεις εταιρίες
1. Στα ΕΑΣ υπάρχουν διαρκή ελλείμματα και προβλήματα, αλλά και δυνατότητα υπογραφής συμβολαίων πυρομαχικών για τον Ελληνικό Στρατό και για πολλές χώρες του εξωτερικού. Στο πλαίσιο του γενικότερου προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων, τα ΕΑΣ θεωρούνται «φιλέτο» όχι μόνο για το αμυντικό σκέλος τους όσο για την τεράστια ακίνητη περιουσία τους (εργοστάσια και ακίνητα σε περιοχές μεγάλης εμπορικής αξίας) και για την «αφανή αξία» της ύπαρξης αδειών βιομηχανικής λειτουργίας και ελέγχου λιμανιών σε περιοχές όπου πλέον δεν μπορεί να εκδοθούν παρόμοιες άδειες.
Οι άδειες αυτές είχαν εκδοθεί πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και έκτοτε ισχύουν κανονικά για την προστασία προφανών εθνικών συμφερόντων, ενώ ο έλεγχος της ΠΥΡΚΑΛ από την οικογένεια Μποδοσάκη ως τα μέσα της δεκαετίας του ’80 είχε προικίσει την εταιρία με μεγάλες επενδύσεις σε εκτάσεις και ακίνητα.
Σύμφωνα με καλά ενημερωμένους κύκλους του χώρου της Αμυνας, τα ΕΑΣ είναι, ασφαλώς, δύσκολο να πωληθούν «πακέτο», αλλά πολλές ξένες αμυντικές βιομηχανίες ενδιαφέρονται για την απόκτηση τμημάτων τους. Κορυφαία χαρακτηρίζεται η πρόταση της ATK (κολοσσού των ΗΠΑ σε αμυντικές και διαστημικές εφαρμογές) για την αγορά μιας μονάδας και τη χρήση της ως εξαγωγικού κέντρου από το έδαφος της Ε.Ε. προς τις αγορές της Μέσης Ανατολής. Η πρόταση της ΑΤΚ, που είχε συζητηθεί προ διετίας και θεωρείται ρεαλιστική και σήμερα, θα σήμαινε τη δημιουργία πολλών θέσεων εργασίας και θα επέτρεπε τη διαπραγμάτευση καλύτερων τιμών για τα πυρομαχικά των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Παρόμοιο ενδιαφέρον είχε εκδηλώσει, παλαιότερα, και η γερμανική Rheinmetall, ενώ και η ισραηλινή ΙΜΙ διεκδικεί, ούτως ή άλλως, προγράμματα του Ελληνικού Στρατού.
2. Στην ΕΑΒ, η αποδοχή της πρότασης της ειδικής εκκαθάρισης θα σήμαινε, πρακτικά, καθήλωση πολλών μαχητικών, μεταγωγικών και ελικοπτέρων της Πολεμικής Αεροπορίας, αλλά και των ελικοπτέρων του Στρατού, αφού εμπλέκεται, άμεσα ή έμμεσα, στον έλεγχο και στη συντήρηση πολλών συστημάτων τους.
Η βιομηχανία της Τανάγρας, που ιδρύθηκε το 1978 χάρη στη διορατικότητα και την επιμονή των Κωνσταντίνου Καραμανλή και Ευάγγελου Αβέρωφ, είχε καταφέρει να κερδίζει επί χρόνια σημαντικά συμβόλαια από πολεμικές αεροπορίες και άλλων κρατών και από αεροπορικές εταιρίες του εξωτερικού. Αν και σήμερα τα προβλήματα της ΕΑΒ είναι πολλά, εκτιμάται ότι έχει δυνατότητες ανάπτυξης χάρη, όπως και τα ΕΑΣ, στη στρατηγική θέση της και χάρη στη συνεργασία της με εταιρίες, όπως η Lockheed Martin, η Dassault, η Pratt & Whitney κ.λπ.
Αν η ΕΑΒ κλείσει και εκκαθαριστεί αμέσως, πέρα από τα άμεσα προβλήματα για τη δράση και υποστήριξη της Πολεμικής Αεροπορίας στο Αιγαίο, εκτιμάται ότι θα υπάρξουν τεράστια κόστη για τον Προϋπολογισμό τα επόμενα χρόνια. Η Ελλάδα δεν μπορεί να αγοράσει νέα μαχητικά λόγω της οικονομικής κρίσης και θα στραφεί εκ των πραγμάτων στην αναβάθμιση των υφιστάμενων F-16 και Mirage, που αναγκαστικά (λόγω της απουσία των εγχώριων, φθηνότερων, λύσεων της ΕΑΒ) θα πρέπει να γίνει στο εξωτερικό.
3. Η ΕΛΒΟ βρίσκεται σε ακόμα πιο δύσκολη θέση από τα ΕΑΣ και την ΕΑΒ, αλλά μια ρεαλιστική πρόταση ταχείας ιδιωτικοποίησής της θα άλλαζε την πορεία της. Οπως και οι άλλες εταιρίες, η ΕΛΒΟ υποστηρίζει πλήθος οχημάτων του Στρατού (πέραν των εργασιών που γίνονται στα στρατιωτικά εργοστάσια) και είναι χαρακτηριστικό ότι πολύ πρόσφατα εκδηλώθηκε ενδιαφέρον από όμιλο της Μέσης Ανατολής για αγορά της προς εξασφάλιση συμβολαίων από μια ευρύτατη γεωγραφική περιοχή. Προς την ίδια κατεύθυνση στρέφεται και η γερμανική Krauss-Maffei Wegman (των αρμάτων μάχης Leopard και όχι μόνο) με την παρουσία πεπειραμένου Ελληνα τεχνοκράτη, ο οποίος, επίσης, έχει ευθύνη και προσβάσεις στις αγορές της Μέσης Ανατολής.
Φοίβος Κλαυδιανός
