Στον αέρα βρίσκονται κυριολεκτικά οι περίπου 450.000 ιδιοκτήτες που υπέβαλαν αίτηση και εντάχθηκαν στη διαδικασία τακτοποίησης αυθαιρέτων, ακολουθώντας τις διαδικασίες που θεσμοθέτησε ο «νόμος Παπακωνσταντίνου».
Η απόφαση του ΣτΕ να κρίνει αντισυνταγματικό τον νόμο 4014/11 δημιουργεί σοβαρό ενδεχόμενο να ακυρωθούν μέσω της δικαστικής οδού όσες «τακτοποιήσεις» αυθαιρέτων έγιναν τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Ετσι, οι καθησυχαστικές ανακοινώσεις του υπουργείου Περιβάλλοντος, τη Μεγάλη Πέμπτη, περί νέου νόμου που θα συμπεριλάβει και όσους ρυθμίστηκαν με τις παλαιές διατάξεις διαψεύδονται στην πράξη.
Μάλιστα, όσοι υπάχθηκαν στον «νόμο Παπακωνσταντίνου» κινδυνεύουν να μπλέξουν σε ένα ατελείωτο… γαϊτανάκι καταγγελιών, όπου οι ίδιοι θα βρίσκονται ταυτόχρονα στη θέση εκείνου που καταγγέλλει αλλά και στη θέση του καταγγελλόμενου. Ουσιαστικά, κάποιος που τακτοποίησε το αυθαίρετό του μπορεί να δεχτεί καταγγελία από έναν γείτονα ή μια οικολογική οργάνωση για παραβίαση του Συντάγματος (άρθρο 24) και για επιβάρυνση του οικιστικού περιβάλλοντος.
Η διαδικασία
Στην περίπτωση αυτή, είναι εξαιρετικά πιθανό η διαδικασία τακτοποίησης να κριθεί άκυρη. Ο πολίτης που υπάχθηκε στη διαδικασία τακτοποίησης έχει όμως το δικαίωμα να καταγγείλει με τη σειρά του το Δημόσιο και να ζητήσει να αποζημιωθεί.
Ετσι, ίσως κάποια στιγμή έπειτα από χρόνια καταφέρει να πάρει πίσω ένα μέρος από όσα πλήρωσε για να ρυθμίσει, δίχως αποτέλεσμα, ένα αυθαίρετο. Μάλιστα, είναι πιθανό να υπάρξουν και περιπτώσεις πολιτών που υπάχθηκαν στη ρύθμιση για μια μικροαυθαιρεσία, όπως είναι η αλλαγή χρήσης μιας αποθήκης, και να βρεθούν καταγγελλόμενοι.
Ολα αυτά ενώ υπολογίζεται ότι 310.000 αιτήσεις έχουν ήδη προχωρήσει σε δεύτερο στάδιο, που σημαίνει ότι έχουν καταβληθεί τα υποχρεωτικά παράβολα και κάποιες -αν όχι όλες- δόσεις του προστίμου. Συνολικά το κράτος από την αντισυνταγματική ρύθμιση πρόλαβε και εισέπραξε πάνω από 800.000.000 ευρώ, ενώ απομένουν να εισπραχθούν ακόμα άλλα 600.000.000 ευρώ από τις δόσεις των προστίμων που δεν έχουν ολοκληρωθεί.
Επί της ουσίας όμως μπαίνει και ζήτημα εμπιστοσύνης ως προς τη νέα ρύθμιση που πρόκειται να καταθέσει στη Βουλή τις ερχόμενες ημέρες το υπουργείο Περιβάλλοντος. Οσο και αν η ηγεσία του ΥΠΕΚΑ ισχυρίζεται ότι αντιμετωπίζει το θέμα της αυθαίρετης δόμησης εντελώς διαφορετικά, θέτοντας πολεοδομικά χαρακτηριστικά, είναι προφανές ότι η έξωθεν καλή μαρτυρία έχει χαθεί. Με δεδομένο ότι το κράτος έχει συνέχεια, το να κριθεί ένας νόμος αντισυνταγματικός δημιουργεί προβλήματα και στον επόμενο νόμο, όσο κι αν οι εμπνευστές του δηλώνουν το αντίθετο. Αποτελεί μεγάλο ερώτημα ποιοι θα είναι εκείνοι οι πολίτες που θα σπεύσουν να υπαχθούν στις νέες ρυθμίσεις, που κάνουν μάλιστα λόγο μέχρι και για πλήρη νομιμοποίηση παλαιών αυθαιρέτων, χωρίς να έχουν το άγχος ότι μπορεί να μπλέξουν και εκείνοι στο μέλλον στον φαύλο κύκλο μιας νέας πιθανής αντισυνταγματικότητας.
