Η ελληνική αμυντική βιομηχανία, η οποία έχασε την ευκαιρία μιας κατακόρυφης αναπτύξεως την εποχή των μεγάλων εξοπλιστικών προγραμμάτων, έμεινε σήμερα φορτωμένη με τις αμαρτίες δεκαετιών και, το χειρότερο, χωρίς να υπάρχει σαφής προσανατολισμός ως προς τις λύσεις που μπορούν να δοθούν. Η πρόταση της ιδιωτικοποιήσεως, που χωρίς πολλή σκέψη διατυπώθηκε, έδειξε πόσο λίγο διδάσκονται από τα λάθη του παρελθόντος αυτοί που εκπονούν σχέδια για το μέλλον. Προφανώς η «μελέτη» τους μένει μόνο στην επιφάνεια και δεν εμβαθύνει κανείς στην ουσία των προβλημάτων.
Ετσι η πλέον σημαντική αμυντική βιομηχανία της χώρας, τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (που προέκυψαν από τη συγχώνευση ΕΒΟ και ΠΥΡΚΑΛ), κινδύνευσαν πολύ σοβαρά να βρεθούν σε θέση ανάλογη με αυτή των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά. Να βρεθεί, δηλαδή, η προσπάθεια ιδιωτικοποιήσεώς τους στα γρανάζια της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας με σχεδόν βέβαιη κατάληξη την επιβολή προστίμου για «παράνομες» επιδοτήσεις από το ελληνικό Δημόσιο. Επιδοτήσεις που σε βάθος δεκαετιών ανέρχονται σε περίπου 1,2 δισ. ευρώ. Ενδεχόμενη καταδίκη της Ελλάδος για το ζήτημα αυτό θα φόρτωνε τα ΕΑΣ με τέτοια πρόσθετα βάρη, που θα τα οδηγούσαν στην καταστροφή.
Και όμως, αυτή η βιομηχανία μπορεί να σωθεί. Με τη νέα πολιτική που υιοθετήθηκε από την κυβέρνηση τα ΕΑΣ χαρακτηρίζονται βιομηχανία απαραίτητη για την υποστήριξη των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, οπότε ξεφεύγει από το είδος της δημόσιας περιουσίας, την οποία καλείται να αξιοποιήσει το ΤΑΙΠΕΔ. Παρ’ όλα ταύτα, στον δικτυακό τόπο του ΤΑΙΠΕΔ, τα ΕΑΣ εξακολουθούν να αναφέρονται στο κεφάλαιο «Επικείμενες αξιοποιήσεις (βραχυπρόθεσμες)»!
Ο νέος πρόεδρος των ΕΑΣ αντιναύαρχος ε.α. Ιω. Δεμίρης είναι αισιόδοξος για τη διάσωση της εταιρίας, χωρίς να παραγνωρίζει την πληθώρα και την πολυπλοκότητα των προβλημάτων που έχει μπροστά του. Εχει, όμως, και μια μελέτη βιωσιμότητας, η οποία δείχνει ότι με σκληρή δουλειά τα αποτελέσματα μπορεί να είναι ικανοποιητικά. Μηχανολόγος όπλων ο ίδιος και με τεράστια πείρα μάχιμου αξιωματικού, μπορεί να εκτιμήσει τις καταστάσεις.
Το μισθολογικό κόστος της εταιρίας έχει περιορισθεί σημαντικά. Από τα περίπου 2.000 άτομα του προσωπικού των ΕΑΣ έχουν μείνει 950 και αυτοί έχουν πλέον μπει στο νέο μισθολόγιο των ΔΕΚΟ. Το πρόβλημα είναι ότι η αναλογία εργατοτεχνικών είναι πολύ μικρότερη από την απαραίτητη. Η λύση μπορεί να είναι η εθελούσια έξοδος περίπου 200 που είναι κοντά στη συνταξιοδότηση και η αντικατάστασή τους με ισάριθμους στις απαραίτητες ειδικότητες.
Αν και τα χρέη της εταιρίας προς το Δημόσιο (που είχε εγγυηθεί παλιότερα δάνειά της) ανέρχονται σε περίπου 800.000.000, σήμερα χρειάζεται ακόμη 30.000.000 για να ξεκινήσει γραμμές παραγωγής. Συμβόλαια υπάρχουν. Η εταιρία συνεχίζει να παράγει πυρομαχικά με μεγάλη ζήτηση, κυρίως στην αμερικανική αγορά. Πρόκειται για φυσίγγια των 40 χιλ. του τύπου L60, τον οποίο σχεδόν καμία άλλη εταιρία δεν παράγει. Σε συνεργασία με την αμερικανική ΑΤΚ, τα ΕΑΣ μπορούν να εξασφαλίσουν συμβόλαια 230.000.000 στην επόμενη πενταετία. Αυτό μπορεί να είναι ένα ξεκίνημα για ανασυγκρότηση και εξυγίανση.
Σε βάθος χρόνου (από το 2019) αναμένεται να αρχίσει η αποπληρωμή του παλαιού χρέους του Ιράκ προς την εταιρία. Πρόκειται για χρήματα που οφείλονται από τη δεκαετία του ’80, όταν ο ιρακινός στρατός εφοδιαζόταν από την Ελλάδα με πυρομαχικά. Εναντι αυτής της πληρωμής, που ήδη είναι σε σύμβαση, θα μπορούσε να εξασφαλιστεί το αρχικό δάνειο που χρειάζονται τα ΕΑΣ.
Το μέλλον δεν θα είναι εύκολο. Ομως αυτή η εταιρία που ξεκίνησε πριν από περίπου έναν αιώνα και στήριζε διαχρονικά τον ελληνικό Στρατό, είναι η μοναδική αμιγώς αμυντική βιομηχανία της χώρας. Και είτε στη διαχείριση του κράτους είτε με άλλη αξιοποίηση, όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες, πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει. Αυτό, άλλωστε, επιβεβαίωσε πρόσφατα και ο υπουργός Εθνικής Αμύνης Δημ. Αβραμόπουλος, ο οποίος εκ της θέσεώς του γνωρίζει καλύτερα από οποιονδήποτε τις παραμέτρους των προβλημάτων.
Εθνικά κρίσιμο ταξίδι του Αβραμόπουλου στις ΗΠΑ
Με τον υπουργό Αμύνης των ΗΠΑ Τσακ Χάγκελ θα συναντηθεί κατά την επίσημη επίσκεψή του στην Ουάσινγκτον, στο τέλος Ιουλίου, ο υπουργός Εθνικής Αμύνης Δημ. Αβραμόπουλος. Οι μακροπρόθεσμες στρατηγικές σχέσεις και η ανάγκη για διατήρηση της Ελλάδος ως νησίδας σταθερότητας στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου είναι από τα θέματα που θα συζητηθούν, καθώς τους τελευταίους μήνες η αμερικανική κυβέρνηση δείχνει όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για αποκατάσταση σχέσεων συνεργασίας με την Ελλάδα. Αλλωστε, μετά τον κ. Αβραμόπουλο επίσημο υπερατλαντικό ταξίδι θα πραγματοποιήσει και ο πρωθυπουργός Αντ. Σαμαράς. Θα είναι οι πρώτες έπειτα από πολύ καιρό επαφές τέτοιου επιπέδου μεταξύ της Ελλάδας και των ΗΠΑ.
Η Ουάσινγκτον διαπιστώνει ότι με την αβεβαιότητα που έχει προκαλέσει ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία και τις πολιτικές ανατροπές στην Αίγυπτο, οι ισορροπίες έχουν αλλάξει. Η Τουρκία δεν μπορεί να συνεχίζει να παίζει τον ρόλο μιας ουδέτερης δύναμης σταθερότητας, καθώς έχει συγκεκριμένες βλέψεις στον αραβικό κόσμο και ειδικά συμφέροντα στα εδάφη και στις μειονότητες (κυρίως στην κουρδική) της Συρίας.
Παράλληλα, με δεδομένη τη σύσφιξη των αμυντικών σχέσεων της Κύπρου με το Ισραήλ, καθώς και οι δύο χώρες σχεδιάζουν την προστασία των πλούσιων σε φυσικό αέριο θαλάσσιων περιοχών τους, ο ρόλος της Ελλάδας αναδεικνύεται, καθώς είναι η μόνη χώρα που μπορεί να προσδώσει στρατηγικό βάθος σε αυτήν τη συνεργασία, στην οποία οι αμερικανικές εταιρίες εξορύξεων έχουν επενδύσει πολλές προσδοκίες.
Γι’ αυτό, πριν από το ταξίδι του στις ΗΠΑ ο κ. Αβραμόπουλος θα δεχθεί (πιθανότατα αύριο) στην Αθήνα τον υπουργό Αμύνης της Κύπρου, τον κ. Φώτη Φωτίου. Με τις πρόσφατες εξελίξεις το δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου αποκτά καινούργια σημασία. Αλλωστε, ουδέποτε οι ελληνικές κυβερνήσεις το είχαν αφαιρέσει από τους κατευθυντήριους άξονες της πολιτικής εθνικής άμυνας της χώρας.
Ευθύμιος Πέτρου
