Στην «ουρά» για να λάβουν το εφάπαξ βρίσκονται περίπου 50.000 δικαιούχοι, καθώς τα Ταμεία Πρόνοιας που χορηγούν το συγκεκριμένο βοήθημα «πάγωσαν» τη διαδικασία. Τα κονδύλια που χρησιμοποιήθηκαν τους τελευταίους 14 μήνες για τη χορήγηση των εφάπαξ τελείωσαν. Αποτέλεσμα είναι να μην υπάρχουν χρήματα για να καλυφθούν τα εφάπαξ που βρίσκονται στην αναμονή πάνω από μία διετία. Οι αρμόδιες υπηρεσίες των Ταμείων Πρόνοιας καθυστερούν τη διαδικασία απονομής του βοηθήματος όσο γίνεται περισσότερο, μιας και «λεφτά δεν υπάρχουν». Την κατάσταση επιβαρύνει περισσότερο και η καθυστέρηση έκδοσης εγκυκλίου του υπουργείου Εργασίας, για τον νέο τρόπο υπολογισμού των εφάπαξ, η οποία και έπρεπε να εκδοθεί έως τις 31/12/2013.
Ειδικά το Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων (ΤΠΔΥ) βρίσκεται σε τραγική κατάσταση, αφού εκκρεμεί η έκδοση 42.000 εφάπαξ. Υπάρχουν αιτήσεις που έχουν υποβληθεί από τα τέλη του 2011 και ακόμα δεν έχουν δικαιωθεί για να λάβουν το εφάπαξ τους δημόσιοι υπάλληλοι που έχουν ήδη βγει στη σύνταξη. Υπολογίζεται ότι στο αποθεματικό του Ταμείου βρίσκονται μόλις 266.000.000 ευρώ.
Η έλλειψη
Από το δάνειο που είχε δοθεί τον Δεκέμβριο του 2012 ύψους περίπου 1,5 δισ. ευρώ, ως αποτέλεσμα του δεύτερου Μνημονίου, έχουν απομείνει στη διάθεση του Ταμείου άλλα 66.000.000 ευρώ. Με αυτά τα 332.000.000 ευρώ που έχει στη διάθεσή του το ΤΠΔΥ θα μπορούσε να εκδώσει μόλις 11.500 εφάπαξ, άρα θα μείνουν άλλα 30.500 εφάπαξ χωρίς χρηματοδότηση. Η έλλειψη κεφαλαίων έχει οδηγήσει σε καθυστέρηση χορήγησης των εφάπαξ, με τους δικαιούχους να υπομένουν το «μαρτύριο της σταγόνας», αφού κάθε μέρα παίρνουν δεσμεύσεις ότι πολύ σύντομα θα λάβουν τα χρήματά τους. Κάτι τέτοιο βέβαια δεν γίνεται και οι υποσχέσεις μένουν ανεκπλήρωτες.
Στο Ταμείο Πρόνοιας Ιδιωτικού Τομέα (ΤΑΠΙΤ) έχουν «κολλήσει» άλλα 7.900 εφάπαξ για τα οποία επίσης υπάρχει πρόβλημα στην χρηματοδότησή τους. Συνολικά υπολογίζεται ότι φτάνουν τα 50.000 εφάπαξ που δεν έχουν ακόμα δικαιωθεί, αν προστεθούν τα εφάπαξ που χορηγούν το ΤΠΔΥ και το ΤΑΠΙΤ μαζί. Ο αριθμός αυτός ισοδυναμεί με τα εφάπαξ που ήταν στην αναμονή και πριν από 14 μήνες, όταν χορηγήθηκε δάνειο 1,5 δισ. ευρώ από το υπουργείο Εργασίας στο ΤΠΔΥ για να πάρει μπρος η διαδικασία χορήγησης. Στο υποθετικό σενάριο που το υπουργείο Εργασίας ήθελε να εξοφλήσει το σύνολο των εφάπαξ που βρίσκονται στην αναμονή θα χρειαζόταν κονδύλι ύψους 1,24 δισ. ευρώ.
Οι διοικήσεις των Ταμείων Πρόνοιας που χορηγούν εφάπαξ καλούνται να λύσουν και το ζήτημα της αλλαγής στον τρόπο υπολογισμού του συγκεκριμένου βοηθήματος, μέτρο που αποτελεί μνημονιακή δέσμευση. Η απαραίτητη εγκύκλιος που πρόκειται να διευκρινίζει όλες τις παραμέτρους εφαρμογής του νέου μαθηματικού τύπου ακόμα δεν έχει εκδοθεί. Βάσει Μνημονίου, θα έπρεπε το υπουργείο Εργασίας το αργότερο έως τις 31/12/2013 να έχει στείλει τη συγκεκριμένη εγκύκλιο στις αρμόδιες υπηρεσίες. Ηδη έχουν περάσει 40 ημέρες από το 2014 και η εγκύκλιος δεν έχει αποσταλεί. Ετσι, τα Ταμεία Πρόνοιας αδυνατούν να απαντήσουν στο ερώτημα εάν θα ισχύσει αναδρομικά η εφαρμογή του νέου μαθηματικού τύπου, που μειώνει έως 20% τα εφάπαξ. Αρα η ακριβής ημερομηνία που θα τεθεί σε εφαρμογή ο νέος τρόπος υπολογισμού του εφάπαξ είναι άγνωστη. Ο εγκλωβισμός των δικαιούχων εφάπαξ είναι διπλός. Από τη μια, αγνοούν πότε θα λάβουν το βοήθημα, παρά το γεγονός ότι έχουν υποβάλει αιτήσεις εδώ και μία διετία, και από την άλλη δεν ξέρουν ούτε το ακριβές ποσό που θα λάβουν, αφού δεν γνωρίζουν εάν θα συμπεριληφθούν στις μειώσεις ή όχι.
Εγκλωβισμένοι
Είναι χαρακτηριστική η δήλωση στην «κυριακάτικη δημοκρατία» του Θανάση Καποτά, προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Προσωπικού στους Οργανισμούς Κοινωνικής Πολιτικής (ΠΟΠΟΚΠ), ο οποίος σημειώνει: «Μήπως θα πρέπει να προτείνουμε στο υπουργείο Εργασίας να προσλάβει μαθηματικούς, για να λύσουν το πρόβλημα με τον μαθηματικό τύπο; Είναι απαράδεκτο να έχουμε ξανά χιλιάδες εγκλωβισμένους να περιμένουν πάνω από δύο χρόνια να λάβουν το εφάπαξ. Οταν δόθηκε η επιχορήγηση – δάνειο στο ΤΠΔΥ, οι υπάλληλοι του Ταμείου δούλευαν έως και τα Σαββατοκύριακα για να χορηγούν τα εφάπαξ. Φτάσαμε τώρα να έχουμε επιστρέψει στην προ επιχορήγησης κατάσταση. Το Ταμείο δεν μπορεί να εκδώσει εφάπαξ».
Υπολογίζεται ότι η εφαρμογή του νέου μαθηματικού τύπου θα μειώσει τα εφάπαξ των δημόσιων υπαλλήλων στα επίπεδα των 24.000 ευρώ κατά μέσο όρο. Στον τρόπο υπολογισμού όμως θα προσμετράται και το έτος υποβολής αίτησης για χορήγηση εφάπαξ, ως έτος βάσης. Στις προθέσεις του υπουργείου Εργασίας είναι να αλλάξει ο συγκεκριμένος όρος και να προστεθεί η επόμενη δεκαπενταετία από το έτος υποβολής της αίτησης εφάπαξ, ως περίοδος βάσης υπολογισμού του βοηθήματος.
Ερχεται νέο (μεγάλο) κύμα συνταξιούχων
Η εκτίμηση των συνδικαλιστών – εργαζομένων στην κοινωνική ασφάλιση είναι ότι το β’ εξάμηνο του 2014 θα ξεκινήσει νέος γύρος υποβολής αιτήσεων συνταξιοδότησης, που σημαίνει επίσης νέες αιτήσεις υποβολής εφάπαξ. Αιτία, το γεγονός ότι μεγάλος αριθμός δημοσίων υπαλλήλων, που θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα εντός του έτους, αναμένεται να επιδιώξει να βγει άμεσα στη σύνταξη, αφού από το 2015 και μετά αλλάζει προς το χειρότερο ο τρόπος υπολογισμού των συντάξεων. Αρα εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κι άλλο οι αιτήσεις απονομής εφάπαξ που δεν θα δικαιώνονται.
Βασίλης Αγγελόπουλος
